Het “Nieuwe Argentinië” van Milei: groei, soberheid en hervormingen
Gesterkt door verbeterende macro-economische indicatoren wil Javier Milei in 2026 zijn programma van deregulering en inkrimping van de staat versnellen. De Argentijnse president bereidt een nieuwe reeks fiscale en economische hervormingen voor. De eerste tekenen van economisch herstel geven zijn regering politieke ruimte om het hervormingstempo op te voeren. Tegelijk blijft de maatschappelijke prijs van zijn beleid voelbaar voor een groot deel van de bevolking.
Samenvatting van het artikel
Twee jaar na zijn aantreden wijst Javier Milei op economisch herstel in Argentinië, met dalende inflatie, begrotingsoverschotten en een groei van ongeveer 4,4 procent in 2025. Tegelijk blijft zijn strenge besparingsbeleid sociaal voelbaar en bereidt de regering nieuwe economische en fiscale hervormingen voor.
Twee jaar na zijn aantreden wijst Javier Milei op de eerste resultaten van zijn economische strategie. Volgens voorlopige schattingen van het nationale statistiekbureau groeide de Argentijnse economie in 2025 met ongeveer 4,4 procent. Dat betekent een duidelijk herstel na de economische krimp van 2024.
De president, die zichzelf omschrijft als een “anarcho-kapitalist”, zette al in december 2023 een economische schoktherapie in gang om een land te stabiliseren dat kampte met ontspoorde inflatie en kwetsbare overheidsfinanciën. Zijn beleid bestond uit ingrijpende besparingen op de overheidsuitgaven, het schrappen van duizenden banen in de administratie, een devaluatie van de peso en het opheffen van verschillende economische controles.
De macro-economische resultaten beginnen zichtbaar te worden. De inflatie is sterk gedaald en de overheidsfinanciën zijn opnieuw in evenwicht. Voor het eerst in meer dan tien jaar boekt Argentinië zelfs een begrotingsoverschot.
Groei gedragen door landbouw en grondstoffen
Toch blijft het herstel ongelijk verdeeld. Volgens verschillende economen steunt de huidige groei vooral op enkele exportgerichte sectoren, met name landbouw, grondstoffen en financiële diensten.
De uitzonderlijk goede oogsten van soja en maïs hebben de economische activiteit sterk ondersteund. Tegelijk trekken investeringen in lithium, olie en gas steeds meer buitenlandse kapitaalstromen aan. Argentinië beschikt over aanzienlijke lithiumvoorraden, een strategisch metaal voor de energietransitie, wat het land extra aantrekkelijk maakt voor internationale mijnbouwbedrijven.
Sommige analisten spreken echter van een “her-primarisering” van de economie: een ontwikkeling waarbij de economische groei opnieuw sterker leunt op de exploitatie van natuurlijke hulpbronnen, ten koste van industriële ontwikkeling.
Sectoren die afhankelijk zijn van de binnenlandse markt hebben het ondertussen moeilijker. Industrie en detailhandel laten op jaarbasis een terugval zien, een weerspiegeling van een verzwakte consumptie en een nog fragiele binnenlandse vraag.
Een sociaal pijnlijke economische overgang
De economische koers van Javier Milei steunt op een bijzonder streng begrotingsbeleid. De kettingzaag die hij tijdens zijn verkiezingscampagne als symbool gebruikte, staat voor zijn ambitie om de overheidsuitgaven drastisch te verminderen.
Dat beleid heeft geholpen om de staatsfinanciën te stabiliseren, maar heeft ook een prijs. Voor veel Argentijnen is de koopkracht gedaald, onder meer door stijgende kosten voor energie, transport en openbare diensten.
De sociale indicatoren geven een gemengd beeld. Het armoedecijfer is gedaald nadat het begin 2024 een recordhoogte had bereikt, maar veel Argentijnen blijven kwetsbaar door de economische overgang. Sommige economen waarschuwen bovendien voor een mogelijke toename van informele arbeid en een verdere “uberisering” van de economie.
Nieuwe hervormingen in voorbereiding
Gesterkt door de economische resultaten en een gunstige politieke context wil Milei nu een versnelling hoger schakelen. In zijn toespraak van 1 maart voor het parlement kondigde hij een reeks hervormingen aan die de Argentijnse economie structureel moeten veranderen.
Een van de centrale plannen is een grondige hervorming van het belastingstelsel, met als doel de belastingdruk aanzienlijk te verlagen en het aantal belastingen te vereenvoudigen. Volgens de president moet fiscaliteit in de eerste plaats economische groei stimuleren, en niet enkel dienen om de staat te financieren.
Daarnaast zet de regering haar beleid van deregulering en privatiseringen voort. Tegelijk probeert ze meer buitenlandse investeringen aan te trekken in sectoren zoals mijnbouw, energie en landbouw.
Dit hervormingsoffensief komt er op een moment dat het parlement net een controversiële hervorming van de arbeidsmarkt heeft goedgekeurd. De nieuwe regels versoepelen onder meer de voorwaarden voor aanwerving en ontslag en passen bepaalde loonbeschermingen aan.
Volgens de regering moeten deze maatregelen de werkgelegenheid stimuleren en zwartwerk terugdringen, dat in Argentinië bijzonder wijdverbreid is. Vakbonden daarentegen spreken van een verzwakking van de bescherming van werknemers en organiseerden al verschillende protestacties.
Een delicate geopolitieke balans
De economische strategie van Javier Milei gaat ook gepaard met een geopolitieke heroriëntatie. De president wil de banden met de Verenigde Staten aanhalen en positioneert Argentinië nadrukkelijk als partner van het westerse blok.
Tegelijk blijft de Argentijnse economie voor een belangrijk deel van haar handel afhankelijk van China, vooral voor de export van grondstoffen. Die dubbele realiteit kan een van de grootste uitdagingen worden voor het “Nieuwe Argentinië” dat Milei wil opbouwen: westerse investeringen aantrekken en tegelijk omgaan met de economische realiteit van een land dat diep geïntegreerd is in mondiale handels- en productieketens.
