Wall Street krijgt opnieuw vrij spel, Europa dreigt de rekening te betalen
Minder dan twintig jaar na de financiële crisis van 2008 maakt Washington dezelfde fouten opnieuw. Onder druk van de banklobby worden de kapitaalvereisten voor Amerikaanse banken drastisch versoepeld. Een trend die al onder Biden begon maar onder Trump in een hogere versnelling is geschakeld.
De cijfers zijn alarmerend. Uit een studie van Alvarez & Marsal blijkt dat de negentien grootste Amerikaanse banken hun kapitaalratio's met 270 basispunten zien dalen, wat hen toelaat hun activa met 2.500 miljard dollar uit te breiden en hun rentabiliteit met 6% te verhogen. Europese banken ondergaan het omgekeerde: een stijging van 110 basispunten in kapitaalvereisten, een krimp van hun balans met 1.500 miljard en een halvering van hun winstmarge.
Exit Basel voor Amerikaanse banken
De VS trekken zich daarmee definitief terug uit het Basel-kader, het internationale systeem van gemeenschappelijke bankregels. Het werd na de financiële crisis van 2008 opgebouwd. Als de VS niet meer meedoen, verliezen andere landen de prikkel om de regels wél na te leven. De EU heeft inmiddels de invoering van Basel III-handelsregels uitgesteld tot 2027. Mede omdat Washington geen duidelijke tijdlijn meer biedt voor naleving.
Amerikaanse banken hebben intussen een marktaandeel van 37% van de investeringsbankvergoedingen in Europa, het Midden-Oosten en Afrika. Een percentage dat aanschurkt tegen een recordhoogte van 40%. Op het vlak van fusies en overnames is de kloof het grootst.
Krediet wordt duurder of schaarser
De kloof in regelgeving heeft ook concrete gevolgen voor Europese burgers en ondernemers. Wanneer banken meer kapitaal moeten reserveren per uitgeleende euro, wordt krediet automatisch duurder of schaarser. Concreet zullen kmo’s en zelfstandigen in de EU vanaf 2027 moeilijker toegang krijgen tot krediet als gevolg van de strengere Basel-regels. Hogere kapitaaleisen en een striktere risicoberekening maken leningen duurder en beperken de kredietverlening.
Amerikaanse concurrenten opereren ondertussen met grotere balansen en meer vrijheid om risico te nemen. Wat hen toelaat agressiever te financieren en marktaandeel te veroveren, ook op Europese bodem. De gewone spaarder merkt het verschil misschien niet onmiddellijk, maar de ondernemer die een lening aanvraagt voor een investering of overname, wel.
De bankencrisis van 2023 is al vergeten
Het IMF en de ECB hebben expliciet gewaarschuwd dat verminderde kapitaalbuffers bij systeemrelevante instellingen de schokken bij een nieuwe crisis zullen versterken. De bankencrisis van 2023 was mede een gevolg van de dereguleringsgolf onder Trump. Een wet uit 2018 (EGRRCPA) stelde regionale banken vrij van de strengste post-2008-regels, waardoor Silicon Valley Bank onvoldoende toezicht kreeg en renterisico kon opbouwen. Toen de Fed de rente snel verhoogde, kelderden de obligaties op haar balans in waarde. Een digitale bankrun van 40 miljard dollar in 48 uur voltooide de ondergang. De Amerikaanse overheid moest ingrijpen om een bredere paniek te voorkomen.
Het is exact die les die Washington nu negeert, maar dan op de schaal van de allergrootste banken. De VS prioriteert van oudsher groei en concurrentiekracht, Europa stabiliteit en harmonisatie. Dat heeft trade-offs aan beide kanten, maar Europa dreigt straks de rekening te betalen voor Amerikaans financieel beleid, zonder er zelf voor gekozen te hebben.
