Cuba zit zonder stroom en zonder toekomst
In Havana ontving de Cubaanse inlichtingendienst deze week CIA-directeur John Ratcliffe. Een historische ontmoeting, terwijl het eiland letterlijk in het donker zit: Cuba heeft geen druppel diesel meer. De reserves zijn uitgeput. In sommige wijken duurt de stroomonderbreking langer dan veertig uur. Hoe lang blijft het Cubaanse regime nog overeind?
Gepubliceerd door Dominique Dewitte
Samenvatting van het artikel
Cuba zit zonder brandstof, met massale protesten op straat en de CIA aan tafel in Havana, terwijl Washington druk en diplomatie inzet om het regime te destabiliseren.
Val van Maduro was de nekslag voor Havana
De directe oorzaak van de brandstofcrisis is het olie-embargo dat Washington in januari oplegde na de militaire operatie in Caracas waarbij Maduro werd gearresteerd. Venezuela was jarenlang de voornaamste olieleverancier van Cuba, en die lijn viel in december 2025 al weg. Mexico volgde onder druk van Trump-tarieven. In april arriveerde een Russisch tankschip met ongeveer 700.000 vaten ruwe olie, genoeg voor enkele weken. Die buffer is nu opgebruikt. Een tweede Russisch schip zou onderweg zijn, maar dwaalt al weken doelloos in de Atlantische Oceaan omdat kapiteins geen Cubaanse haven durven binnen te lopen uit vrees voor Amerikaanse sancties.
Raúl Castro voor Amerikaanse rechters?
De politieke rekenkunde van Washington is ondertussen cynisch helder. Terwijl CIA-directeur Ratcliffe in Havana zat te onderhandelen, kondigde het ministerie van Justitie aan dat het 94-jarige ex-president Raul Castro wil vervolgen voor het neerschieten van vluchtelingentoestellen in 1996. Tegelijk biedt het State Department 100 miljoen dollar aan humanitaire hulp aan, te verdelen via de Katholieke Kerk. Honger als drukmiddel, diplomatiek kanaal als uitweg. Trump heeft dit script al eerder gebruikt: eerst maximale druk, dan een opening. De Cubaanse regering accepteerde de hulp woensdagavond, na dagen van ontkennen, als getuigenis van hoe benard de situatie is.
Volgens het doorgaande goed ingelichte Axios zou Ratcliffe ook hebben laten doorschemeren dat een poging tot regimewisseling mogelijk was, door de Cubaanse functionarissen te herinneren aan de militaire operatie die het Amerikaanse leger op 3 januari in Venezuela uitvoerde om de leider van dat land, Nicolás Maduro, uit zijn ambt te zetten.
Protesten alom
Op straat is de rekening inmiddels zichtbaar. In minstens tien wijken van Havana kwamen inwoners donderdag op straat. Leuzen als 'stroom en eten' en 'weg met Canel' klinken voor het eerst in de Cubaanse hoofdstad sinds de opstand van 11 juli 2021. Het repressie-apparaat staat echter nog overeind: in de wijk Playa greep de politie hardhandig in. Mensenrechtenorganisatie Prisoners Defenders telt meer dan 1.260 politieke gevangenen op het eiland. Het regime is verzwakt, maar nog niet ontmanteld.
De Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Marco Rubio zei vrijdag dat hij er niet in gelooft dat de huidige Cubaanse leiders in staat zijn de economie te hervormen. Tegelijk onderhandelen beide partijen via achterkamers, waarbij leden van de Castro-clan rechtstreeks contact zouden hebben met Washington. Cuba's positie: economische opening ja, regimewissel neen. De economie draait op nog geen veertig procent capaciteit. Wanneer dat tweede Russische schip er niet komt, of wanneer de zomerhitte de stroomvraag verder opdrijft, dan wordt een totale black-out snel realiteit. Het Cubaanse regime staat aan de afgrond. Of het valt, blijft afwachten. Voor de elf miljoen Cubanen op het eiland is het in tussentijd overleven bij kaarslicht.
