ASML-topman waarschuwt Brussel: “Je bouwt geen industrie met decreten”

Terwijl Brussel werkt aan een nieuwe strategie om de Europese technologische soevereiniteit te versterken, roept een invloedrijke stem uit de sector op tot voorzichtigheid. In een interview met de Financial Times stelt Christophe Fouquet dat de Europese Unie het risico loopt haar prioriteiten verkeerd te leggen door rechtstreeks te willen ingrijpen in de wereldwijde toeleveringsketens van halfgeleiders.

“Als je niet over je eigen toeleveringsketen beschikt, hoe kan je daar dan in tussenkomen?”, vraagt de topman van het Nederlandse bedrijf zich af. ASML geldt vandaag als een van de belangrijkste strategische activa van Europa.

Het bedrijf neemt een unieke positie in binnen de wereldwijde chipindustrie. ASML is namelijk de enige producent ter wereld van EUV-lithografiemachines, die essentieel zijn voor de productie van de meest geavanceerde chips voor artificiële intelligentie, smartphones en defensietoepassingen.

“Koop Europees” volstaat niet

De uitspraken van Fouquet komen er enkele dagen nadat de Europese Commissie nieuwe voorstellen presenteerde om de strategische autonomie van de Unie op het vlak van kritieke technologieën te versterken.

Op tafel liggen onder meer noodmechanismen om leveringen van bepaalde componenten tijdens tekorten te heroriënteren, evenals maatregelen die de Europese industrie moeten ondersteunen.

De CEO van ASML blijft echter sceptisch. “Velen zeggen: koop eerst Europees. Dat is prima, maar dan moet er wel iets zijn om te kopen”, klinkt het.

Volgens de Fransman moet Europa vooral investeren in een krachtig industrieel ecosysteem dat kan concurreren met Amerikaanse en Aziatische technologiereuzen, in plaats van steeds meer administratieve ingrepen te ontwikkelen.

Hij vindt dat Europa in de halfgeleidersector een aandeel zou moeten nastreven dat overeenkomt met zijn economische gewicht in de wereld, goed voor ongeveer 18 procent van het mondiale bbp.

Brussel wil volgens ASML te veel sturen

Fouquet maakt zich ook zorgen over wat hij ziet als een terugkerende reflex binnen de Europese instellingen.

“Er bestaat een te sterke neiging bij de Commissie om het werk van de industrie te willen doen”, stelt hij. Daarbij verwijst hij onder meer naar Europese plannen rond datacenters en chipfabrieken.

Volgens hem moeten overheden zich in de eerste plaats richten op het creëren van een aantrekkelijk investeringsklimaat, in plaats van rechtstreeks industriële keuzes te sturen.

ASML behoort tot de technologiebedrijven die al langer vragen om een versoepeling van bepaalde Europese regels, onder meer rond artificiële intelligentie.

Daarnaast hekelt het bedrijf de trage administratieve procedures. Volgens Fouquet duurt het in Europa nog altijd bijna vier jaar om een nieuwe fabriek te bouwen, onder meer door vergunningen en ruimtelijkeordeningsregels.

Strijd om technologische soevereiniteit

De tussenkomst van de ASML-topman illustreert een fundamenteel debat dat momenteel door de Europese Unie loopt.

Terwijl de Verenigde Staten domineren op het vlak van software, cloudtechnologie en artificiële intelligentie, en Azië een sterke positie heeft in de productie van halfgeleiders, probeert Europa zijn technologische onafhankelijkheid te versterken.

Daarbij botsen twee visies. Enerzijds zijn er voorstanders van meer overheidsingrijpen, Europese voorkeurspolitiek en controle over toeleveringsketens. Anderzijds zijn er stemmen die vinden dat Europa vooral de groei van sterke bedrijven moet stimuleren die wereldwijd kunnen concurreren.

Voor Christophe Fouquet is de keuze duidelijk: Europa heeft meer nood aan industriële kampioenen dan aan bijkomende regelgeving.

ASML wil daar zelf ook aan bijdragen. Na investeringen in de Franse AI-start-up Mistral AI en het Duitse technologiebedrijf Carl Zeiss onderzoekt de groep nieuwe investeringsmogelijkheden binnen het Europese technologie-ecosysteem.

“Naarmate het bedrijf rijker wordt, beschikken we over meer middelen om dat te doen”, aldus Fouquet. “En we zullen kansen blijven zoeken, omdat dat goed is voor het bedrijf, voor de mensen en uiteindelijk ook voor Europa.”