Antwerpen niet langer Europese cocaïnehaven nummer één: douane ziet forse terugval
De haven van Antwerpen is niet langer de belangrijkste invoerpoort voor cocaïne in Europa. In de eerste helft van 2026 nam de Belgische douane bijna 70 procent minder cocaïne in beslag dan een jaar eerder. Tegelijk duikt een opvallende trend op: voor het eerst werd meer cannabis dan cocaïne onderschept.
"Antwerpen is zijn status van invoerhaven nummer één van cocaïne in Europa kwijt", zegt administrateur-generaal van Douane en Accijnzen Kristian Vanderwaeren aan Flows. Toch is er geen reden om achterover te leunen. "Dat wil niet zeggen dat we op onze lauweren mogen rusten, want er werd nog heel wat in beslag genomen."
In de eerste zes maanden van dit jaar waren er 28 cocaïnevangsten, tegenover 82 in dezelfde periode vorig jaar. Dat is een daling met 66 procent. Ook het onderschepte volume zakte fors: van 16,7 ton naar 5,4 ton.
Cocaïne vindt andere wegen naar Europa
De daling betekent niet dat de drugscriminelen verdwenen zijn. Ze passen hun routes voortdurend aan en zoeken andere manieren om cocaïne Europa binnen te brengen. "Criminelen zoeken verschillende maritieme wegen om hun drugs aan land te brengen in Europa", zegt Vanderwaeren. Zo werd in Spanje al 30 ton cocaïne onderschept. Ook Frankrijk, Portugal, Nederland en Duitsland registreerden belangrijke vangsten.
Bovendien duiken nieuwe smokkelroutes op. Tijdens de internationale operatie White Sea VI werden op volle zee twee partijen cocaïne van samen 454 kilogram onderschept. De gemiddelde hoeveelheid per vangst blijft met 193 kilogram relatief stabiel. Smokkelaars blijven hun drugs dus verdelen over kleinere ladingen. Zo beperken ze het verlies wanneer de douane een partij ontdekt.
Drugs verstopt in legale ladingen
De zogenoemde rip-offmethode blijft de meest gebruikte smokkeltechniek. Daarbij verbergen criminelen drugs in een legale lading, zonder medeweten van de verzender of ontvanger. Dat gebeurde in 61 procent van de dossiers. In 21 procent van de gevallen zaten de drugs tussen cargo op het dek. Nog eens 10 procent werd verborgen in de constructie van containers of andere transportmiddelen.
De grootste onderschepte volumes in Antwerpen kwamen uit Guyana en Ecuador. Daarna volgden Panama, Costa Rica en Colombia. Brazilië, vorig jaar nog de belangrijkste herkomst in de eerste jaarhelft, verdween uit de top vijf.
Tientallen tonnen onderschept vóór België
De douane schrijft de terugval in Antwerpen onder meer toe aan strengere controles en de aanpak in landen van oorsprong en transit. Daar werd in 47 dossiers in totaal 47,2 ton cocaïne met bestemming België onderschept.
Opvallend genoeg stond de Verenigde Staten bovenaan met 22,3 ton. "Verrassend is dat de cocaïne niet enkel in Latijns-Amerika wordt onderschept, maar ook in de VS", zegt Vanderwaeren. Ook Sierra Leone springt eruit met 8 ton. Landen in West-Afrika worden steeds vaker gebruikt als tussenstop voor cocaïne uit Latijns-Amerika. Daarna volgen Ecuador met 6,6 ton, Colombia met 5,6 ton en Suriname met bijna 2 ton.
Voor het eerst meer cannabis dan cocaïne
Terwijl de cocaïnevangsten afnemen, ziet de douane een andere drug vaker opduiken. "Voor het eerst in de geschiedenis werd in het eerste halfjaar meer cannabis dan cocaïne onderschept", waarschuwt Vanderwaeren. In totaal ging het om 10,8 ton cannabis. De douane nam 2,3 ton marihuana en 8,5 ton hasjiesj in beslag. Het aantal vangsten steeg van zes naar zeventien.
De marihuana kwam vooral uit Canada en Thailand. Hasjiesj was hoofdzakelijk afkomstig uit Marokko. Vooral Canada baart de douane zorgen. Cannabis mag er legaal worden geproduceerd en gebruikt, maar uitvoeren naar het buitenland blijft strafbaar. Toch onderscheppen Europese douanediensten steeds meer Canadese cannabis.
België en Canada gaan nauwer samenwerken
België heeft daarom samen met Nederland en Frankrijk een samenwerkingsovereenkomst gesloten met de Canada Border Services Agency. De douanediensten zullen sneller informatie en kennis uitwisselen. Ook gezamenlijke operaties tegen internationale drugshandel worden mogelijk.
Canada zelf ziet de trafiek naar Europa eveneens sterk toenemen. De Canadese grensdiensten onderschepten in zestien maanden tijd 46 ton cannabis met West-Europa als bestemming. Dat is drie keer meer dan in de voorgaande periode. De Canadese overheid investeert nu 1,3 miljard Canadese dollar, omgerekend ongeveer 810 miljoen euro, in duizend extra medewerkers en bijkomende infrastructuur.
Ook Marokko komt nadrukkelijker in beeld. "We zien daar een stijgende trend. We zullen ons daarop moeten richten", zegt Vanderwaeren. De Belgische douane wil daarom de samenwerking met de Marokkaanse collega's verder versterken.
