"Onmogelijk om welvaartstaat te behouden zonder nieuwe belastingen": Econoom Bruno Colmant daagt Georges-Louis Bouchez uit
Te gast bij Bel RTL heeft econoom Bruno Colmant scherpe kritiek geuit op de begrotingsstrategie van de federale regering. Tegelijk pleitte hij voor een andere aanpak van de overheidsschuld. Zijn uitspraken lokten een reactie uit van Georges-Louis Bouchez.
Samenvatting van het artikel
Op Bel RTL bekritiseerde Bruno Colmant de prioriteit die wordt gegeven aan het terugdringen van het begrotingstekort en pleitte hij voor het behoud van de sociale welvaartsstaat. Dat was niet naar de zin van Georges-Louis Bouchez.
Het debat over de toestand van de Belgische overheidsfinanciën stond maandagochtend centraal op Bel RTL. Tijdens het ochtendprogramma uitte econoom Bruno Colmant scherpe kritiek op de begrotingskoers die momenteel wordt verdedigd door de federale regering en de meerderheidspartijen. Enkele uren later diende MR-voorzitter Georges-Louis Bouchez hem van antwoord op sociale media. Daarmee laaide het al jaren aanslepende debat tussen beide mannen over de staatsschuld, belastingen en de rol van de overheid opnieuw op.
Colmant hekelt de ‘obsessie’ met het terugdringen van het begrotingstekort
Bruno Colmant waarschuwde voor wat hij omschrijft als een overdreven focus op het terugdringen van de staatsschuld en het begrotingstekort.
De voormalige kabinetschef van Didier Reynders op het ministerie van Financiën is van mening dat België onmogelijk tegelijk zijn sociale model kan behouden, de noodzakelijke investeringen kan financieren én elke verhoging van de overheidsinkomsten kan uitsluiten. “Je kunt het begrotingstekort niet terugdringen en tegelijk de sociale welvaartsstaat in stand houden zonder de belastingen te verhogen”, verklaarde hij.
Die stelling sluit aan bij de analyses die Colmant al jarenlang verdedigt. Volgens hem kunnen de financiën van een staat niet op dezelfde manier worden beheerd als die van een gezin en moet de overheidsschuld vooral worden beoordeeld op basis van haar houdbaarheid.
De econoom spaart ook de begrotingsfilosofie van de Arizona-coalitie niet. “Deze federale regering, die van de vermindering van het begrotingstekort een viriel totem maakt, stemt me bijzonder droevig, omdat ik in de overheid geloof”, zei hij onlangs. Volgens Colmant moet ook het fiscale debat worden gevoerd vanuit het perspectief van de diensten die de overheid aan de samenleving levert. “We betalen belastingen om collectieve diensten te ontvangen”, benadrukt hij geregeld.
Georges-Louis Bouchez liet niet lang op zich wachten en reageerde via een bericht op sociale media. “De media geven graag het woord aan ‘experts’ over allerlei onderwerpen. Wat mij altijd heeft getroffen, is dat die experts soms aan politiek kunnen doen zonder achteraf ooit verantwoording te moeten afleggen voor hun uitspraken”, schreef de MR-voorzitter.
Daarbij verwees Bouchez naar een debat op LN24 in 2020, waarin hij en Colmant al lijnrecht tegenover elkaar stonden. “Toen legde ik uit dat zowel het Belgische begrotingstekort als de staatsschuld een groot probleem vormden voor onze overheidsfinanciën, onze burgers en ons land. Een bekende televisie-econoom beweerde toen het tegenovergestelde. Vandaag lijkt het me niet arrogant om te zeggen dat ik helaas gelijk heb gekregen”, aldus Bouchez.
Hij anticipeerde ook op het argument dat de rentevoeten inmiddels zijn gestegen. “Hij zal antwoorden dat de rente is opgelopen, maar het stond vast dat die ooit weer zou stijgen. Net zoals bij sociale fraude, kernenergie of veiligheid geldt dat wie dingen zegt die sommigen niet willen horen, niet noodzakelijk populair wordt. Dat is prima, want ik heb nooit gevonden dat een politicus geliefd moet zijn. Hij moet consequent handelen, zich baseren op feiten en het algemeen belang nastreven, ook als dat veel mensen niet bevalt”, besloot Bouchez.
