De zeedrone herschrijft de oorlog op zee en de Straat van Hormuz staat op het menu
Oman News Agency, het Omaanse staatsnieuwsagentschap, deed maandag op X verslag van een verontrustende aanval: “Een olietanker onder de vlag van de Republiek der Marshalleilanden werd op ongeveer 52 zeemijl voor de kust van Oman aangevallen door een onbemand oppervlaktevaartuig. De aanval veroorzaakte een brand en explosie in de hoofdmachinekamer, met als gevolg het overlijden van één bemanningslid van Indiase nationaliteit. De tanker vervoerde naar schatting 59.463 ton lading.”
Gepubliceerd door Dominique Dewitte
Samenvatting van het artikel
Een aanval met een onbemande zeedrone op een olietanker voor de kust van Oman toont dat deze technologie is opgedoken in de strategisch cruciale Straat van Hormuz. Oekraïne bewees eerder in de Zwarte Zee dat goedkope zeedrones dure oorlogsschepen kunnen uitschakelen en een vloot kunnen verlammen. Wat begon als een geïmproviseerd wapen is uitgegroeid tot een systeem dat maritieme macht, verzekeringspremies en de veiligheid van energieroutes beïnvloedt.
Voorlopig heeft niemand heeft de aanval opgeëist, maar de context is niet mis te verstaan: Iran heeft wel degelijk openlijk verklaard droneboten (ook wel USV of Unmanned Surface Vehicle genoemd) in zijn arsenaal te hebben. Iraanse bondgenoten, waaronder de Houthi-rebellen in Jemen, gebruikten ze eerder al bij aanvallen op koopvaardijschepen. Teheran heeft herhaaldelijk al getracht Amerikaanse onbemande vaartuigen te onderscheppen en te stelen.
Verzekeringspremies exploderen
Met de aankondiging op X van de Oman News Agency, lijkt de droneboot nu zijn entrée te maken in de oorlog in het Midden-Oosten. Dat heeft grote gevolgen. Grote rederijen mijden nu al het gebied rond de Straat van Hormuz. Die is op haar smalste punt slechtse enkele tientallen kilometers breed, maar is wel de doorvoerader voor ongeveer twintig procent van de dagelijkse wereldolieproductie. Bovenvermeld incident is precies het soort incident dat verzekeringspremies doet exploderen en scheepvaartroutes permanent verlegt.
Wat Oekraïne bewees op de Zwarte Zee, namelijk dat een kleine, goedkope drone een duur schip kan vernietigen en een vloot kan verlammen, geldt nu ook hier. Met dat verschil dat de Straat van Hormuz geen regionale zee is, maar de slagader van de mondiale energievoorziening.
Hoe vier ingenieurs een nieuwe zeemacht uitvonden
De droneboot is geen Oekraïense uitvinding. Onbemande oppervlaktevaartuigen bestaan al decennia. Zelfs Al-Qaeda gebruikte een primitieve versie bij de aanslag op de USS Cole in 2000. Maar Oekraïne was wel het eerste land dat zeedrones inzette als primair aanvalswapen. De Oekraïeners slaagden erin eenvoudige kamikazeboten te transformeren tot platforms die vliegtuigen kunnen neerhalen. Ze bewezen daarmee dat een land zonder traditionele marine een vijandelijke vloot strategisch kan verlammen.
Vier Oekraïense ingenieurs tekenden voor een eerste prototype dat was gebaseerd op een aangepaste vissersboot van zes meter met een kleine buitenboordmotor. Twee jaar later hadden die zelfgebouwde vaartuigen meerdere tientallen schepen vernietigd of beschadigd.
Magura V5 en V7
De Magura V5, een acroniem voor Maritime Autonomous Guard Unmanned Robotic Apparatus, werd in februari 2024 de eerste zeedrone ter wereld die een vijandelijk oorlogsschip tot zinken bracht in een gevecht. Binnen het eerste jaar van zijn inzet vernietigde de Magura V5 acht Russische schepen en beschadigde er zes meer. "Oekraïense defensiebronnen schatten de totale schade voor Rusland op meer dan 500 miljoen dollar." Zo’n drone kost tussen de 250.000 en 300.000 dollar per stuk. Een fractie van wat hij vernietigt.
De nieuwste variant, de Magura V7, is intussen drie keer zo groot als zijn voorganger en heeft een bereik van 800 zeemijl. Hij kan tot zeven dagen autonoom opereren en draagt een lading van 650 kilogram.
H.I. Sutton, een expert op het vlak van oorlog op zee, vatte het op Naval News als volgt samen: "Het succes van Oekraïnes onbemande oppervlaktedrones kan niet worden overdreven. Ze herschrijven de regels van de zeeoorlog.”
De les die de wereld leert
Andere landen bestuderen de Oekraïense lessen aandachtig. De Zwarte Zee is zo ook een laboratorium geworden voor Beijing, dat inzet op onbemande marineprogramma's. Maritieme dominantie hangt steeds meer af van de capaciteit om grote aantallen onbemande systemen in te zetten. Dat de technologie nu ook in de Perzische Golf is opgedoken, was dus onvermijdelijk. Vier ingenieurs met een vissersboot. Zo begon het.
