Werk, belastingen, politie en gevangenissen: dit zit in het grote zomerakkoord van de regering-De Wever

Na een marathonvergadering van ongeveer twintig uur bereikten premier Bart De Wever (N-VA) en zijn vicepremiers een akkoord over een reeks dossiers die nog voor het zomerreces moesten worden afgehandeld. Vooral op het vlak van werk, veiligheid, justitie, energie en fiscaliteit werden knopen doorgehakt.

Niet alle grote dossiers zijn daarmee van de baan. Over onder meer de gedeeltelijke privatisering van Belfius moet verder worden onderhandeld. Na de zomer wacht bovendien de moeilijkste opdracht: de regering moet tegen 2029 nog miljarden vinden om de begroting verder te saneren.

Vijf dagen familiekrediet per kind

Ouders krijgen een familiekrediet van vijf dagen per kind, bovenop de bestaande verloven. De regeling geldt voor geboortes vanaf januari 2026 en is toegankelijk voor werknemers, zelfstandigen en ambtenaren.

De dagen kunnen afzonderlijk of in één keer worden opgenomen tijdens het jaar na de geboorte. Tijdens die werkonderbreking ontvangt de ouder een forfaitaire uitkering per dag.

Daarnaast krijgt ook de hervorming van de werktijd groen licht. De arbeidstijd zal niet langer uitsluitend per week worden bekeken, maar kan over een heel jaar worden gespreid. Daardoor kunnen werknemers in drukke periodes meer werken en dat compenseren met meer vrije tijd wanneer het rustiger is.

Het systeem kan alleen worden toegepast met de uitdrukkelijke toestemming van de werknemer. Het maandloon blijft gelijk, ongeacht het aantal uren dat die maand wordt gewerkt.

Vooruit vreesde dat werknemers inkomsten zouden verliezen doordat bijvoorbeeld betaalde overuren wegvallen. Daarom werd afgesproken dat eventueel koopkrachtverlies moet worden gecompenseerd. Hoe die compensatie er precies zal uitzien, moet nog worden uitgewerkt.

Einde aan ‘ziektekapitaal’ voor federale ambtenaren

Ook het ziekteverlof van statutaire federale ambtenaren wordt hervormd. Het huidige systeem waarbij niet-opgenomen ziektedagen kunnen worden opgespaard, verdwijnt. De regeling wordt meer afgestemd op die van werknemers in de privésector. Voor reeds opgebouwde rechten komen overgangsmaatregelen.

"Dit is het einde van een systeem dat achterhaald is en dat we nu afstemmen op de regeling in de privésector. De verworven rechten van ambtenaren blijven behouden", zegt minister van Werk David Clarinval (MR).

Minimale dienstverlening in gevangenissen

Ook tijdens korte stakingen komt er een minimale dienstverlening in de gevangenissen. Essentiële taken moeten vanaf de eerste stakingsdag verzekerd blijven. "Het stakingsrecht is een fundamenteel recht, maar het moet hand in hand kunnen gaan met andere fundamentele verplichtingen", zegt Clarinval.

Tegelijk wordt de identiteit van gevangenispersoneel beter beschermd. Een deel van de cipiers zal zich niet langer met de volledige naam, maar met een uniek identificatienummer kenbaar moeten maken.

Een gelijkaardige bescherming komt er voor onderzoeksrechters, magistraten van het Openbaar Ministerie en griffiers die betrokken zijn bij gevaarlijke dossiers. Zo wil de regering voorkomen dat ze het doelwit worden van intimidatie, bedreigingen of vergeldingsacties vanuit het criminele milieu.

Voor veroordeelden voor ernstige drugshandel, mensenhandel en georganiseerde criminaliteit werkt de regering daarnaast aan een financiële bijdrage in de detentiekosten. In het goedgekeurde kader is sprake van 10 euro per dag, afhankelijk van de financiële draagkracht en pas nadat slachtoffers volledig zijn vergoed.

60 miljoen euro extra voor politie

Minister van Binnenlandse Zaken Bernard Quintin (MR) krijgt 60 miljoen euro om de verloning van politieagenten te verbeteren en het beroep aantrekkelijker te maken. Met dat geld moet de tweede fase van het sectorakkoord worden uitgevoerd.

Ook de voetbalwet wordt strenger. Het minimumbedrag van administratieve boetes verdubbelt van 250 naar 500 euro. Voor racisme en xenofobie stijgt de minimumboete van 1.500 naar 2.000 euro en wordt de minimale stadionverbodsduur opgetrokken van dertig maanden naar drie jaar.

Voor slagen en verwondingen stijgt de minimumboete van 2.000 naar 2.500 euro. Ook illegaal gebruik van pyrotechnisch materiaal wordt strenger aangepakt. Alle stadionverboden komen voor het eerst samen in één nationale databank. Voetbalclubs zullen die moeten raadplegen bij de verkoop van tickets. Op termijn komen er ook verplichte identiteitscontroles aan de ingang van stadions.

