Hitler overleven, maar niet Enron, Madoff en FTX

From Zero to Hero

Arthur Belfer vluchtte in 1939 uit Kraków met een paar Poolse zloty op zak. Tegen de tijd dat zijn schip Amerika bereikte, was Hitler Polen binnengevallen en waren zijn munten waardeloos geworden. Zonder een cent op zak arriveerde hij in New York, waar hij opnieuw begon met wat hij kende: dons en veren. Tijdens de Koreaanse Oorlog, won hij een groot legercontract voor slaapzakken. Daarna richtte hij Belco Petroleum op, dat groeide tot een Fortune 500-bedrijf. Later nam zijn zoon Robert het bedrijf over. Die fuseerde in 1983 Belco met InterNorth, dat twee jaar later opging in een zeker bedrijf genaamd Houston Natural Gas Corporation, beter bekend als Enron.

Enron

Robert Belfer zetelde in de raad van bestuur van Enron, ooit een van de grootste energiebedrijven van de VS. Het ging in 2001 failliet nadat bleek dat het bedrijf jarenlang miljarden aan schulden en verliezen had verborgen via complexe boekhoudconstructies om de aandelenkoers kunstmatig hoog te houden. Toen het bedrog aan het licht kwam, verdampte het aandeel naar nul, verloren duizenden werknemers hun baan en pensioen, en belandden topmannen Ken Lay en Jeff Skilling voor de rechter. 

Toen het schandaal losbarstte en de koers instortte, weigerde Belfer zijn aandelen te verkopen. Dat zou hem als bestuurder een slecht imago bezorgen, vond hij. Ondanks dat hij niet betrokken was bij de fraude, zat hij de rit uit. Met als resultaat een verlies van ongeveer 2 miljard dollar. 

Bernie Madoff

Na Enron dacht de familie haar les geleerd te hebben. Laat ons het geld aan een professional toevertrouwen, dan zijn we zeker, was de gedachtengang. Via hun netwerk in de New Yorkse kunstwereld kwamen ze terecht bij ene Bernie Madoff, een gerespecteerd fondsbeheerder die rendementen beloofde die nooit fluctueerden en nooit daalden. Harry Markopoulos, een wiskundige uit Boston, had vijf minuten nodig om te weten dat hier gigantisch werd gefraudeerd. Hij had vier uur nodig om het te bewijzen. De Belfers hadden meer tijd nodig.

Madoffs volledige piramidespel stortte in 2008 in. De familie trok meer dan 28 miljoen dollar op tijd terug, maar hoeveel ze er oorspronkelijk instopten is nooit volledig bekend geworden. Uiteindelijk werd 91 procent van de fraudeverliezen voor alle slachtoffers samen teruggevorderd. Het echte verlies zat echter elders: wie in 1985 een miljoen dollar aan Madoff gaf, kreeg in 2015 zo'n 910.000 dollar terug. Hetzelfde miljoen in de S&P 500 had bij een jaarlijks rendement van 11 procent uitgegroeid tot 23,5 miljoen dollar. Madoff stal geen geld. Hij stal decennia.

Sam Bankman-Fried

Enter Sam Bankman-Fried. Die lanceerde in 2017 het cryptohandelsfonds Alameda Research, twee jaar later het cryptoplatform FTX. Hij werd de eerste miljardair onder de dertig, goed voor een vermogen van 26 miljard dollar. Belfer Investment Partners investeerde in FTX, net als Lime Partners, een ander aan de familie gelinkt bedrijf. In 2022 bleek dat Alameda en FTX het geld van hun klanten door elkaar gebruikten. 8 miljard dollar verdween en Bankman-Fried kreeg 25 jaar cel. Ondertussen is voor de slachtoffers 118 procent van hun inleg gerecupereerd, maar dat telt weinig mee als je de aandelenwaarde al naar nul hebt zien gaan.

Miljardairs overleven het wel, anderen...

Enron. Madoff. FTX. Drie van de grootste financiële schandalen in de moderne Amerikaanse geschiedenis en telkens opnieuw zaten de Belfers aan de kant van de gedupeerden. De moraal is niet dat rijke mensen dom zijn. Robert Belfer studeerde rechten aan Harvard. De moraal is dat een gebrek aan diversifiëring dodelijk is. Te veel geld in één aandeel, te veel vertrouwen in één beheerder, te veel enthousiasme over één nieuwe activaklasse.  De Belfer Family Foundation financiert ondertussen de noordvleugel van het Metropolitan Museum of Art, de Harvard Kennedy School en tientallen andere instellingen. Ze zijn vandaag nog steeds miljardairs, want genoeg kapitaal hebben helpt om pech te overkomen. Al is dat niet iedereen gegeven.