China verbiedt AI-ontslagen, Europa (nog) niet

Chinese rechtbanken in Hangzhou en Beijing hebben in twee afzonderlijke zaken geoordeeld dat bedrijven werknemers niet mogen ontslaan louter om hen te vervangen door AI. De redenering: AI-adoptie is een strategische bedrijfskeuze, geen onvoorzienbare externe omstandigheid. Dat onderscheid is cruciaal. Artikel 40 van de Chinese arbeidswet laat ontslag toe bij fundamentele wijzigingen in objectieve omstandigheden, maar dat geldt voor externe schokken, niet voor interne beslissingen die een bedrijf zelf heeft genomen.

In China is AI-adoptie een strategische bedrijfskeuze, geen onvoorzienbare externe omstandigheid.

Gepubliceerd door Dominique Dewitte

5 mei 2026 om 09:03

Volg ons op

Samenvatting van het artikel

Chinese rechtbanken bepalen dat AI-adoptie geen grond is voor ontslag, terwijl Europa vooralsnog kiest voor regulering zonder verbod.

Inhoud

Twee rechtszaken
Europa doet het anders of liever: doet het nog niet

Twee rechtszaken

De twee zaken zijn illustratief. Een kwaliteitsmanager in Hangzhou die AI-outputs optimaliseerde, werd naar een lagere functie gedegradeerd met 40 procent loonverlies nadat zijn werkgever besloot dat de systemen hem konden vervangen. Een databeheerder in Beijing verloor zijn baan nadat zijn bedrijf volledig overstapte op geautomatiseerde kaartdata. In beide gevallen gaven de rechtbanken de werknemers gelijk.

De context maakt de uitspraken politiek begrijpelijk: meer dan 78.000 techwerkers verloren wereldwijd hun baan in de eerste vier maanden van 2026, bijna de helft door AI. China's jeugdwerkloosheid staat op 15,3 procent. AI-ontslagen zijn in China dus not done. De rechtsstaat dient hier ook als sociaal vangnet.

Europa doet het anders of liever: doet het nog niet

De AI Act classificeert AI-systemen in HR-beslissingen als hoogrisicotools, met verplichte menselijke controle en transparantie. Maar de wet verbiedt geen AI-gedreven ontslagen. Ze reguleert hoe AI wordt ingezet, niet of een bedrijf functies kan schrappen. De volledige verplichtingen gelden pas vanaf augustus 2026.

De Europese vakbondskoepel pleit voor sterkere bescherming. Academici lanceerden een voorstel voor een Europees AI Sociaal Pact. Beide zijn voorstellen, maar nog geen beleid. Europa is zich bewust van het probleem, maar houdt de boot nog af. Wat op zichzelf ook een keuze is.