"We slapen op een vulkaan": filosoof Bernard-Henri Lévy waarschuwt voor burgeroorlog en haalt uit naar Mélenchon na rellen
Naar aanleiding van het geweld dat Frankrijk in zijn greep hield, slaat filosoof Bernard-Henri Lévy alarm. Hij waarschuwt voor het risico op een burgeroorlog, verwijt Jean-Luc Mélenchon en zijn bondgenoten bijgedragen te hebben aan een gevaarlijk klimaat.
Samenvatting van het artikel
Na de rellen in Frankrijk waarschuwt Bernard-Henri Lévy voor een burgeroorlog, haalt hij uit naar Mélenchon en Rima Hassan en pleit hij voor een parlementair onderzoek naar LFI.
Staat Frankrijk op een vulkaan die op uitbarsten staat? In de nasleep van de rellen die verschillende Franse steden teisterden, trekt Bernard-Henri Lévy steeds nadrukkelijker aan de alarmbel en uit hij scherpe beschuldigingen. Op X spreekt de filosoof niet langer over louter ontsporingen, maar waarschuwt hij voor een mogelijke breuk met het democratische bestel. Daarbij stelt hij La France insoumise (LFI) rechtstreeks politiek verantwoordelijk.
"Rellen? De aankondiging van een burgeroorlog?", vraagt hij zich af. Vervolgens haalt hij de Franse denker Alexis de Tocqueville aan, die op 27 januari 1848 waarschuwde: "Ik denk dat we op dit moment op een vulkaan in slaap vallen."
Die verwijzing is niet toevallig. Enkele weken na die uitspraak stortte de Julimonarchie onder revolutionaire druk in. Met die vergelijking plaatst BHL het huidige geweld in een bijzonder onheilspellend historisch perspectief, zonder daarom te beweren dat een burgeroorlog onvermijdelijk is.
"Verpletterende verantwoordelijkheid": Mélenchon en Rima Hassan geviseerd
De scherpste verwijten van de filosoof zijn gericht aan Jean-Luc Mélenchon en verschillende kopstukken van La France insoumise (LFI).
"Een schande voor wie (Mélenchon en co.) al maandenlang herhalen dat 'de politie doodt' of dat 'geweld' soms gerechtvaardigd is", schrijft hij. Ook verwijt hij Rima Hassan oproepen te hebben verspreid om naar het Élysée te trekken.
Zijn oordeel is scherp: "Een verpletterende verantwoordelijkheid." Bernard-Henri Lévy legt daarmee een politiek verband tussen bepaalde uitspraken van radicaal-links en het klimaat van geweld dat de betogingen heeft begeleid. De filosoof wil het echter niet bij de polemiek op sociale media laten.
BHL pleit voor parlementair onderzoek naar LFI
In een andere publicatie vraagt Bernard-Henri Lévy uitdrukkelijk om een parlementair onderzoek. "Er moet een parlementaire onderzoekscommissie komen naar de uitspraken, buitensporige uitlatingen, acties en mogelijke verantwoordelijkheid van LFI in de weken voorafgaand aan deze democratische ramp", schrijft hij.
Die formulering toont aan dat hij zijn standpunt aanscherpt. Het gaat niet langer alleen om het veroordelen van politieke retoriek: hij wil dat de volksvertegenwoordigers het gedrag en de uitspraken van de beweging van Jean-Luc Mélenchon publiekelijk onderzoeken.
Mocht zo'n commissie er komen, dan zou die de feiten moeten vaststellen en eventuele politieke verantwoordelijkheden moeten onderzoeken.
"De Notre-Dame van de Republiek staat in brand"
De vernielingen in Limoges hebben Bernard-Henri Lévy bijzonder aangegrepen. "Vanavond staat in Limoges de Notre-Dame van de Republiek in brand...", schrijft hij. Met die formulering verheft hij de brand in een openbaar gebouw tot een symbool van een republiek die in haar kern wordt getroffen.
Een dag eerder had de filosoof al vergelijkingen tussen de huidige betogingen en Mei '68 afgewezen. Hij noemde die historische parallel even misplaatst als gemakzuchtig.
"Niets is dommer dan wat er dezer dagen gebeurt te vergelijken met Mei '68. De drang om het verleden over te doen. Maar die remake ontaardt in namaak, de namaak in vernieling en de vernieling in opruiende chaos."
In een ander bericht hekelde hij de aanvallen op ordediensten en hulpverleners: "Wanneer brandweerlieden die ter hulp snellen zelf slachtoffer worden, politieagenten worden opgejaagd en pleinen van de Republiek in brand staan, volstaat het niet langer om van 'uitwassen' of 'black blocs' te spreken. Het is het democratische pact dat dreigt te wankelen."
Een politieke aanklacht na de chaos
Met deze reeks berichten brengt Bernard-Henri Lévy telkens dezelfde boodschap: het geweld mag niet worden afgedaan als een reeks geïsoleerde incidenten aan de rand van een maatschappelijke protestbeweging.
Volgens hem werpen de rellen een fundamentelere vraag op: hoe verhouden bepaalde politieke stromingen zich tot geweld en de republikeinse instellingen?
Door te verwijzen naar Tocqueville, de revolutie van 1848 en het risico op een burgeroorlog, plaatst de filosoof de gebeurtenissen in een veel ruimer perspectief dan dat van de openbare orde alleen. Tegelijk wijst hij nu openlijk degenen aan die volgens hem verantwoording moeten afleggen.
