Inperking werkloosheidsuitkering lijkt momenteel niet veel extra mensen aan het werk te krijgen 

De federale regering is dit jaar gestart met de werkloosheidsuitkeringen in tijd te beperken. De uitrol van die maatregel gebeurde in verschillende fases. Bij de start van het jaar gold de inperking bijvoorbeeld enkel voor wie langer dan 20 jaar werkloos is. Sinds deze maand verliezen ook mensen die langer dan twee jaar geen job hebben hun uitkering. Wie daarna nog steeds geen werk vindt, kan onder voorwaarden aanspraak maken op een leefloon via het OCMW. De regering-De Wever wil zo de werkzaamheidsgraad tegen 2029 opkrikken tot 80 procent. Dat betekent wel dat er tegen dan elk jaar zo’n 100.000 werkenden moeten bijkomen. 

Beperkte impact inperking werkloosheidsuitkering in januari

De eerste fase van de inperking van de werkloosheidsuitkering heeft alvast geen al te grote impact gehad. Amper 3,8 procent van wie in januari zijn uitkering verloor door die maatregel heeft intussen zijn weg naar de arbeidsmarkt gevonden. Dat blijkt uit een analyse van de Rijksdienst voor Arbeidsvoorziening (RVA).

Het tegenvallende cijfer kan worden verklaard door het feit dat in januari enkel de mensen die langer dan 20 jaar werkloos waren hun uitkering verloren. Door de lange periode van werkloosheid bestaat het risico dat ze routines om aan de slag te gaan verleerd zijn. De verwachting is dat in de daaropvolgende maanden meer werklozen aan de slag gaan. De inperking treft dan ook landgenoten die minder lang thuiszitten. 

De analyse van de RVA geeft ook een beeld van wie uitstroomt naar een ziekte-uitkering: 10,2 procent, of 7,8 procentpunt meer dan vorig jaar. “Dat is mogelijk te wijten aan ‘stresssymptomen ten gevolge van de beperking van het recht in de tijd of onderliggende aandoeningen die zonder die beperking niet zouden hebben geleid tot een overgang van werkloosheid naar ziekte”, klinkt het. 

Een op drie werklozen zal leefloon aanvragen

De cijfers van de RVA volgen kort nadat de KU Leuven een studie heeft gepubliceerd over het aantal werklozen dat door de inperking van de werkloosheidsuitkering zal terugvallen op een leefloon, en dus nog niet meteen aan de slag gaat. De onderzoekers schatten dat uiteindelijk ongeveer 34 procent zal doorstromen naar het leefloon, met een mogelijke spreiding tussen 27 en 42 procent. In totaal zouden ongeveer 52.000 mensen in 2026 een leefloon aanvragen na het verlies van hun werkloosheidsuitkering.

De onderzoekers benadrukken dat het om schattingen gaat, gebaseerd op verschillende scenario's. De uiteindelijke doorstroomcijfers zullen afhangen van factoren zoals de arbeidsmarkt en de toepassing van de nieuwe regels.

Rechtszaken tegen inperking werkloosheidsuitkering

De inperking van de werkloosheidsuitkering zorgt ook voor meer rechtszaken tegen uitsluiting uit werkloosheid. Dat blijkt uit cijfers van de Franstalige arbeidsauditoraten. Het aantal rechtszaken tegen uitsluitingen uit de werkloosheid is sinds de verzending van de brieven naar de werklozen die getroffen worden door nieuwe regels verdrievoudigd.

Sinds 1 september tot en met eind maart werden ongeveer 3.650 beroepen ingediend tegen beslissingen om mensen uit de werkloosheid te schrappen. In een normaal jaar behandelen dezelfde auditoraten samen minder dan 2.000 dossiers over werkloosheidsgeschillen.