Voormalig Fed-voorzitter Alan Greenspan overleden op 100-jarige leeftijd
Alan Greenspan, de voormalige voorzitter van de Amerikaanse centrale bank Federal Reserve, is overleden op 100-jarige leeftijd. Bijna twintig jaar lang bepaalde hij het monetaire beleid van de VS. Hij werd geroemd als een van de invloedrijkste centrale bankiers ooit, maar de financiële crisis van 2008 bleef zijn reputatie achtervolgen.
Samenvatting van het artikel
Alan Greenspan drukte bijna twintig jaar zijn stempel op het Amerikaanse monetaire beleid en blijft zowel geroemd om zijn economische successen als bekritiseerd om zijn rol in de aanloop naar de financiële crisis.
Greenspan overleed aan de gevolgen van de ziekte van Parkinson. Dat bevestigde zijn echtgenote Andrea Mitchell aan NBC News. Hij stond van 1987 tot 2006 aan het hoofd van de Federal Reserve en diende daarbij onder vier Amerikaanse presidenten: Ronald Reagan, George H. W. Bush, Bill Clinton en George W. Bush.
Daardoor groeide hij uit tot een van de machtigste economische figuren van zijn tijd. Bovendien werden zijn beslissingen wereldwijd gevolgd. Beleggers, bedrijven en regeringen keken niet alleen naar de Amerikaanse economie, maar ook naar de signalen die uit Washington kwamen. Greenspan werd in 1987 benoemd door president Reagan als opvolger van Paul Volcker. Toen hij in 2006 afscheid nam, werd hij opgevolgd door Ben Bernanke.
Van jazzmuzikant naar topadviseur
Alan Greenspan werd in 1926 geboren in New York. Hoewel hij een uitgesproken talent had voor cijfers, koos hij aanvankelijk voor muziek. Hij studeerde klarinet en saxofoon en speelde een tijdlang in een jazzband. Toch besloot hij later economie te studeren aan de Universiteit van New York.
Tijdens zijn studies werkte hij al als economisch analist. Vervolgens richtte hij een eigen adviesbureau op en bouwde hij een stevige reputatie op in het bedrijfsleven. Daarnaast adviseerde hij verschillende grote ondernemingen, banken en Amerikaanse presidenten. Zo werkte hij onder meer voor Richard Nixon en Gerald Ford. Die ervaring vormde de basis voor zijn latere carrière aan de top van de Amerikaanse centrale bank.
Toen de markten naar één man luisterden
Kort na zijn aantreden kreeg Greenspan al een zware test voorgeschoteld. Op 19 oktober 1987, beter bekend als Black Monday, kende Wall Street de grootste eendaagse beursval uit zijn geschiedenis. De Federal Reserve greep snel in en stelde extra liquiditeit beschikbaar. Daardoor bleef een diepere economische crisis uit. Nadien gebruikte Greenspan het rentebeleid vaker om economische schokken op te vangen en de groei te ondersteunen.
Tijdens de jaren negentig kende de Amerikaanse economie een uitzonderlijk lange periode van groei. Tegelijk bleef de inflatie relatief laag en daalde de werkloosheid. Daardoor groeide Greenspan uit tot een economische superster.
Zijn invloed was zo groot dat beleggers elk woord analyseerden. Toch sprak hij vaak bewust ingewikkeld en voorzichtig. Die communicatiestijl kreeg zelfs een eigen naam: "Greenspeak". Met die aanpak probeerde hij te vermijden dat financiële markten overdreven zouden reageren op zijn uitspraken.
De crisis die zijn reputatie beschadigde
Toch veranderde het beeld van Greenspan na de financiële crisis van 2008. Veel economen vinden dat het langdurig lage rentebeleid van de Fed heeft bijgedragen aan de vastgoedzeepbel in de Verenigde Staten. Jarenlang konden gezinnen goedkoop lenen om een woning te kopen. Daardoor stegen de huizenprijzen sterk.
Toen de rente later opnieuw omhoog ging, kwamen veel kredietnemers echter in de problemen. Uiteindelijk leidde dat tot een wereldwijde financiële crisis die banken, bedrijven en gezinnen zwaar trof. Greenspan wees jarenlang op verschillende oorzaken van de crisis. Toch gaf hij later toe dat hij te veel vertrouwen had gehad in de zelfregulerende kracht van financiële markten. Tijdens een hoorzitting in het Amerikaanse Congres erkende hij dat zijn overtuiging op dat punt ernstig was aangetast.
Daardoor bleef zijn nalatenschap verdeeld. Voor zijn bewonderaars was hij de centrale bankier die de Verenigde Staten door verschillende crisissen loodste. Voor zijn critici was hij een van de architecten van een financieel systeem dat uiteindelijk ontspoorde.
Een blijvende stempel op de wereldeconomie
Ook na zijn vertrek bij de Fed bleef Greenspan actief als spreker, auteur en adviseur. Bovendien bleef hij zich mengen in economische debatten. Tot op hoge leeftijd verdedigde hij de onafhankelijkheid van centrale banken.
Zijn echtgenote Andrea Mitchell omschreef hem als een man die de Amerikaanse economie gedurende tientallen jaren mee vormgaf onder presidenten van beide partijen. Ook de Amerikaanse minister van Financiën Scott Bessent bracht hulde aan Greenspan en noemde hem een "briljante geest".
Met zijn overlijden verdwijnt een van de invloedrijkste centrale bankiers van de voorbije halve eeuw. Zijn naam zal verbonden blijven met zowel de economische voorspoed van de jaren negentig als met de discussies die volgden op de financiële crisis van 2008.
