PVDA viert 100 jaar Fidel Castro, Kamerlid Kim De Witte trekt naar Havana: “Viva Fidel"

“Een leven van verzet, hoop en de overtuiging dat volkeren hun eigen geschiedenis kunnen schrijven.” Met die woorden blikt de Franstalige PTB terug op Fidel Castro, die Cuba bijna een halve eeuw leidde. De partij somt daarbij uitgebreid de verwezenlijkingen van het communistische regime op.

Zo verwijst de PTB naar de herverdeling van landbouwgrond, nationaliseringen en het terugdringen van analfabetisme. Ook gratis onderwijs, gezondheidszorg, een lagere kindersterfte en de inzet van Cubaanse artsen in het buitenland krijgen veel aandacht.

“Cuba blijft een bron van inspiratie voor landen die zich willen bevrijden van het neokoloniale juk”, schrijft de partij. Ze besluit dat “de strijd voor Cubaanse soevereiniteit en socialisme ook de onze is”. Eén woord ontbreekt echter in het eerbetoon: dictatuur.

“Een geweldig voorbeeld van democratie”

Vooral op de Franstalige sociale media krijgt de PTB-post een storm van kritiek over zich heen. Onder het Facebookbericht staan tal van verontwaardigde en ongelovige reacties. Sommige gebruikers vragen zich zelfs af of het bericht satirisch bedoeld is.

“De executiepelotons… Een geweldig voorbeeld van democratie inderdaad!”, reageert iemand sarcastisch. “Is dit een parodieprofiel? Want het lijkt er sterk op”, schrijft een andere gebruiker.

Ook het politieke systeem onder Castro komt geregeld terug. Een gebruiker verwijt de partij dat ze “de dictatuur, het gebrek aan politiek pluralisme, vrijheid van meningsuiting, persvrijheid en vrijheid van vereniging” vergeet. Daarnaast wijst hij op de repressie van tegenstanders en de censuur.

“Geen enkel land ter wereld wenst zijn bevolking het lot van de Cubanen toe”, klinkt het in een andere reactie. “Niemand idealiseert zo'n systeem nog, behalve… de PTB.”

Kim De Witte viert mee in Havana

Ook aan Vlaamse kant gaat de PVDA ver in haar lof voor Castro. Federaal Kamerlid Kim De Witte is met een delegatie van zijn partij naar Havana afgereisd voor de honderdste geboortedag van de Cubaanse leider. Hij neemt er samen met 1.500 deelnemers uit 63 landen deel aan het internationale colloquium Fidel: nalatenschap en toekomst.

Op Facebook noemt De Witte Castro “meer dan een staatshoofd”. Hij omschrijft hem als “een architect van de strijd voor rechtvaardigheid voor het Globale Zuiden”. Castro stond voor hem aan het hoofd van een revolutie die Cuba bevrijdde van de overheersing door Amerikaanse bedrijven.

Ook het sociale beleid krijgt veel lof. De investeringen in onderwijs en gezondheidszorg maakten Cuba voor De Witte, ondanks de Amerikaanse blokkade, tot “een baken van sociale rechtvaardigheid”.

De Witte haalt daarnaast de militaire rol van Cuba in Afrika aan. Cubaanse troepen vochten tijdens de Koude Oorlog onder meer in Angola. Daarbij verwijst hij naar Nelson Mandela, die het belang van de Cubaanse rol bij Cuito Cuanavale voor de strijd tegen de apartheid benadrukte.

"Een criminele genocidaire blokkade"

Voor de economische problemen waarmee Cuba vandaag kampt, wijst De Witte nadrukkelijk naar Washington. Hij spreekt over een “misdadige blokkade” en een “daad van economische oorlogsvoering” tegen het Cubaanse volk.

Opvallend is vooral zijn uithaal naar de huidige Amerikaanse regering. President Donald Trump en minister van Buitenlandse Zaken Marco Rubio hebben die blokkade in de ogen van De Witte “tot genocidaire hoogtes” opgevoerd.

“Vandaag, 100 jaar na zijn geboorte, is Fidel meer levend dan ooit”, schrijft het Kamerlid. Hij zegt trots te zijn dat de PVDA-delegatie in Havana solidariteit betuigt met het Cubaanse volk “in hun strijd tegen de blokkade en voor het socialisme”. Zijn bericht eindigt met drie hashtags: “#VivaCuba”, “#VivaFidel” en “#StopDeBlokkade”.

Ook voormalig PVDA-voorzitter Peter Mertens staat stil bij de verjaardag. Hij deelt op Facebook een foto die hij eerder in Havana maakte, met daarbij eenvoudigweg: "Happy Birthday Fidel Castro (1926-2026)."

