Wie klaagt over te weinig investeringen in de brandweer, koos voor een sociaal beleid boven kerntaken (opinie)

Sinds enkele dagen klinkt dezelfde kritiek steeds opnieuw: België zou onvoldoende hebben geïnvesteerd in zijn brandweer, de civiele bescherming en de luchtmiddelen die nodig zijn om branden te bestrijden. De oppositie reageert verontwaardigd, eist meer middelen en lijkt plots te ontdekken dat onze hulpdiensten beter uitgerust moeten zijn.

Niemand zal betwisten dat de brandweer over voldoende middelen moet beschikken om haar werk te kunnen doen. Maar de echte vraag ligt elders: waarom is er niet eerder meer geïnvesteerd? En vooral: waarom vergeten degenen die vandaag deze situatie aanklagen de budgettaire keuzes waaraan ze zelf hebben bijgedragen toen ze aan de macht waren?

Al decennialang kiest België voor een sociaal model waarvan de uitgaven voortdurend zijn toegenomen, terwijl de kerntaken van de overheid – politie, justitie, defensie, civiele bescherming, veiligheid en hulpverlening – het almaar vaker met minder middelen moeten stellen. Net die departementen waren vaak het eerste slachtoffer van besparingen. Het probleem is niet de solidariteit op zich. Het probleem is dat bepaalde uitgaven vrijwel onaantastbaar zijn geworden.

De werkloosheidsuitkeringen hervormen? Te gevoelig. Bepaalde pensioenuitgaven herbekijken? Politiek explosief. Sommige overheidsdiensten efficiënter organiseren? Onmogelijk. Besparingen zoeken in de gezondheidszorg? Bijzonder moeilijk. Telkens opnieuw worden dezelfde argumenten aangehaald om uit te leggen waarom aan een bepaalde uitgave niet kan worden geraakt. Maar wanneer het gaat om de financiering van de brandweer, de politie of de civiele bescherming, blijkt plots dat er nauwelijks nog budgettaire ruimte is.

En na elke ramp herhaalt hetzelfde scenario zich: de tekortkomingen worden vastgesteld, er wordt om extra investeringen gevraagd en er worden beloftes gedaan om de middelen te versterken. Maar bijna niemand beantwoordt de essentiële vraag: waar moet het geld vandaan komen?

Een begroting dwingt nu eenmaal tot keuzes. Als we meer brandweerlieden, meer blusvliegtuigen en meer middelen voor de civiele bescherming willen, moeten we bereid zijn die prioriteiten ook te financieren. Dat betekent óf de inkomsten verhogen, óf elders besparen op uitgaven die niet langer prioritair zijn.

Het echte probleem is dus niet dat België vandaag ontdekt dat het goed uitgeruste brandweerlieden nodig heeft. Het probleem is dat we decennialang uitgaven hebben opgestapeld, terwijl we ervan uitgingen dat hervormen, besparen of efficiënter organiseren telkens weer onmogelijk was.

Dus ja, laten we investeren in onze brandweer. Maar wie vandaag om meer middelen vraagt, moet ook de moed hebben om te zeggen op welke uitgaven hij bereid is te besparen om die investeringen te financieren. Dat is wat verantwoord beleid voeren betekent. Niet simpelweg om meer geld vragen nadat de ramp zich heeft voltrokken.