Leo Neels : “Speech J.D. Vance integraal publiceren is gewoon goede journalistiek”

De Franstalige Raad voor Journalistieke Deontologie (CDJ) veroordeelde 21News omdat de redactie de boodschap van Vance “ongefilterd” heeft verspreid. In haar beslissing schrijft de CDJ dat de integrale publicatie het risico inhoudt dat een deel van het publiek uitspraken uit de toespraak, die volgens de Raad feitelijk onjuist of racistisch zijn, als waar en legitiem beschouwt.

Meer nog, volgens de CDJ zou het integraal publiceren van de speech “kunnen bijdragen tot vijandigheid tegenover de werking van Europese democratieën en het risico vergroten op racisme, discriminatie, haat of geweld tegenover migranten.”

“Extreem paternalisme”

Neels vindt dat de CDJ vertrekt van een verwrongen beeld van de rol van journalistiek. Hij verwijst naar het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens, dat de vrijheid van meningsuiting garandeert. “Dat betekent dat iedereen het recht heeft om een mening te hebben en informatie en ideeën te ontvangen en te verspreiden zonder inmenging van de overheid,” zegt hij.

Die vrijheid van meningsuiting is niet absoluut en kan in bepaalde, welomschreven omstandigheden wel degelijk worden beperkt, erkent Neels. Toch trekt de CDJ hier een grens die in hoge mate absurd is, vindt hij. “Want de bescherming van het Europees Hof geldt ook voor meningen die kunnen schokken, kwetsen of verontrusten.”

De Raad wil lezers blijkbaar beschermen tegen een gedachtengoed dat haar leden, een clubje Franstalige journalisten, niet zint, vervolgt Neels. “De CDJ acht het haar nobele taak om journalisten erop te wijzen dat ze nieuwsfeiten moeten kaderen en van context voorzien. Ze hebben niet beter gevonden dan daar een code rond te weven. Dat is dramatisch.”

In zijn ogen getuigt de beslissing van de Raad voor Deontologie van een verkeerde opvatting van journalistiek. “Het is een extreem paternalistische visie op journalistiek. Ze maken een karikatuur van de vrijheid van meningsuiting en van het beroep van journalist.”

“Een cordon médiatique naar rechts, niet naar links”

Neels ziet in de beslissing ook een bredere tendens in het Franstalige medialandschap. “Er is een cordon médiatique in de Franstalige pers,” zegt hij. “Je kan dat beschouwen als een cordon sanitaire naar rechts, niet naar links. Dat is een zeer grote eigenaardigheid.”

Voor Neels verraadt de uitspraak vooral een ideologische reflex. “Het is een sterk staaltje van woke paternalisme. De leden van de Raad struikelen over de principes die ze verondersteld worden te verdedigen.”

Ook de timing van de beslissing wekt zijn verbazing. “Het is een zeer bizarre uitspraak van de CDJ. En dan hebben ze er ook nog eens een jaar over gedaan om tot die uitspraak te komen. Daarmee maken ze zich volkomen ongeloofwaardig.” 21News is al dagenlang een van de trending topics op X. Dat de beslissing van de CDJ intussen wereldnieuws is, onderstreept hoe problematisch de uitspraak is.