Ook Mertens aarzelt niet om de VS van genocide te beschuldigen: "Cuba blijft een inspiratie voor landen die zich willen bevrijden van het neokoloniale juk. En daarom voerden de VS sinds 1961 een criminele, genocidaire blokkade in die het Cubaanse volk voedsel, medicijnen en brandstof ontzegt. Een collectieve straf, internationaal veroordeeld, maar nu verder opgevoerd door Trump en Rubio."

Anders-Kamerlid: “Beschamend”

De lof voor Castro lokt ook aan Vlaamse kant politieke kritiek uit. Federaal Kamerlid Kjell Vander Elst (Anders) haalt op X hard uit naar de PVDA. “Het verheerlijken van een dictator, massamoordenaar & een communist die 100'en miljoenen stal van de eigen bevolking: de @pvdabelgie kan dat. Beschamend”, schrijft hij. “Communisme & extreemlinks is een gevaar. Altijd en overal.”

Daarmee richt Vander Elst zijn pijlen niet alleen op De Witte, maar op de partij als geheel. De PVDA legt in haar communicatie vooral de nadruk op onderwijs, gezondheidszorg, anti-imperialisme en de Amerikaanse sancties. Over de duizenden executies, politieke gevangenen en andere mensenrechtenschendingen onder Castro rept de PVDA met geen woord.

Duizenden executies na de revolutie

Het is verbijsterend dat de PVDA Fidel Castro vandaag nog als inspiratiebron durft verheerlijken. Op Facebook zet de partij de communistische dictator in de kijker met de boodschap: “100 jaar Fidel Castro – Een ideaal dat nooit gaat rusten.” Wat die politieke erfenis in de praktijk betekende, blijkt uit de gruwelijke balans van standrechtelijke executies, politieke moorden en verdwijningen onder zijn regime.

Castro verdreef in 1959 de corrupte dictatuur van Fulgencio Batista. Cuba werd een communistische eenpartijstaat en Castro trok het grootste deel van de macht naar zich toe. Vrije verkiezingen en persvrijheid werden afgeschaft. De repressie begon vrijwel onmiddellijk.

Cuba Archive heeft 3.083 executies door vuurpelotons onder het Castro-regime gedocumenteerd. Daarvan vonden er 2.737 plaats tussen 1959 en 1969, de eerste tien jaar van de revolutie. Castro verdedigde de executies als “revolutionaire rechtspraak”, die niet aan de normale rechtsregels hoefde te voldoen.

De organisatie registreerde in een eerdere uitgebreide telling daarnaast 1.258 bevestigde of vermoedelijke buitengerechtelijke moorden, 52 gedwongen verdwijningen en meer dan duizend andere verdwijningen, veelal bij pogingen om Cuba te ontvluchten. In totaal werden in die telling 7.751 doden en verdwijningen aan de Castro-staat toegeschreven.

Ook bij pogingen om Cuba te ontvluchten, vielen veel slachtoffers. Cuba Archive documenteerde honderden doden en vermisten bij vluchtpogingen. Daarnaast zijn gevallen bekend waarbij Cubaanse veiligheidstroepen vluchtelingenboten aanvielen of ramden.

De repressie bleef bovendien niet beperkt tot de eerste revolutionaire jaren. Nog tijdens de Zwarte Lente van 2003 liet het regime 75 onafhankelijke journalisten, mensenrechtenactivisten en dissidenten oppakken. Castro was toen al 44 jaar aan de macht. Hij bleef decennialang aan de top, tot gezondheidsproblemen hem in 2006 dwongen zijn bevoegdheden over te dragen aan zijn broer Raúl.

Homoseksuelen en gelovigen naar werkkampen

De repressie trof bovendien niet alleen politieke tegenstanders. In de jaren zestig richtte het regime de UMAP-kampen op. Daar belandden onder anderen homoseksuelen, religieuze Cubanen en andere mensen die niet binnen het revolutionaire ideaal pasten.

Homoseksualiteit werd destijds sterk gestigmatiseerd. Castro erkende tientallen jaren later zelf zijn verantwoordelijkheid voor de vervolging van homoseksuelen onder zijn bewind.

Die donkere bladzijden komen nauwelijks aan bod in de eerbetonen van de PVDA. De partij kiest honderd jaar na Castro's geboorte vooral voor het beeld van de revolutionair die Cuba onafhankelijker maakte en investeerde in onderwijs en gezondheidszorg. Op sociale media blijkt alvast dat niet iedereen bereid is die lezing van de geschiedenis te volgen.