Waarom het debat over de ziekenfondsen onvermijdelijk is geworden (Analyse)

Die cijfers raken aan een fundamentele paradox. Ziekenfondsen presenteren zich als hoeders van solidariteit in de zorg, maar bouwen tegelijk aanzienlijke financiële reserves op die deels worden belegd en ook in het buitenland worden ondergebracht. Daar komt bij dat ze voor hun commerciële activiteiten ontsnappen aan een fiscale behandeling die voor andere verzekeraars wel geldt. Dat betekent concreet dat middelen niet alleen wegvloeien uit de zorg, maar ook uit de schatkist. De gevolgen daarvan zijn tastbaar: patiënten botsen steeds vaker op kosten en beperkingen, terwijl belastingbetalers blijven bijdragen aan een systeem waarvan de middelen steeds minder bij hen of bij de zorg terechtkomen.

Het debat dat vandaag wordt gevoerd, is dan ook geen ideologische afrekening. Het is een noodzakelijke vraag naar samenhang, transparantie en verantwoordelijkheid. Ziekenfondsen zijn vandaag geen louter uitvoerende instanties meer. Ze beheren publieke middelen, verkopen commerciële verzekeringen en oefenen tegelijk invloed uit op de organisatie en financiering van de gezondheidszorg. Die cumul van rollen maakt het onmogelijk om het debat te blijven herleiden tot cijfers of procedures. De kernvraag gaat over macht en belangenvermenging.