Gallipoli 1915, Hormuz 2026: niets geleerd
De Straat van Hormuz is nauwelijks veertig kilometer breed, maar houdt twintig procent van de wereldwijde olietoevoer in gijzeling. Iran sloot de straat in maart 2026 met mijnen, drones en raketaanvallen op tankers. Het lijkt nieuw. Dat is het niet. In 1915 leerden de geallieerden in de Dardanellen exact dezelfde les: een vastberaden verdediger met mijnen en kustvuur verslaat een superieure vloot, hoe groot het machtsoverwicht ook is.
Samenvatting van het artikel
- De situatie in de Straat van Hormuz in 2026 toont hoe kwetsbaar smalle zeestraten blijven voor mijnen en asymmetrische aanvallen, net zoals bij Gallipoli in 1915.
- Ondanks technologische vooruitgang blijft één succesvolle verstoring voldoende om scheepvaart en verzekeringsmarkten lam te leggen.
Mijnen in het donker
In de winter van 1915 stuurden Groot-Brittannië en Frankrijk een vloot naar de Dardanellen, een zestig kilometer lange waterweg die Europa van Azië scheidt. De geallieerden wilden het Ottomaanse Rijk uit de Eerste Wereldoorlog stoten door Constantinopel in te nemen en zo Duitsland te verzwakken. Het plan klonk logisch, maar de uitvoering werd een ramp. Ottomaanse matrozen legden zeemijnen in het donkere water en brachten drie geallieerde oorlogsschepen tot zinken. Het gevolg was een negen maanden durende bloedige landoorlog op het schiereiland Gallipoli, met meer dan een half miljoen slachtoffers aan beide zijden.
Dezelfde logica, een eeuw later
Ruim een eeuw later herhaalt dezelfde logica zich in de Straat van Hormuz. Sinds eind februari 2026, na gezamenlijke aanvallen van de Verenigde Staten en Israël op Iran, is de tankerscheepvaart door de straat zo goed als stilgevallen. Het Islamitisch Revolutionair Gardekorps (IRGC), de elite-militaire tak van het Iraanse regime, voerde al meer dan twintig aanvallen uit op koopvaardijschepen. Het tankerverkeer daalde met zeventig procent, terwijl meer dan honderdvijftig schepen voor de kust ten anker liggen, in afwachting van betere tijden.
Om verder te lezen, abonneer u of gebruik een krediet.
