VDAB moet langdurig zieken activeren, maar kampt zelf met hoog ziekteverzuim
De Vlaamse arbeidsbemiddelingsdienst VDAB moet een tandje bijsteken om langdurig zieken sneller richting werk te krijgen. Maar uitgerekend binnen de eigen organisatie ligt het ziekteverzuim met 9,8 procent opvallend hoog. Robrecht Bothuyne (CD&V) vindt dat “de lat hoger moet”, omdat de dienst een voorbeeldfunctie heeft. Minister van Werk Zuhal Demir (N-VA) benadrukt dat het probleem wordt aangepakt en dat het ziekteverzuim intussen licht is gedaald.
Samenvatting van het artikel
- De VDAB kampt met een ziekteverzuim van 9,8 procent, waarbij meer dan drie op de vier medewerkers vorig jaar minstens één keer ziek waren.
- Ondanks een lichte daling blijft de werkdruk hoog door extra taken en besparingen, en neemt de politieke kritiek toe.
Ziekteverzuim blijft hardnekkig hoog
De omvang van het probleem wordt duidelijk in de cijfers. In 2025 waren 3.639 van de 4.630 VDAB-medewerkers minstens één keer afwezig wegens ziekte . Dat komt neer op ruim drie op de vier personeelsleden. In totaal gingen meer dan 108.000 werkdagen verloren, goed voor een afwezigheidspercentage van 9,8 procent.
Dat ligt duidelijk hoger dan het gemiddelde binnen de Vlaamse overheid (7,5 procent) en ook boven het ziekteverzuim op de volledige Vlaamse arbeidsmarkt. Gemiddeld is een werknemer bij de VDAB 15,3 dagen per jaar ziek . Hoewel het ziekteverzuim licht gedaald is tegenover het jaar voordien, blijft het niveau hardnekkig hoog.
Opdrachten stapelen zich op
De cijfers staan in het antwoord van minister Demir op een vraag van Vlaams Parlementslid Robrecht Bothuyne. Het hoge ziekteverzuim springt extra in het oog omdat de VDAB net een centrale rol speelt in het activeren van langdurig zieken. De organisatie moet die groep intensiever begeleiden richting werk, een opdracht die de komende jaren alleen maar zwaarder wordt. Zo wordt verwacht dat mensen die langdurig ziek zijn zich al na zes maanden moeten inschrijven bij de VDAB en sneller een traject krijgen.
Binnen de organisatie blijkt vooral bij de consulenten de druk hoog te liggen. Zij begeleiden werkzoekenden en langdurig zieken, maar vallen ook relatief vaak uit. Hervormingen en extra verwachtingen vanuit zowel de Vlaamse als federale overheid zorgen ervoor dat medewerkers meer dossiers moeten behandelen en sneller moeten schakelen.
Daarbovenop komen besparingen. In 2025 en 2026 moet de VDAB in totaal 40 miljoen euro besparen, onder meer door minder externe consultants in te schakelen. Dat betekent dat meer werk intern moet worden opgevangen.
Beleid moet tij keren
Volgens minister Demir wordt het probleem al enkele jaren structureel aangepakt. Sinds 2020 geldt een versterkt aanwezigheidsbeleid met drie sporen: preventie, begeleiding tijdens ziekte en opvolging van frequent verzuim . Daarbij ligt de nadruk op opleiding, duidelijke afspraken rond ziektemeldingen en actieve re-integratie.
Leidinggevenden spelen daarin een belangrijke rol en krijgen extra ondersteuning om ziekte bespreekbaar te maken. Uit onderzoek in 2023 en 2024 blijkt volgens de minister dat die aanpak op de juiste punten inzet. Intussen worden bijkomende maatregelen genomen, zoals extra opvolggesprekken na langdurige afwezigheid en tools om werkdruk beter in kaart te brengen .
Kritiek zwelt aan
Vlaams Parlementslid Robrecht Bothuyne (CD&V) wijst op de combinatie van problemen binnen de organisatie. “Onze VDAB is crucialer dan ooit. Het begeleiden van werkzoekenden, leefloners of langdurig zieken naar de juiste job, maar ook het invullen van de vele Vlaamse knelpuntvacatures; het zijn allemaal grote uitdagingen.”
Tegelijk blijft hij scherp voor de interne situatie. “Maar diezelfde VDAB kampt ook met grote uitdagingen; vorig jaar vielen medewerkers daardoor meer dan 108.000 dagen uit. Het ziekteverzuim ligt duidelijk hoger dan bij andere onderdelen van de Vlaamse overheid.”
Volgens Bothuyne spelen meerdere factoren. “Oorzaken zijn de hoge werkdruk, toenemende agressie bij werkzoekenden, de onzekerheid aan de top, het ontbreken van een beheersovereenkomst met duidelijke doelstellingen en de forse besparingen. Ondanks de al geleverde inspanningen is het duidelijk dat de VDAB en haar medewerkers meer aandacht en ondersteuning verdienen.”
Hij pleit ook voor snelle duidelijkheid vanuit de overheid. “Dat begint bij een duidelijke beheersovereenkomst die nu al te lang op zich laat wachten. De medewerkers van VDAB en haar partnerorganisaties verdienen meer respect.”
De combinatie van een hoge werkdruk, extra opdrachten en besparingen maakt duidelijk dat VDAB voor een moeilijke evenwichtsoefening staat. “Samen sterk voor werk” blijft de ambitie, maar intern staat die slogan onder druk.
