N-VA wil bonus voor vakbonden schrappen: “20 miljoen euro per jaar besparen”

De extra financiering werd in 2022 ingevoerd door toenmalig minister van Werk Pierre-Yves Dermagne (PS). Hij wilde daarmee voorkomen dat vakbonden in de problemen zouden komen door een dalend aantal werklozen, gecombineerd met stijgende kosten per dossier. De aangepaste formule moest ervoor zorgen dat ook vaste kosten gedekt bleven en de werking van de instellingen gegarandeerd werd.

Terug naar oude formule

Volgens Demesmaeker komt het huidige verschil neer op de wijziging in die berekeningsmethode. Zonder de hervorming van 2022 zouden de uitbetalingsinstellingen jaarlijks zo’n 20 miljoen euro minder ontvangen voor hun administratieve taken. Dat is precies het bedrag dat de N-VA wil schrappen.

Nieuwe cijfers van minister van Werk David Clarinval tonen aan hoe groot dat verschil is. Tegen 2029 zouden vakbonden en de Hulpkas samen ongeveer 202 miljoen euro krijgen voor de verwerking van zo’n 4,1 miljoen dossiers. Volgens de oude berekening zou dat rond 181 miljoen euro liggen.

Voor de N-VA is dat een duidelijke aanwijzing dat de huidige regeling te ver gaat. De partij wil de maatregel daarom op tafel leggen bij de komende begrotingsbesprekingen.

Inkomsten dalen amper mee

De partij wijst erop dat de financiering vandaag onvoldoende meebeweegt met de evolutie van de werkloosheid. Door hervormingen zouden naar schatting 184.000 mensen hun uitkering verliezen, maar de middelen voor de uitbetalingsinstellingen zouden slechts met ongeveer 16 procent afnemen.

Volgens Demesmaeker klopt dat niet met de realiteit. Als het aantal dossiers sterk daalt, moet ook de financiering merkbaar verminderen. De huidige regeling zorgt er volgens haar voor dat die daling te beperkt blijft.

Vakbonden: kosten blijven hoog

Vakbonden verzetten zich tegen het voorstel, ze voeren aan dat hun vergoeding vandaag al krap is. Ze wijzen erop dat veel kosten vast zijn, zoals IT-systemen en personeel, en niet zomaar verdwijnen wanneer het aantal werklozen afneemt.

Bovendien benadrukken ze dat het openen van nieuwe dossiers vaak meer administratie vraagt dan het opvolgen van bestaande uitkeringen. Een daling van het aantal werklozen leidt volgens hen dus niet automatisch tot een even grote daling van de werklast.

“Besparen op structuren, niet op mensen”

Demesmaeker benadrukt dat haar voorstel geen impact heeft op de uitkeringen zelf. Het gaat volgens haar uitsluitend om administratiekosten. Werklozen zouden geen euro verliezen.

Op langere termijn wil de N-VA het volledige financieringssysteem herbekijken. De partij pleit al langer voor een grondige hervorming, waarbij ook de rol van vakbonden in de uitbetaling van werkloosheidsuitkeringen ter discussie staat. Volgens de N-VA is die uitbetalingsrol een soort levensverzekering voor de vakbonden, omdat ze daarmee verzekerd blijven van structurele inkomsten.