Handelsakkoord tussen de EU en de VS loopt eind 2029 af
Het handelsakkoord dat afgelopen zomer tussen de Europese Unie en de Verenigde Staten is gesloten, hoeft niet in steen gebeiteld te zijn. De onderhandelaars van het Europees Parlement en de Raad hebben afgelopen nacht een overeenkomst bereikt over over een aantal waarborgen, waaronder een belangrijke clausule.
Samenvatting van het artikel
Het handelsakkoord tussen de EU en de VS loopt eind 2029 af, zodat er na het vertrek van Trump en na de installatie van een nieuwe Europese Commissie opnieuw onderhandeld kan worden.
De overeenkomst tussen de VS en EU heeft wel een einddatum, en die is 31 december 2029. Het doel is duidelijk: ruimte creëren voor heronderhandelingen met een nieuwe Amerikaanse regering en een nieuwe Europese Commissie. Als er tegen 2029 geen nieuw akkoord is, komen de tarieven op Amerikaanse producten automatisch terug.
Een compromis dat onder druk tot stand is gekomen
Het compromis heeft betrekking op de zogenaamde Turnberry-overeenkomst, die onder druk van Donald Trump in zijn golfresort in Schotland werd gesloten. Het voorziet in nultarieven op Amerikaanse industriële producten die in de Europese Unie worden ingevoerd, terwijl de meeste Europese producten bij binnenkomst op de Amerikaanse markt onderworpen blijven aan een algemeen tarief van 15 procent.
Dankzij die regeling konden nog hogere Amerikaanse invoerrechten worden vermeden.
Akkoord loopt af in 2029
Voor de Europese onderhandelaars moet de deadline de tijd geven zodat zich aan beide kanten van de Atlantische Oceaan een nieuw politiek landschap kan vormen. Europarlementslid Kris Van Dijck, onderhandelaar voor de ECR-fractie, meent dat men moest vermijden druk uit te oefenen op een toekomstige Amerikaanse regering nog vóór die volledig geïnstalleerd is.
Bernd Lange, hoofdonderhandelaar van het Parlement, ziet het ook als een manier om de Europese verkiezingen en de vorming van een nieuwe Commissie in de tweede helft van 2029 te doorstaan.
Waarborgen tegen de onvoorspelbaarheid van de VS
"We hadden een vangnet nodig in onze betrekkingen met de Verenigde Staten", vatte Bernd Lange samen, gezien de onvoorspelbaarheid van de VS op het gebied van invoerrechten.
Een van de toegevoegde waarborgen is de mogelijkheid voor de Europese Commissie om bepaalde tariefpreferenties op te schorten als Washington tarieven van meer dan 15 procent handhaaft op staal- en aluminiumproducten uit de Europese Unie.
Mechanisme om Europese industrie te beschermen
Er is een ander vrijwaringsmechanisme voorzien voor het geval dat de aan de Verenigde Staten toegekende vrijstellingen leiden tot een toename van de invoer die de Europese industrie of de landbouwsector ernstig zou kunnen schaden. De Commissie kan dan op eigen initiatief of op basis van inlichtingen van een of meer lidstaten, of zelfs van het Europees Parlement, een onderzoek instellen.
Stemming in juni
De overeenkomst moet nog worden goedgekeurd door het Europees Parlement, waarschijnlijk medio juni, en vervolgens door de Raad, voordat zij formeel in werking treedt. Bij een eerdere stemming over het onderhandelingsmandaat steunden de Europarlementariërs de tekst met een ruime meerderheid van 417 stemmen.
Zeer uiteenlopende reacties
Volgens Kris Van Dijck biedt de overeenkomst Europese bedrijven de nodige rechtszekerheid om te investeren, te innoveren en banen te behouden. Aan de linkerkant hekelt Marc Botenga (PTB) daarentegen de "schande“ van het akkoord van Turnberry en vindt hij de tegenmaatregelen te zwak. Ook Saskia Bricmont (Ecolo) is van mening dat de Europeanen te veel toegevingen aan Trump hebben gedaan.
Andere parlementsleden geven blijk van pragmatische steun, zonder enthousiasme. Kathleen Van Brempt (Vooruit, S&D) erkent dat dit niet het gewenste akkoord is, maar vindt dat het Parlement er echte garanties aan heeft toegevoegd. Wouter Beke (CD&V, EVP) deelt deze mening. Volgens hem was het onmogelijk om een goed akkoord te sluiten met Donald Trump: in deze context, zegt hij, is dit ongetwijfeld "de minst slechte oplossing" voor de Europese bedrijven.
