Lokale besturen zoeken het randje op voor boete-inkomsten
Twee onderzoeken, gepubliceerd met amper dagen tussentijd, schetsen een ontnuchterend beeld van hoe Vlaamse steden en gemeenten omgaan met verkeersboetes. Lokale besturen incasseerden minstens 12 miljoen euro aan onwettige boetekosten. Intussen blijkt dat Mechelen ook jobstudenten inzet om die boetes op te stellen.
Gepubliceerd door Bram Bombeek
Samenvatting van het artikel
- Lokale besturen inden minstens 12 miljoen euro aan onwettige boetekosten met Mechelen en Antwerpen als grootste schuldigen
- Tegelijk zette politiezone Rivierenland (Mechelen) jobstudenten in om pv's op te stellen, met instructies om hun naam te vervangen door die van een agent.
Eerst was er het nieuws over politiezone Rivierenland in De Morgen. Daar mochten jobstudenten - voornamelijk zonen en dochters van commissarissen - onbevoegd processen-verbaal opstellen en kregen ze toegang tot vertrouwelijke politiedatabanken. Handleidingen instrueerden hen bovendien hun eigen naam te vervangen door die van een agent. Gisteren onthulde een onderzoek van HLN dat 58 procent van de ondervraagde lokale besturen bovenop boetes ook nog eens onwettige extra kosten aanrekent. Minstens 911.000 GAS-boetes werden onterecht verhoogd, goed voor 12 miljoen euro.
Vlaams minister Hilde Crevits (cd&v) stuurde in 2024 al een advies naar alle gemeenten met de boodschap dat bijkomende kosten bij GAS-boetes verboden zijn. Veel besturen legden dat naast zich neer. Mechelen is in beide verhalen de protagonist. De liberale burgemeester Bart Somers (Anders) staat aan het hoofd van de politiezone die jobstudenten inzette voor pv's, én zijn stad inde jarenlang 6 euro onwettige toeslag per boete, goed voor 3,1 miljoen euro. Een Brusselse rechter veroordeelde Mechelen daar in 2023 al voor. De man die de zaak aankaartte, had een eenrichtingsstraat ingereden en weigerde de extra kosten te betalen. Hij kreeg gelijk. De stad legde zich neer bij de uitspraak, maar paste haar werkwijze niet aan.
Mechelen is daarin niet alleen. Ook Antwerpen rekende wanbetalers tot 50 euro aan bijkomende kosten aan. Dat leverde de stad bijna 4,7 miljoen euro op. Ook Antwerpen werd recent twee keer veroordeeld door de rechter. Dat de lokale besturen verkeersboetes als melkkoe beschouwen, is al langer geweten. Vorig jaar werd een recordbedrag van 177,3 miljoen euro opgehaald via lokale verkeersinbreuken.
De GAS-wetgeving laat toe dat steden en gemeenten zelf boetes innen voor kleine verkeersinbreuken, maar legt tegelijk strikte grenzen op aan wat ze daarvoor mogen aanrekenen. Bijkomende kosten zijn alleen toegelaten wanneer een gerechtsdeurwaarder in het spel komt en zelfs dan vloeien die naar het deurwaarderskantoor, niet naar de stadskas. Die spelregels zijn niet vaag of voor interpretatie vatbaar. Ze staan zwart op wit in de wetgeving. Toch hield meer dan de helft van de ondervraagde besturen zich er niet aan. Pittig detail: het is Mechels burgemeester Bart Somers die als minister van Binnenlands Bestuur zelf een drijvende kracht was om de GAS-wetgeving ook voor kleine verkeersovertredingen te kunnen toepassen.
Alleen de Limburgse gemeente Oudsbergen betaalde voorlopig onterecht geïnde kosten terug, het had daarvoor een klacht bij de gouverneur nodig. Minister Crevits zegt dat ze lokale besturen juridisch niet kan dwingen.
