De veerkracht van het Israëlische volk
De Israëlische bevolking telt iets minder dan 10 miljoen mensen: Joden van diverse herkomst, Arabieren, christenen, druzen en anderen. Ze is gewend aan raketalarm en schuilen. Vrijwel elke woning, elk openbaar gebouw, hotel of synagoge beschikt standaard over een beschermde ruimte. Maar een schuilruimte houdt geen stand bij een rechtstreekse inslag van een zware raket. Intussen zijn de Iraanse bombardementen sinds de Amerikaans-Israëlische interventie zonder weerga in de recente geschiedenis.
Samenvatting van het artikel
Israëli’s zijn in principe psychologisch voorbereid op oorlog. Die maakt deel uit van hun leefwereld. Maar de Iraanse bombardementen zijn dit keer qua frequentie ongekend. De waarschuwingen volgen elkaar onafgebroken op. En de eerste dodelijke slachtoffers zijn gevallen.
Israëli’s leven al decennia met de dreiging van oorlog. Dat maakt hen niet onverschillig, wel voorbereid. Toch is de huidige golf van aanvallen anders. De sirenes zwijgen nauwelijks. De waarschuwingen volgen elkaar op. En er vallen doden.
Wat veerkracht hier betekent
Het begrip ‘veerkracht’ komt uit de natuurkunde en beschrijft het vermogen van materiaal om een schok op te vangen zonder te breken. In de psychologie verwijst het naar het proces van herstel na trauma. Het is geen karaktereigenschap, maar iets wat ontstaat dankzij steun van buitenaf: familie, buren, instellingen, de staat. Dat proces speelt zich nu in real time af in Israël.
Negentig seconden
In de praktijk gaat het zo: een melding op de telefoon, tegelijk met loeiende sirenes die doen denken aan de Tweede Wereldoorlog. Vanaf dat moment resteert in sommige gebieden ongeveer negentig seconden om een mamad te bereiken, de beschermde kamer in huis. In nieuwbouw is die standaard ingebouwd. In oudere gebouwen dalen bewoners af naar een gemeenschappelijke schuilplaats.
Ook hotels beschikken over zulke ruimtes. Zelfs in luxe kusthotels vluchten mensen naar binnen zodra het alarm klinkt. In de zomer soms nog in badkleding. Maar een mamad is geen bunker tegen alles. De Israëlische autoriteiten zeggen dat openlijk: bij een directe inslag van een zware ballistische raket is de bescherming beperkt.
Op 1 maart sloeg een Iraanse raket in in een woonwijk in Beit Shemesh. Een synagoge werd verwoest, een publieke schuilplaats zwaar beschadigd. Volgens Israëlische media vielen er negen doden en tientallen gewonden. Het leger onderzoekt waarom de onderschepping mislukte. Ooggetuigen spreken van een verwoestende klap. Muren scheurden, deuren werden uit hun hengsels gerukt. Geruchten over gebrekkige bouw doen de ronde, maar eerste analyses wijzen vooral op de structurele grenzen van civiele bescherming tegen een zware kernkop van honderden kilo’s.
Een verzadigd luchtschild
Volgens het Israëlische leger gebruikt Iran ook raketten met verspreidingskoppen, die submunities over een groter gebied uitstrooien. Dat vergroot het risico voor burgers, ook op afstand van het hoofdinslagpunt. Het Israëlische luchtverdedigingssysteem onderschept veel projectielen. Maar geen enkel systeem is waterdicht. Elke doorbraak heeft gevolgen.
Een vrouw kwam om terwijl ze op weg was naar een schuilplaats. Anderen raakten gewond tijdens de vlucht. Veerkracht is hier geen abstract begrip. Het zit in de sprint naar veiligheid, in het wachten achter een stalen deur, in het geruststellen van kinderen die trillen van angst.
Poerim onder vuur
Op 2 maart 2026 vierde Israël Poerim, de feestdag die herinnert aan de redding van het Joodse volk in het oude Perzië. Terwijl kinderen verkleed als superheld of koningin Esther naar schuilkelders renden, vielen Iraanse raketten op de Joodse staat. De symboliek is wrang.
Een existentiële oorlog
Voor een groot deel van de Israëlische publieke opinie is deze oorlog noodzakelijk. Het doel: voorkomen dat Iran kernwapens ontwikkelt. Voor wat sommigen al de “Twaalfdaagse Oorlog” noemen, meldde het Internationaal Atoomenergieagentschap dat Iran over meer dan 9.000 kilo verrijkt uranium beschikte, in verschillende verrijkingsgraden. Andere rapporten spreken van 440 kilo verrijkt tot 60 procent, technisch dicht bij militair niveau als verder opgevoerd.
Wat daarvan resteert na de aanvallen is onduidelijk. Politieke verklaringen nemen die onzekerheid niet weg. Volgens de Amerikaanse onderhandelaar in Genève zouden Iraanse vertegenwoordigers hebben gesteld elf kernbommen te kunnen maken en een onbetwistbaar recht op verrijking te hebben.
Samenleving op halve kracht
Israël draait ondertussen op een lager pitje. Ongeveer 100.000 reservisten zijn opgeroepen, wat bedrijven en overheidsdiensten raakt. Scholen zijn gesloten. Samenscholingen verboden. De luchthaven Ben Gurion ging dicht en zou slechts zeer beperkt heropenen. Tienduizenden Israëli’s zitten vast in het buitenland of in eigen land.
Toch blijft het land functioneren. Dat is misschien de kern van de veerkracht waarover zo vaak wordt gesproken. Niet heldhaftig, niet luidruchtig, maar praktisch en georganiseerd. Een samenleving die, ondanks herhaalde schokken, niet stilvalt. De raketten en drones blijven komen. De politieke leiding zegt geen eindeloze oorlog te willen. Hoe lang dit duurt, weet niemand. Maar voorlopig leven miljoenen mensen met negentig seconden tussen waarschuwing en impact.
