“Ik beloof geen cadeaus, want die komen er niet”: De Wever zet meerderheid onder druk om 4 miljard te vinden

Oplopend tekort

De boodschap van de premier is duidelijk: België zal de broeksriem moeten aanhalen. In de Kamercommissie Binnenlandse Zaken maakte De Wever weinig woorden vuil aan de ernst van de situatie. “Het wordt moeilijk, maar het is noodzakelijk,” klonk het. Hij baseert zich op het jongste rapport van het Monitoringcomité, dat maandag aan de regering werd voorgesteld. Geen grote verrassingen, wel een duidelijke trend: de situatie verslechtert.

De cijfers spreken voor zich. In 2026 zou het begrotingstekort oplopen tot 25,1 miljard euro, goed voor 3,8 procent van het bbp. Op middellange termijn ziet het er nog somberder uit: zonder bijkomende maatregelen kan het tekort stijgen tot 35,8 miljard euro in 2029 en zelfs 41,5 miljard in 2031.

Minstens 4 miljard extra

Om die ontsporing te stoppen, mikt De Wever op een extra budgettaire inspanning van “4 miljard euro, of iets meer om zeker te zijn”. Dat ligt onder de raming van het Monitoringcomité, dat uitkomt op minstens 4,9 miljard euro om binnen de Europese regels te blijven. “De meerderheidspartijen moeten hun verantwoordelijkheid nemen, punt,” benadrukte de premier.

Op korte termijn blijft de afwijking nog relatief beperkt, met 0,1 procent van het bbp in 2026. Maar tegen 2029 loopt dat op tot 0,6 procent, goed voor meerdere miljarden extra die gevonden moeten worden.

Minder inkomsten, hogere uitgaven

De verslechtering heeft verschillende oorzaken. Zo blijven geplande fiscale hervormingen deels uit: maatregelen die extra inkomsten moesten opleveren, zoals een hervorming van de btw in bepaalde sectoren, zijn afgezwakt of uitgesteld. Daarnaast speelt de geopolitieke context een rol. De oorlog in het Midden-Oosten en spanningen rond de Straat van Hormuz wegen op de energieprijzen en dus ook op de verwachte inkomsten.

Tegelijk stijgen de uitgaven, onder meer voor defensie. Tegen 2029 is daarvoor 1,4 miljard euro extra voorzien om internationale verplichtingen na te komen. Het gevolg: zelfs meer dan 30 miljard euro aan reeds geplande besparingen volstaat niet langer om de begroting te stabiliseren.

Europese druk neemt toe

België moet bovendien rekening houden met de Europese begrotingsregels. In principe mag het tekort niet hoger zijn dan 3 procent van het bbp. Toch dreigt het tegen 2029 op te lopen tot 4,9 procent. Daarom werd de doelstelling al afgezwakt: een tekort van ongeveer 4 procent, of minstens voldoen aan de Europese uitgavennorm. Maar zelfs dat blijkt zonder bijkomende maatregelen onhaalbaar. Om volledig binnen de strengste normen te blijven, is nog eens 6 à 7 miljard euro extra nodig.

Moeilijke onderhandelingen

De grote vraag blijft hoe dat geld gevonden moet worden. Binnen de zogenoemde Arizona-coalitie lopen de meningen uiteen. MR verzet zich tegen nieuwe belastingen, terwijl Vooruit pleit voor een evenwichtige aanpak met zowel besparingen als extra inkomsten.

De Wever wil vooral tempo maken: “We moeten er gewoon aan beginnen.” Een duidelijke timing ligt er nog niet. De premier lijkt eerst de begroting voor 2026 te willen bijsturen, om tegen de zomer tot een breder akkoord te komen richting 2029. Met een fragiele economische groei en aanhoudende geopolitieke onzekerheid belooft dat geen eenvoudige oefening te worden. De inzet is groot: waar wordt gesneden, wie betaalt mee, en hoe snel? Het is, zoals zo vaak, de klassieke evenwichtsoefening van een Belgische coalitie.