Olieprijs naar 106 dollar: JPMorgan ziet tekenen dat de markt zich al opmaakt voor een nieuwe aanbodschok
In een woensdag gepubliceerde nota erkent JPMorgan dat de bank niet langer over een basisscenario beschikt voor de afloop van de Iraanse crisis. Volgens de bank houden de markten bij een prijs van 106 dollar voor een vat Brent-olie al rekening met het risico op nieuwe, forse verstoringen van de olieaanvoer.
Gepubliceerd door Niels Saelens
Samenvatting van het artikel
JPMorgan waarschuwt dat de escalatie van het conflict met Iran de oliemarkt steeds onvoorspelbaarder maakt, terwijl beleggers al rekening houden met een nieuwe forse schok voor de olieaanvoer.
“Voor het eerst sinds het begin van het conflict met Iran hebben we geen basisscenario meer. We weten simpelweg niet hoe we de afloop van de crisis moeten modelleren.” Die bekentenis is ongebruikelijk voor een grote zakenbank. In zijn jongste wekelijkse olieanalyse, gedateerd op 17 september, beschrijft JPMorgan een markt die bijzonder moeilijk te voorspellen is geworden.
Aan het begin van het conflict dachten de analisten van de bank nog dat ze de economische breekpunten konden identificeren die Washington tot een de-escalatie zouden kunnen aanzetten: een olieprijs van 100 dollar per vat, een Amerikaanse benzineprijs van bijna 5 dollar per gallon, een algemene inflatie van 4 procent of een Amerikaanse tienjaarsrente van meer dan 5 procent. Zes maanden later zijn verschillende van die drempels overschreden, stelt de bank vast, zonder dat er een duidelijke strategie om het conflict te beëindigen in zicht komt.
Een risicopremie van 16 dollar
Brentolie wordt momenteel verhandeld rond 106 dollar per vat, terwijl JPMorgan de “reële waarde” voor september op ongeveer 90 dollar schat, rekening houdend met de huidige omstandigheden op het vlak van vraag en aanbod. Het verschil van 16 dollar vormt volgens de analisten dan ook een aanzienlijke geopolitieke risicopremie.
De bank hanteert als vuistregel dat elke miljoen vaten per dag die van de markt verdwijnen, de olieprijs met ongeveer 4 dollar doet stijgen. De huidige risicopremie betekent dan ook dat beleggers rekening houden met het risico dat nog eens 4 miljoen vaten per dag uit de markt verdwijnen, bovenop de ongeveer 10 miljoen vaten per dag waarvan de aanvoer al verstoord is.
Het gaat dus voorlopig niet om een nieuw verlies dat daadwerkelijk is vastgesteld, maar om het risico dat de markt toekent aan een verdere escalatie van het conflict. “De markt staat op scherp”, vat JPMorgan samen.
Ook aan de Amerikaanse pomp is de spanning voelbaar. Benzine kost 4,37 dollar per gallon, een recordniveau na correctie voor seizoenseffecten, aldus de bank. Nog zorgwekkender met het oog op de winter is de dieselprijs, die rond 6,31 dollar per gallon ligt, terwijl de voorraden zich op historisch lage niveaus bevinden.
Van Bab el-Mandeb tot Russische raffinaderijen
Nieuwe spanningshaarden stapelen zich op. JPMorgan wijst op de opmars van de Houthi’s aan de Jemenitische kust van de Rode Zee en in de Straat van Bab el-Mandeb, een strategische doorgang voor de wereldwijde scheepvaart. Een aanval op de Oost-Westpijpleiding van Saoedi-Arabië heeft bovendien tijdelijk een belangrijke alternatieve route voor de export van ruwe olie onderbroken.
De volatiliteit reikt inmiddels veel verder dan de Golfregio. De analisten wijzen ook op nieuwe Oekraïense aanvallen op verschillende Russische olie-installaties, waaronder de raffinaderijen van Slavyansk en Taneco in Tatarstan, op meer dan 1.200 kilometer van de Oekraïense grens.
Volgens JPMorgan maakt de opeenstapeling van die risico’s de hypothese van een louter tijdelijke olieschok steeds kwetsbaarder. De bank ziet momenteel “geen duidelijk signaal” dat Washington of Teheran bereid is de crisis te bezweren.
Zonder een diplomatieke doorbraak kunnen de markten dan ook een aanzienlijke geopolitieke premie langdurig in de energieprijzen blijven verdisconteren. Dat kan grote gevolgen hebben voor importafhankelijke economieën, die nu al worden geconfronteerd met hogere energieprijzen en financieringskosten.