Tien jaar na terreur in Nice blijven de wonden open: 86 doden op Promenade des Anglais

Op 14 juli 2016 viert Frankrijk zijn nationale feestdag. Ook in Nice verzamelen duizenden mensen zich op de beroemde Promenade des Anglais om naar het traditionele vuurwerk te kijken. Enkele minuten na het einde van de show slaat de feestelijke sfeer om in pure paniek.

Rond 22.30 uur rijdt een vrachtwagen van 19 ton doelbewust de menigte in. Bijna twee kilometer lang probeert de bestuurder zoveel mogelijk mensen te raken. Hij rijdt zigzaggend over de promenade, terwijl omstanders wanhopig proberen te vluchten. De politie maakt uiteindelijk een einde aan de aanval en schiet de bestuurder dood.

De balans is bijzonder zwaar: 86 doden en 458 gewonden. Onder de slachtoffers bevinden zich verschillende kinderen en mensen van uiteenlopende nationaliteiten. Honderden families worden in enkele minuten tijd getroffen. De beelden van lichamen en achtergelaten bezittingen op de Promenade des Anglais gaan de wereld rond.

Terrorist was niet bekend voor radicalisering

De dader wordt snel geïdentificeerd als Mohamed Lahouaiej-Bouhlel, een 31-jarige Tunesiër die in Nice woont. Hij is bij de politie bekend voor feiten van gemeen recht, maar staat voor de aanslag niet geregistreerd als geradicaliseerd.

Voor zijn aanval huurt hij een vrachtwagen. Daarmee dringt hij de voor voetgangers afgesloten zone op de Promenade des Anglais binnen. Tijdens zijn dodelijke rit verandert hij meermaals van richting om zoveel mogelijk mensen te raken.

Enkele dagen later eist terreurgroep Islamitische Staat de aanslag op via haar propagandakanaal Amaq. Het onderzoek brengt echter geen rechtstreekse operationele band tussen Lahouaiej-Bouhlel en de terreurorganisatie aan het licht.

Wel blijkt dat hij in korte tijd radicaliseerde voor hij tot de aanval overging. De aanslag toont daarmee opnieuw hoe snel iemand onder invloed van jihadistisch gedachtegoed tot extreem geweld kan overgaan.

Acht mensen voor de rechter

Omdat de terrorist tijdens de aanval wordt gedood, richt het gerecht zijn onderzoek vervolgens op zijn entourage. Tussen september en december 2022 behandelt een speciaal assisenhof in Parijs de zaak.

Acht verdachten moeten zich verantwoorden. Ze worden onder meer vervolgd voor terroristische criminele samenzwering en feiten die verband houden met de levering van wapens.

De rechters oordelen uiteindelijk dat niet bewezen is dat de beklaagden bewust hebben meegewerkt aan de voorbereiding van een terroristische aanslag. Toch krijgen verschillende betrokkenen gevangenisstraffen van twee tot achttien jaar. De veroordelingen hebben onder meer betrekking op logistieke hulp, wapendelicten en georganiseerde criminaliteit.

Het proces geeft ook honderden slachtoffers en nabestaanden de kans om hun verhaal te vertellen. Hun getuigenissen maken duidelijk hoe diep de aanslag blijft doorwerken. Velen kampen jaren later nog altijd met fysieke letsels of psychologische trauma's.

Frankrijk opnieuw getroffen in het hart

De aanslag in Nice vindt amper acht maanden na de terreuraanslagen van 13 november 2015 in Parijs en Saint-Denis plaats. Daarbij werden onder meer concertzaal Bataclan, cafés en terrassen aangevallen.

Frankrijk verkeert op dat moment al in verhoogde staat van paraatheid. Toch slaagt Lahouaiej-Bouhlel erin een vrachtwagen in te zetten als massawapen tijdens een evenement met duizenden bezoekers.

Na de aanslag in Nice scherpen de Franse autoriteiten de beveiliging van grote bijeenkomsten verder aan. De noodtoestand wordt verlengd en de strijd tegen terrorisme krijgt nog meer prioriteit.

Sindsdien zijn fysieke barrières, antiramvoorzieningen, strengere toegangscontroles en een grotere aanwezigheid van politie en militairen een vertrouwd beeld bij grote evenementen. De aanval van Nice heeft zo ook de manier veranderd waarop Europese steden openbare feesten en massabijeenkomsten beveiligen.

Nice vergeet zijn 86 slachtoffers niet

Tien jaar later blijft 14 juli in Nice onlosmakelijk verbonden met de aanslag. Elk jaar worden de 86 slachtoffers herdacht. Hun namen worden voorgelezen en de stad brengt ook hulde aan de hulpverleners, politiemensen en burgers die die nacht tussenbeide kwamen.

Voor veel nabestaanden is het verstrijken van een decennium geen eindpunt. De fysieke en psychologische gevolgen blijven aanwezig, terwijl de beelden van die nacht diep in het collectieve geheugen van Frankrijk gegrift staan.

De Promenade des Anglais is opnieuw gevuld met wandelaars, toeristen en feestvierders. Maar tien jaar na de aanslag draagt Nice nog altijd de littekens van 14 juli 2016.