Ineos sleept Vlaanderen voor internationale arbitragerechtbank
Chemiebedrijf Ineos start een juridische procedure tegen België om de schade van de maandenlange bouwstop bij Project One vergoed te krijgen.
Gepubliceerd door Bram Bombeek
Samenvatting van het artikel
- Ineos daagt de Vlaamse overheid voor een internationale arbitragerechtbank over de vernietigde vergunning van Project One.
Drie dochterondernemingen van Ineos — één Britse en twee Zwitserse — hebben vorige week een zaak aangespannen bij het Internationaal Centrum voor Beslechting van Investeringsgeschillen (ICBI) van de Wereldbank. Dat zegt Bond Beter Leefmilieu aan de Gazet Van Antwerpen, en ook Ineos zelf heeft de procedure bevestigd.
Aanleiding is de vernietiging van de omgevingsvergunning voor Project One in juli 2023 door de Raad voor Vergunningsbetwistingen. Natuurverenigingen en twee Nederlandse provincies hadden beroep aangetekend omdat onduidelijk was wat de impact zou zijn van de stikstof die de geplande ethaankraker in de Antwerpse haven zou uitstoten. Ineos kreeg in januari 2024 een nieuwe vergunning, maar de werf heeft vijf maanden stilgelegen. In september 2024 had het Britse chemiebedrijf daarvoor een overbruggingskrediet moeten aangaan, waarvoor de Vlaamse overheid garant stond via haar investeringsvehikel Gigarant. Topman Jim Ratcliffe zei eerder dit jaar dat die vertraging de kostprijs van het project - initieel 3,4 miljard euro - met een kwart deed stijgen.
Ratcliffe kondigde toen al aan compensatie te zullen eisen van de Vlaamse regering, een claim die minister-president Matthias Diependaele (N-VA) formeel van de hand wees. Met de stap naar het ICBI probeert Ineos de kosten nu via een andere weg te recupereren.
De zaak steunt op het Energiehandvestverdrag uit 1998, dat de leveringszekerheid van energie moest vergroten. De Europese Commissie adviseerde lidstaten enkele jaren geleden al om uit het verdrag te stappen, omdat het kan gebruikt worden om het klimaatbeleid van lidstaten aan te vallen. België deed dat nog niet en werd intussen formeel in gebreke gesteld door de Commissie.
Het aantal zaken bij de arbitragerechtbank verdubbelde de afgelopen tien jaar, van minder dan 600 in 2013 tot meer dan 1.300 in 2023. België verloor in 2024 al een gelijkaardige zaak tegen terminaluitbater DP World over een concessiegeschil in de Antwerpse haven, goed voor een boete van 41,3 miljoen euro die het land nog niet betaalde.
Ineos zelf wil inhoudelijk niet reageren zolang de procedure loopt, maar stelt dat de juridische weg de enige manier is om de "aanzienlijke financiële schade" vergoed te krijgen. Project One is één van de grootste investeringen in de Europese chemie-sector van de laatste jaren.
