Verougstraete waarschuwt: "Europese afhankelijkheid zet concurrentievermogen onder druk"
Hoge energieprijzen, toenemende de-industrialisering, technologische afhankelijkheid en onvoldoende gemobiliseerd kapitaal: de Belgische Europarlementariër Yvan Verougstraete roept Europa op zijn economische strategie bij te sturen.
Gepubliceerd door Redactie
Europa maakt zich zorgen over de kosten van de energietransitie, de investeringen die nodig zijn om de industrie opnieuw op te bouwen en de enorme uitgaven voor de ontwikkeling van artificiële intelligentie. Volgens Yvan Verougstraete verliest het daarbij echter een essentiële vraag uit het oog: hoeveel kost de afhankelijkheid van de rest van de wereld Europa?
In een standpunt dat hij donderdag 19 november publiceerde, roept de Belgische Europarlementariër van Les Engagés, tevens ondervoorzitter van de commissie Industrie, onderzoek en energie van het Europees Parlement, de Europese Unie op om de fundamenten van haar concurrentievermogen opnieuw onder de loep te nemen.
"We staan stil bij de kosten van onze industriële, energetische en technologische ambities, maar veel minder bij de prijs van wat we laten schieten", schrijft hij.
L’Europe doit reprendre le contrôle de son avenir économique
— Yvan Verougstraete (@YVerougstraete) November 19, 2026
Nous parlons beaucoup du coût de la transition, des investissements nécessaires ou des défis de l’intelligence artificielle. Mais nous oublions trop souvent de regarder ce que nous coûte notre dépendance. L’Europe doit…
Een afhankelijkheid die de hele economie verzwakt
Volgens Yvan Verougstraete kunnen de economische problemen van Europa niet los van elkaar worden bekeken. De afhankelijkheid op het vlak van energie, de verzwakking van de industrie, de technologische achterstand en het gebrek aan productieve investeringen maken allemaal deel uit van hetzelfde onevenwicht.
Europa blijft in grote mate afhankelijk van de invoer van energie en grondstoffen. Ook voor een deel van zijn digitale infrastructuur is het aangewezen op buitenlandse bedrijven. Tegelijkertijd vloeit een aanzienlijk deel van het Europese spaargeld naar investeringen die de groei van andere economieën financieren.
Die kwetsbaarheden versterken elkaar. Hoge energieprijzen zetten de industrie onder druk, een terugval van de productie vergroot de afhankelijkheid van invoer en de technologische afhankelijkheid beperkt de economische meerwaarde die innovatie op het Europese continent oplevert.
Verougstraete vreest dan ook een vicieuze cirkel waarbij een gebrek aan industriële investeringen de afhankelijkheid verder vergroot en het steeds moeilijker maakt om het Europese concurrentievermogen opnieuw op te krikken.
Energietransitie als hefboom voor de industrie
De voormalige ondernemer verzet zich bovendien tegen een systematische tegenstelling tussen klimaatdoelstellingen en economisch concurrentievermogen. Volgens hem moet de energietransitie Europa ook minder kwetsbaar maken voor schommelingen op de internationale energiemarkten en geopolitieke crisissen.
De ontwikkeling van koolstofarme energie tegen concurrerende prijzen, de modernisering van de elektriciteitsnetten en de heropbouw van bepaalde industriële waardeketens moeten daarom als strategische investeringen worden beschouwd.
Dat betekent volgens Verougstraete niet dat Europa alles wat het verbruikt ook zelf moet produceren. Het komt er veeleer op aan bewust te kiezen van welke handelspartners het afhankelijk wil zijn en de productiecapaciteit voor essentiële goederen veilig te stellen.
Daarnaast pleit hij voor eerlijkere internationale concurrentievoorwaarden. Europese sociale en milieunormen mogen bedrijven op het continent niet benadelen tegenover concurrenten die aan andere verplichtingen moeten voldoen.
AI dreigt concurrentie om elektriciteit aan te scherpen
Een van de meest concrete waarschuwingen van de Belgische Europarlementariër heeft betrekking op artificiële intelligentie. Europa moet in deze technologie investeren, maar mag de enorme energiebehoeften van datacenters niet uit het oog verliezen. Die verbruiken niet alleen grote hoeveelheden elektriciteit, maar leggen ook beslag op aansluitingscapaciteit, infrastructuur en kapitaal die eveneens nodig zijn voor de industrie.
Verougstraete wijst erop dat de elektriciteitsvoorziening van een staalfabriek, een kunstmestproducent of een datacenter telkens een andere economische logica volgt. De gevolgen voor de werkgelegenheid, de productie en de toegevoegde waarde kunnen sterk verschillen, zeker wanneer de digitale infrastructuur in handen is van grote buitenlandse ondernemingen.
De Europarlementariër pleit er niet voor om artificiële intelligentie op te offeren ten voordele van de traditionele industrie. Hij wil wel dat Europa bewuster omgaat met de verdeling van schaarse middelen en ervoor zorgt dat de ontwikkeling van digitale technologie daadwerkelijk de Europese economie ten goede komt.
Ook de bescherming van gegevens is volgens hem essentieel. Daarnaast moet worden vermeden dat de inkomsten uit deze technologische revolutie hoofdzakelijk buiten Europa terechtkomen.
Rechtszekerheid en Europees spaargeld mobiliseren
Om de industrie op het continent nieuw leven in te blazen, vraagt Verougstraete ook meer voorspelbaarheid. Bedrijven die investeren in fabrieken, energie-infrastructuur of nieuwe technologieën moeten tientallen jaren vooruit kunnen kijken en weten aan welke regels ze zullen moeten voldoen.
Volgens hem kampt de Europese Unie niet alleen met soms buitensporige regeldruk, maar ook met regels die niet overal op dezelfde manier worden toegepast, laattijdig worden omgezet of geregeld ter discussie worden gesteld. Die onzekerheid kan investeringen op lange termijn ontmoedigen.
Daarnaast wil de Europarlementariër dat Europees spaargeld beter wordt ingezet voor bedrijven, infrastructuur en innovatie op het continent. Over voldoende kapitaal beschikken volstaat niet, benadrukt hij, als dat geld niet in voldoende mate naar de productieve economie vloeit.
"De controle over onze toekomst opnieuw in eigen handen nemen"
Over de verschillende sectoren heen pleit Yvan Verougstraete voor een meer samenhangende Europese economische strategie, waarin energie, industrie, financiering en technologie op elkaar worden afgestemd.
Hij benadrukt dat de Europese Unie nog altijd over aanzienlijke troeven beschikt: een interne markt met bijna 450 miljoen consumenten, industriële en wetenschappelijke expertise, een omvangrijk spaarvermogen en voldoende economisch gewicht om met andere grootmachten te onderhandelen. Zijn analyse wijst dan ook minder op een onomkeerbaar verval dan op een potentieel dat onvoldoende wordt benut.
Volgens de voorman van Les Engagés komt het er nu op aan de omslag te maken van een Europa dat de industriële en technologische keuzes van andere grootmachten ondergaat naar een Europa dat zijn eigen koers kan bepalen.