'Ik zal België moeten verlaten': Odoo-topman valt vermogenstaks van Les Engagés aan

De pleidooien van Les Engagés voor een nieuwe vermogensbelasting blijven hevige reacties uitlokken in de economische wereld. Na de kritiek van verschillende liberale kopstukken is het nu een van de meest toonaangevende Waalse ondernemers die van zich laat horen.

In een bericht op LinkedIn stelt Fabien Pinckaers, oprichter en CEO van Odoo, dat het voorstel van Yvan Verougstraete hem zou dwingen België te verlaten.

'Ik riskeer in ballingschap te moeten gaan'

De toon is ongewoon voor de Waalse ondernemer. "Ik spreek me nooit uit over politiek", verduidelijkt hij meteen. Maar de beoogde maatregel raakt hem rechtstreeks.

Volgens zijn berekening zou de door Les Engagés verdedigde vermogensbelasting hem elk jaar ongeveer 0,6 procent van de waarde van zijn Odoo-aandelen kosten. Hij bezit iets meer dan vijftig procent van het bedrijf, dat vandaag op bijna tien miljard euro wordt gewaardeerd.

Het resultaat is spectaculair: meer dan dertig miljoen euro belasting per jaar. Een bedrag dat hij naar eigen zeggen onmogelijk kan ophoesten. "Ik heb niet meer dan honderdduizend euro op mijn bankrekening", schrijft hij.

De paradox van de ondernemer

Het argument dat Fabien Pinckaers ontwikkelt, berust op een fundamenteel onderscheid tussen vermogen en liquiditeiten. In het publieke debat worden grote vermogens vaak gelijkgesteld aan een opstapeling van beschikbaar geld. Die voorstelling klopt niet met de realiteit van vele ondernemers.

Het grootste deel van hun vermogen bestaat niet uit geld dat werkloos op een bankrekening staat, maar uit aandelen in het bedrijf dat ze hebben opgebouwd. "De rijkdom van de rijksten is geen geld op een rekening om op vakantie te gaan", legt hij uit.

Die rijkdom neemt voornamelijk de vorm aan van productieve activa: intellectuele eigendom, gebouwen, bedrijfsreserves, investeringen en arbeidsplaatsen.

Met andere woorden: een hoge waardering betekent niet noodzakelijk dat men onmiddellijk in staat is een zware belasting te betalen.

Zijn bedrijf verkopen om belasting te betalen?

Fabien Pinckaers trekt de redenering door naar haar praktische gevolgen. Om elk jaar tientallen miljoenen euro's belasting te betalen, zou hij een deel van zijn aandelen moeten verkopen.

Maar zo'n operatie zou volgens hem een rechtstreeks gevolg hebben: het stapsgewijze verlies van de zeggenschap over het bedrijf. "Mijn Odoo-aandelen verkopen aan Amerikaanse aandeelhouders om mijn belastingen te betalen, zou betekenen dat ik de controle over het bedrijf verlies", schrijft hij. Een vooruitzicht dat hij onaanvaardbaar acht.

De ondernemer stelt dan ook dat de voorgestelde taks niet alleen inkomsten of dividenden viseert, maar rechtstreeks de eigendom van bedrijven.

Odoo als voorbeeld

Ter illustratie wijst Fabien Pinckaers op het economisch gewicht van Odoo. Hij haalt meer dan 323 miljoen euro aan jaarlijkse export aan, bijna honderd miljoen euro aan jaarlijks gegenereerde belastinginkomsten, enkele honderden miljoenen euro's aan meerwaarden voor Waalse overheidsfondsen en ongeveer vijftienduizend directe en indirecte banen.

In zijn ogen gaat de kwestie dan ook veel verder dan zijn persoonlijke situatie. De vraag is of België dit soort bedrijven op zijn grondgebied wil blijven verwelkomen en laten groeien.

'Belaast mij wanneer ik geld verdien'

De Odoo-topman benadrukt een punt dat hij essentieel acht. Hij betwist het principe van belastingen niet. Wanneer hij een loon of dividenden ontvangt, is het normaal dat die worden belast, zegt hij.

Hij wijst er ook op dat dividenden in België al aan een bijzonder hoge belasting onderworpen zijn, door de combinatie van vennootschapsbelasting en roerende voorheffing.

Het fundamentele verschil is dat een inkomen een effectieve geldstroom vormt, terwijl de waarde van een bedrijf grotendeels theoretisch blijft zolang de aandelen niet worden verkocht.

Het risico op kapitaalvlucht

Fabien Pinckaers besluit met de waarschuwing dat de gevolgen van zo'n hervorming zijn persoonlijk geval ruimschoots zouden overstijgen.

"Ondernemers persoonlijk belasten op de waarde van hun bedrijf is een aberratie", stelt hij. Volgens hem zou zo'n maatregel onvermijdelijk leiden tot een uittocht van talenten, investeerders en kapitaal naar gunstigere oorden.

Een argument dat aansluit bij dat van verschillende MR-kopstukken, onder wie Georges-Louis Bouchez, voor wie de budgettaire sanering moet verlopen via een vermindering van de overheidsuitgaven en niet via een nieuwe vermogensbelasting.