46 landen vragen mensenrechtenhof om meer terughoudendheid in migratierechtspraak

Zesenveertig Europese landen hebben op een top in de Moldavische hoofdstad Chisinau een gezamenlijke verklaring aangenomen over migratie. Ze vragen het Europees Hof voor de Rechten van de Mens in Straatsburg om meer ruimte te laten voor een strenger migratiebeleid.

La cour européenne des droits de l'homme accusée d'interférer dans la politique migratoire des Etats-membres. — This photograph taken on April 11, 2024, shows an outside view of the European Court of Human Rights (ECHR), in Strasbourg, eastern France. Cette photographie prise le 11 avril 2024 montre une vue exterieure de la Cour europeenne des droits de l homme (CEDH), a Strasbourg, dans l est de la France. (Photo by Abdesslam Mirdass / Hans Lucas / Hans Lucas via AFP)

Gepubliceerd door Bram Bombeek

15 mei 2026 om 16:24

Volg ons op

Samenvatting van het artikel

- In navolging van de brief van Bart De Wever en Georgia Meloni hebben 46 landen nu een verklaring getekend waarin ze het mensenrechtenhof in Straatsburg oproepen om terughoudender te zijn in migratiezaken.

Inhoud

Artikel 3 als struikelblok
Prévot: “Levend instrument”

Het Comité van Ministers van de Raad van Europa heeft vrijdag in Chisinau een politieke verklaring over migratie aangenomen. Deze tekst komt een jaar na het veelbesproken initiatief van Bart De Wever en acht andere Europese regeringsleiders - uit Denemarken, Italië, Oostenrijk, Tsjechië, Estland, Letland, Litouwen en Polen - die publiekelijk kritiek hadden geuit op de rechtspraak van het Europees Hof voor de Rechten van de Mens.

Artikel 3 als struikelblok

Concreet hebben de landen vooral moeite met de interpretatie van artikel 3 van het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens, dat foltering en onmenselijke behandeling verbiedt. Dat artikel wordt regelmatig ingeroepen om de uitwijzing van migranten naar hun land van herkomst te verhinderen. Het Hof legt het folterverbod uit op een manier dat Europese landen garanties moeten hebben van landen als Marokko dat ze hun onderdanen niet zullen mishandelen.

De ondertekenaars vinden dat de rechtspraak van het Hof op dit punt onvoldoende is meegegaan met de tijd. Ze benadrukken wel uitdrukkelijk dat het migratiebeleid in lijn moet blijven met de grondrechten. Met de verklaring spelen de landen ook in op mogelijke toekomstige rechtszaken over terugkeerhubs: centra buiten de Europese Unie waar afgewezen asielzoekers kunnen worden opgevangen in afwachting van hun terugkeer. Het idee, dat steun geniet van de Europese Commissie, is om mensen van wie de asielaanvraag werd afgewezen of die een terugkeerbeslissing kregen, tijdelijk in terugkeerhubs onder te brengen. De tekst geeft aan dat landen ruimte moeten hebben voor zulke "nieuwe benaderingen" in het terugkeerbeleid.

Prévot: “Levend instrument”

Minister van Buitenlandse Zaken Prévot (Les Engagés) verdedigde de Belgische ondertekening door te wijzen op het dynamische karakter van het verdrag. Het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens was bedoeld als een levend instrument dat met de tijd evolueert, en dat zorgt ervoor dat het relevant blijft, aldus de minister.

Veel landen willen een strenger migratiebeleid voeren, maar botsen daarbij op uitspraken van nationale en Europese rechters die dat beleid toetsen aan de steeds evoluerende rechtspraak van Straatburg. De Chisinau-verklaring is de voorlopig meest gecoördineerde poging om daar politiek iets aan te doen.