VS en Israël voeren grootschalige luchtaanvallen uit op Iran

Israël noemt de operatie Roaring Lion. Het Amerikaanse ministerie van Defensie spreekt van Operation Epic Fury. In de Iraanse hoofdstad Teheran zijn explosies gemeld. Staatsmedia bevestigen dat er inslagen zijn geweest, maar geven weinig details over schade of slachtoffers.

Volgens internationale persbureaus vond een van de eerste aanvallen plaats in de buurt van kantoren van de hoogste leider, ayatollah Ali Khamenei. Hij zou daar op dat moment niet aanwezig zijn geweest. Khamenei is al dagen niet in het openbaar verschenen en zou naar een veilige locatie zijn overgebracht. Ook de Iraanse president Masoud Pezeshkian zou volgens staatsmedia ongedeerd zijn gebleven.

Trump roept op tot omverwerping regime

De Amerikaanse president Donald Trump publiceerde zaterdagochtend een videoboodschap waarin hij het doel van de operatie toelichtte. Hij zei dat het de bedoeling is het Iraanse regime ten val te brengen.

Trump riep leden van de Islamitische Revolutionaire Garde, militairen en politie op hun wapens neer te leggen. Volgens hem zouden zij in dat geval eerlijk worden behandeld. Tegelijk moedigde hij de Iraanse bevolking aan om zelf in actie te komen tegen de machthebbers in Teheran.

Ook de Israëlische premier Benjamin Netanyahu sprak zich uit. Hij noemde Iran een existentiële dreiging voor Israël en bedankte de Amerikaanse president voor diens steun.

Vanuit Iraanse oppositiekringen kwam eveneens een reactie. Kroonprins Reza Pahlavi, die in ballingschap leeft, omschreef de aanvallen als een interventie gericht tegen het regime en niet tegen het Iraanse volk. Hij riep Iraniërs op zich voor te bereiden op een beslissend moment.

Israël in noodtoestand

Israël heeft uit voorzorg het luchtalarm laten afgaan en de noodtoestand uitgeroepen. Het openbare leven ligt grotendeels stil. Bedrijven zijn gesloten, het luchtruim is tijdelijk gesloten en inkomende vluchten zijn omgeleid.

Het Israëlische leger meldt dat Iran meerdere ballistische raketten heeft afgevuurd richting Israël. Voor zover bekend hebben die geen dodelijke slachtoffers gemaakt. Burgers is geadviseerd in de buurt van schuilkelders te blijven.

Volgens Iraanse media heeft Iran daarnaast raketten afgeschoten op Amerikaanse bases in Qatar, Koeweit, Bahrein en de Verenigde Arabische Emiraten. Onafhankelijke bevestiging van de schade of impact is er nog niet.

Oplopende spanningen gingen vooraf

De aanvallen volgen op weken van oplopende spanningen tussen Washington en Teheran. De Verenigde Staten hadden hun militaire aanwezigheid in de regio de afgelopen tijd sterk uitgebreid. Twee vliegdekschepen werden naar de Middellandse Zee en de Arabische Zee gestuurd, samen met extra gevechtsvliegtuigen, luchtverdedigingssystemen en munitie.

Diplomatieke gesprekken over het Iraanse nucleaire programma leverden geen doorbraak op. Washington eiste dat Iran volledig zou stoppen met de verrijking van uranium en zijn steun aan gewapende groeperingen in de regio zou beëindigen. Teheran wees die eisen van de hand.