Een al jarenlang aanslepend meningsverschil met Georges-Louis Bouchez
De uitspraken van maandagochtend doen denken aan het debat dat Bruno Colmant en Georges-Louis Bouchez in 2020 al met elkaar uitvochten in de studio van LN24.
Tijdens het debat op LN24 in 2020 gingen beide mannen al in discussie over de staatsschuld en de gevolgen daarvan voor de toekomst van het land. Bruno Colmant verdedigde toen een eerder geruststellende visie op de overheidsschuld. “Moet die schuld, die steeds verder wordt doorgeschoven naar de toekomst, ooit volledig worden terugbetaald? Wel, geen enkel land lost zijn staatsschuld volledig af”, stelde hij. “Ik denk dan ook niet dat we ons vandaag in een zorgwekkende situatie bevinden.”
Volgens de econoom draait het debat dan ook niet om het volledig wegwerken van de schuld, maar om de vraag of die op lange termijn houdbaar blijft en of de overheid haar financiering kan blijven verzekeren.
Bouchez: “De schuld van vandaag zijn de belastingen van morgen”
Een analyse die Georges-Louis Bouchez destijds meteen betwistte en die hij vandaag nog steeds blijft bekritiseren. “De schuld van vandaag zijn de belastingen van morgen.”
Volgens hem negeren theorieën die de risico’s van een hoge overheidsschuld minimaliseren de mogelijkheid van plotse crisissen. “Ik heb het gevoel dat dit een beetje een Griekse redenering is. De Grieken gingen er destijds ook van uit dat ze onbeperkt schulden konden blijven maken en dat dit nooit tot problemen zou leiden. Tot de dag kwam waarop de situatie volledig ontspoorde."
Georges-Louis Bouchez wees ook op de beperkingen van economische voorspellingen.
“De voorspellingen van economen zijn zoals de voorspellingen van juristen: ze kloppen altijd, behalve wanneer er zich iets onverwachts voordoet.”
Verwijzend naar de financiële crisis van 2008 en de daaropvolgende schuldencrisis in Europa voegde hij daaraan toe: “Niemand had 2008 voorspeld, niemand had de gevolgen van 2010 voorspeld.” Voor de MR-voorzitter blijft begrotingsvoorzichtigheid dan ook noodzakelijk. “Ik sluit me liever aan bij degenen die vasthouden aan die begrotingsdiscipline, want er bestaat een gezond economisch basisprincipe: je kunt niet structureel meer uitgeven dan je binnenkrijgt.”
Van voormalig liberaal tot criticus van de begrotingsorthodoxie
De tegenstelling tussen beide mannen is des te opvallender omdat ze een deel van hun politieke achtergrond delen. Bruno Colmant werd lange tijd geassocieerd met de liberale familie. Als voormalig kabinetschef van Didier Reynders was hij betrokken bij verschillende belangrijke hervormingen en bekleedde hij tal van functies in de financiële en academische wereld.
Doorheen de jaren zijn zijn standpunten echter geleidelijk geëvolueerd naar een meer interventionistische visie op de economie, met meer nadruk op de rol van de overheid, publieke investeringen en de bescherming van het sociale model.
Georges-Louis Bouchez legt daarentegen sterk de nadruk op het beheersen van de overheidsuitgaven als een van de centrale pijlers van zijn politieke koers. Al maanden herhaalt hij dat België volgens hem eerder met een uitgavenprobleem dan met een inkomstenprobleem kampt en dat een begrotingssanering noodzakelijk is om te vermijden dat toekomstige generaties de gevolgen van de huidige tekorten moeten dragen.
De ideologische evolutie van Bruno Colmant voedt regelmatig speculaties over een mogelijke politieke carrière.
De econoom heeft nooit uitgesloten dat hij op een dag de stap naar de politiek zou zetten, al benadrukte hij dat hij zich niet ziet aansluiten bij een partij die momenteel aan de macht is. Zijn naam duikt geregeld op in gesprekken over de PS of DéFI, twee partijen waarmee sommige van zijn economische analyses vandaag meer raakvlakken vertonen.