Radicale organisaties sneller tijdelijk verbieden

De regering wil sneller kunnen optreden tegen organisaties of groepen die een ernstige bedreiging vormen voor de nationale veiligheid of de fundamenten van de rechtsstaat. Een administratief verbod moet het mogelijk maken om activiteiten tijdelijk en snel stil te leggen wanneer de veiligheidsdiensten waarschuwen voor een ernstige dreiging. Een definitief verbod blijft een bevoegdheid van de rechter.

Organisaties die uitsluitend politiek, syndicaal, filantropisch, filosofisch of religieus van aard zijn, kunnen niet via deze procedure worden verboden.

"Individuen of groepen kunnen zich op enkele dagen of weken tijd radicaliseren, terwijl de hoven en rechtbanken vaak maanden of jaren nodig hebben om een beslissing te nemen. Als de veiligheidsdiensten ons waarschuwen voor een ernstige en herhaalde dreiging, zal deze regering niet blijven toekijken", zegt Quintin.

De aangepaste tekst moet opnieuw naar de Raad van State en daarna opnieuw langs de ministerraad.

Nieuwe regels voor producten uit Israëlische nederzettingen

Ook over producten uit Israëlische nederzettingen in de bezette Palestijnse gebieden werd een akkoord bereikt. Er komt een specifieke regeling waarbij de oorsprong van goederen moet worden gecontroleerd via voorafgaande toelatingen en vergunningen.

Zodra Europa met een eigen regeling komt, zal België zijn systeem opnieuw bekijken om bijkomende administratieve lasten te vermijden. Over de erkenning van een Palestijnse staat bereikten de regeringspartijen geen akkoord.

Nieuwe start voor windenergie op de Noordzee

Na het stopzetten van een eerdere procedure komt er een nieuw kader voor de verdere uitbouw van offshorewindenergie in de Prinses Elisabethzone.

De aanbestedingsprocedure wordt vereenvoudigd en een aantal administratieve verplichtingen verdwijnt. Projecten zullen vooral worden beoordeeld op hun economische haalbaarheid en de prijs die ze kunnen bieden.

De regering wil tegelijk de afhankelijkheid van leveranciers van buiten Europa voor kritieke infrastructuur verminderen. De aansluiting van het energie-eiland, de uitbreiding van het elektriciteitsnet en de bouw van nieuwe windparken moeten zoveel mogelijk parallel verlopen.

Vliegtaks wordt 7 euro

Ook de vliegtaks wordt aangepast. Voor vluchten van meer dan 500 kilometer wordt een tarief van 7 euro voorzien. Eerder lag een verhoging tot 10 euro op tafel.

De regering wil daarmee vermijden dat Belgische luchthavens concurrentieel terrein verliezen tegenover luchthavens in de buurlanden en de werkgelegenheid op Brussels Airport en de luchthaven van Charleroi beschermen.

Voor militairen wordt dan weer bepaald dat gepresteerde uren correct moeten worden gecompenseerd en vergoed. Er komen onder meer toelagen en compensaties voor oefeningen en operaties en hogere vergoedingen voor weekendprestaties.

Regering brengt 180 miljard euro aan subsidies in kaart

Minister van Begroting Vincent Van Peteghem (CD&V) heeft daarnaast een openbaar register gelanceerd waarin de federale dotaties en subsidies in kaart worden gebracht. Inclusief transfers naar de sociale zekerheid en de deelstaten gaat het om 180 miljard euro.

Subsidies aan bedrijven vertegenwoordigen ongeveer 12 miljard euro. Daarvan gaat 4,7 miljard naar fiscale verminderingen voor onder meer onderzoekers en ploegenarbeid. Nog eens 4,4 miljard gaat naar de spoorwegen.

Van Peteghem wil vooral besparen op de zogenoemde facultatieve subsidies, die ministers niet wettelijk verplicht zijn toe te kennen. Hij mikt daar op 200 miljoen euro aan besparingen. "Subsidies die hun doel missen of onvoldoende toegevoegde waarde bieden, worden geschrapt", waarschuwt Van Peteghem.

Daarnaast maakt de regering van spending reviews een structureel instrument om overheidsuitgaven door te lichten. Nieuwe onderzoeken richten zich onder meer op de Overzeese Sociale Zekerheid, de medische evaluatie van arbeidsongeschiktheid en voorschotten van OCMW's.

Belfius blijft op tafel

Over een gedeeltelijke privatisering van Belfius is nog geen definitief akkoord. De federale overheid bezit vandaag 100 procent van de bank en een verkoop van 20 procent ligt op tafel. MR wil het dossier koppelen aan een mogelijke fusie met verzekeraar Ethias.

Minister van Financiën Jan Jambon zal contact opnemen met de gewesten om na te gaan of zij bereid zijn hun belang in Ethias te verkopen.

Met het zomerakkoord heeft de regering een reeks dossiers afgewerkt, maar de zwaarste onderhandelingen volgen na de vakantie. Tegen 2029 moet nog een aanzienlijke begrotingsinspanning worden geleverd. De volgende grote confrontatie binnen de regering dient zich dan ook in september aan.