Oekraïne toont de oorlog van morgen, de NAVO oefent die van gisteren
Een Oekraïense soldaat hoeft vandaag geen piloot meer te zijn. Hij pakt zijn smartphone, wijst op een kaart en zegt: 'Wij hier, vijand daar.' Een drone doet de rest.
Gepubliceerd door Dominique Dewitte
Samenvatting van het artikel
Oekraïense AI-gestuurde drones domineren het moderne slagveld, maar de NAVO en haar bondgenoten zijn industrieel en tactisch niet voorbereid op dit nieuwe tijdperk.
Dat is geen sciencefiction. Yaroslav Azhnyuk, oprichter en CEO van The Fourth Law, een van Oekraïnes invloedrijkste drone-startups, legt uit hoe ver de autonomie van moderne oorlogsdrones al reikt. Zijn drones stijgen op, navigeren zelfstandig naar een doelgebied, identificeren vijandelijke eenheden, voeren de aanval uit, beoordelen achteraf de schade en keren terug. Geen joystick, geen maandenlange opleiding voor een piloot. Alleen een opdracht, ingegeven via een smartphone.
Een tiende van de prijs van een granaat
De vergelijking die Azhnyuk maakt, is scherp: een FPV-drone (first-person view, een drone met camera die real-time beelden doorstuurt) kost rond de 400 dollar. Een artilleriegranaat van 155 millimeter kost 4.000 dollar, de slijtage van het kanon er nog niet bijgerekend. Een tank van Rheinmetall, de grote Duitse wapenfabrikant, is goed voor vijf miljoen dollar of meer. De CEO van Rheinmetall had vorig jaar weinig waardering voor de Oekraïense droneproductie: weinig innovatie, niets bijzonders. Alexey Babenko, oprichter van FPV-fabrikant VIARI Drone en partner van Azhnyuk, gaf het treffendste weerwoord: de drones die zijn bedrijf op één dag produceert, volstaan om alle tanks die Rheinmetall in een jaar bouwt te vernietigen.
De iPhone van de moderne oorlogvoering
Azhnyuk noemt de FPV-drone de iPhone van de moderne oorlogvoering. Het is een gevleugeld beeld, maar het klopt. Zoals de smartphone de telecomsector omwentelde door complexe technologie te democratiseren, verstoort de drone de militaire machtsverhoudingen door vernietigingscapaciteit te combineren met een fractie van de prijs van conventionele wapens.
Drones denken na, de NAVO nog niet
De NAVO heeft dat nog niet begrepen. Tijdens de oefening Hedgehog 2025, vorig jaar mei in Estland, namen meer dan 16.000 militairen uit 12 NAVO-landen deel, bijgestaan door Oekraïense drone-experts. Het resultaat was alarmerend. Een kleine groep van tien Oekraïeners, die de vijand speelde, vernielde in een halve dag 17 gepantserde voertuigen en voerde 30 nep-aanvallen uit. Twee NAVO-bataljons werden in de oefening zo goed als uitgeschakeld. Deelnemers omschreven de prestaties van de NAVO-troepen als 'vreselijk'. De NAVO-eenheid had zijn eigen drone-teams nooit opgestart.
De verklaring is even simpel als onthutsend: NAVO-troepen marcheerden op het oefenterrein zonder camouflage, parkeerden hun voertuigen zichtbaar, sloegen hun tenten op alsof drones niet bestonden. Op het echte slagveld in Oekraïne zou zo'n groep binnen de kortste keren worden opgespoord en uitgeschakeld. Een commandant die de oefening observeerde, vatte het in een fatsoenlijke publicatie in drie woorden samen. Ze zijn niet voor herhaling vatbaar.
China, altijd China
De kloof is niet alleen tactisch. Hij is industrieel. Oekraïne produceerde vorig jaar vier miljoen FPV-drones. China, met zijn dominantie in lithium-ionbatterijen, elektromotoren en zeldzame aardmetalen, de drie bouwstenen van elke drone, kan dat volume met een factor duizend vermenigvuldigen. De democratische bondgenoten van de VS beschikken nauwelijks over een eigen productieketen voor de componenten die moderne drones vereisen.
De tijd dat legers met de duurste tank of het snelste gevechtsvliegtuig oorlogen wonnen, is voorbij. Oorlogen worden gewonnen door wie het meeste intelligente metaal de lucht in kan sturen, voor de laagste prijs. Wie dat nog steeds niet begrijpt, verliest de volgende oorlog voor hij begint.
