FOD Financiën kraakt Einstein-rekening, ondanks steun van Euronext
De Einstein-rekening, het nieuwe beleggingsvoorstel van de liberale oppositiepartij Anders, zorgt voor verdeelde reacties. Terwijl beursuitbater Euronext het initiatief naar voren schuift als een kans om slapend spaargeld te activeren, is de FOD Financiën bijzonder kritisch. Volgens de administratie is het voorstel in zijn huidige vorm juridisch en technisch onvoldoende uitgewerkt om uitvoerbaar te zijn.
Gepubliceerd door Peter Backx
• Bijgewerkt op
Samenvatting van het artikel
- De Einstein-rekening van de partij Anders krijgt steun van Euronext als middel om spaargeld richting aandelen te sturen, maar wordt door de FOD Financiën als onuitvoerbaar bestempeld door juridische en technische tekortkomingen.
- Anders wil het voorstel aanpassen, maar het is onzeker of en wanneer de maatregel er effectief komt.
Een vierde pensioenpijler?
Het idee achter de Einstein-rekening werd begin dit jaar gelanceerd door Anders-voorzitter Frédéric De Gucht. De partij wil Belgen stimuleren om op lange termijn te beleggen in Europese aandelen en beursgenoteerde fondsen, met een nadruk op kleinere en middelgrote bedrijven. Opvallend is dat de rekening niet alleen voor de belegger zelf kan worden geopend, maar ook voor maximaal twee kinderen of zelfs voor een derde persoon, zoals een kleinkind.
Daarmee wil Anders gezinnen aanzetten om vermogen op te bouwen over generaties heen, gebruikmakend van het principe van samengestelde interest. Om dat aantrekkelijk te maken, koppelt de partij een reeks fiscale voordelen aan de rekening. Stortingen tot 1.200 euro per jaar zouden voor 40 procent fiscaal aftrekbaar zijn. Wie het geld opneemt op pensioenleeftijd of bij de aankoop, bouw of renovatie van een woning, zou geen meerwaardebelasting of beurstaks betalen. Bij vroegtijdige opname geldt wel een belastingtarief van 16,5 procent. Volgens Anders kan de Einstein-rekening zo uitgroeien tot een soort vierde pensioenpijler, naast het klassieke pensioensparen.
Euronext ziet strategische kans
Bij Euronext klinkt duidelijke steun voor het voorstel. Als uitbater van de Brusselse beurs en andere Europese marktplaatsen heeft de groep er alle belang bij dat meer particulier geld naar aandelen vloeit. In België blijft een groot deel van het vermogen van gezinnen op spaarrekeningen staan, waar het weinig rendeert en nauwelijks bijdraagt aan de financiering van bedrijven.
Euronext ziet de Einstein-rekening als een instrument dat die dynamiek kan doorbreken. Meer particuliere beleggers zouden niet alleen zorgen voor extra liquiditeit op de markten, maar ook voor een stabielere financieringsbron voor ondernemingen, vooral voor kleinere bedrijven die minder makkelijk toegang hebben tot kapitaal. De beursgroep benadrukt dat de focus op Europese small- en midcapaandelen goed gekozen is, omdat net die bedrijven vaak afhankelijk zijn van lokale investeerders.
Tegelijk wijst Euronext erop dat eenvoud cruciaal zal zijn. Als de regeling te complex wordt, dreigt ze haar doel voorbij te schieten en zal ze onvoldoende beleggers aanspreken.
FOD Financiën ziet juridische obstakels
Dat positieve verhaal botst echter op de analyse van de FOD Financiën. In een advies aan de Kamercommissie stelt de administratie dat het wetsvoorstel ernstige tekortkomingen vertoont. Een van de grootste struikelblokken is de oorspronkelijke beperking tot aandelen die op Euronext-markten noteren. Volgens Financiën kan dat worden beschouwd als een selectief voordeel voor één beursuitbater, wat mogelijk onder de Europese regels rond staatssteun valt.
Daarnaast stelt de administratie zich vragen bij de gelijke behandeling van belastingplichtigen. Het feit dat slechts stortingen voor maximaal twee kinderen in aanmerking komen voor het fiscale voordeel, is volgens Financiën moeilijk te verantwoorden zonder bijkomende motivering. Ook de praktische organisatie roept vragen op, onder meer over de controle op hoe het geld effectief wordt belegd wanneer rekeningen op naam van kinderen of derden worden geopend.
Verder blijft onduidelijk wat de fiscale gevolgen zijn als de rekeninghouder overlijdt kort na een storting, en of de budgettaire impact van de maatregel wel zo beperkt is als wordt voorgesteld.
Anders belooft bijsturingen
Voor Anders is het advies geen reden om het voorstel op te bergen. Kamerlid Vincent Van Quickenborne benadrukt dat het volgens hem niet om fundamentele kritiek gaat, maar om technische opmerkingen die kunnen worden rechtgezet.
De partij kondigt aan het voorstel bij te sturen via amendementen. Zo zou de beperking tot Euronext verdwijnen en uitgebreid worden naar alle beurzen binnen de Europese Economische Ruimte, om het risico op staatssteun te vermijden.
Het voorstel ligt voorlopig in de Kamercommissie Financiën en een stemming is nog niet gepland. Wat wel duidelijk is, is dat het idee politiek belangrijk is voor Anders, dat met dit dossier opnieuw een duidelijke economische koers wil uitzetten.
