Orbán verliest: het einde van een tijdperk in Boedapest
Na zestien jaar aan de macht heeft Viktor Orbán zijn verkiezingsnederlaag erkend. Met een opkomst van 78 procent , het hoogste cijfer sinds de eerste vrije verkiezingen in 1990, gaven de Hongaren een onmiskenbaar signaal. Péter Magyar, leider van de Tisza-partij, behaalt voorlopig 138 zetels in het parlement van 199 zetels. Orbáns Fidesz krimpt naar 54 zetels, wat Magyar een tweederde supermeerderheid in het vooruitzicht stelt.
Samenvatting van het artikel
- Na 16 jaar onafgebroken premierschap moet de Hongaarse premier Viktor Orbán de macht afstaan.
-Orbán heeft zijn nederlaag bij de parlementsverkiezingen van zondag erkend.
- Verwacht wordt dat oppositieleider Peter Magyar (Tisza) de nieuwe premier wordt en een pro-Europese koers gaat varen.
Een emotionele erkende Orbán de uitslag: "Hoe het ook is uitgedraaid, we zullen ons land vanuit de oppositie blijven dienen." Daarmee eindigt het politieke hoofdstuk van 's werelds langst zittende democratisch verkozen leider. Een man die zijn loopbaan begon als anticommunistisch studentenactivist maar uitgroeide tot boegbeeld van de Europese illiberale democratie.
De ongerustheid over mogelijke fraude, kieskringmanipulatie, stemmen uit de Hongaarse diaspora en complexe compensatiemechanismen in het kiesstelsel deden de laatste dagen voor de stemming nog twijfel ontstaan. Orbáns Fidesz had in het verleden meerderheden behaald met minder dan de helft van de stemmen. Maar in de loop van de avond werd al snel duidelijk dat de Hongaren massaal voor verandering hadden gestemd. Eens Orbán zelf aankondigde dat de oppostie gewonnen had, werden alle twijfels weggenomen. In Boedapest begint een nieuw hoofdstuk.
Amerikaanse steun mocht niet baten
De impact reikt ver. In Brussel slaakte de Europese Commissie een zucht van verlichting. Orbán gebruikte zijn veto jarenlang als breekijzer, waarbij hij onder meer negentig miljard euro aan Europese steun aan Oekraïne blokkeerde. Commissievoorzitter Ursula von der Leyen reageerde opgetogen. Ook in Washington is de schok voelbaar. Trumps MAGA-beweging beschouwde Orbán als een inspiratiebron voor zijn anti-immigratie en christelijk-nationalistische agenda. Persoonlijke steunbetuigingen van Trump, staatsecretaris Rubio en vicepresident Vance bleken niet opgewassen tegen de groeiende frustratie van Hongaarse kiezers over economisch verval en politiek corruptie.
Hongarije op weg naar een pro-Europese koers
Magyar, 45 jaar en pas twee jaar actief in de politiek, belooft een heroriëntatie richting Europa: bevroren EU-fondsen deblokkeren, de rechterlijke macht bevrijden van Fidesz-invloed, mediamacht hervormen en de banden met Rusland doorsnijden. De menigte op de oever van de Donau scandeerde: "Russen, eruit." Voor Midden-Europa begint een nieuw hoofdstuk.
