“Vrijwillige” terugkeer van migranten onder de loep: VUB ziet verborgen druk

De federale overheid schuift vrijwillige terugkeer al langer naar voren als een menselijk alternatief voor gedwongen uitzetting. In 2024 begeleidde Fedasil 3.267 mensen bij hun terugkeer, een stijging tegenover eerdere jaren. Die cijfers suggereren een duidelijke trend, al toont het onderzoek dat de context waarin die beslissingen genomen worden allesbehalve neutraal is.

“Soft deportation” als bredere trend

Zo speelt het ‘bevel om het grondgebied te verlaten’ een centrale rol. Migranten hebben dit document nodig om toegang te krijgen tot ondersteuning, wat meteen een zekere tijdsdruk creëert. Volgens criminologe Laure Deschuyteneer, die het onderzoek uitvoerde, beïnvloeden zulke administratieve stappen actief het beslissingsproces. Het document wordt in politieke debatten soms geringschattend omschreven, terwijl het in de praktijk een doorslaggevende impact heeft.