Waarom Giorgia Meloni steeds belangrijker wordt voor Bart De Wever (Analyse)
De Belgische premier kiest voor een dialoog met een invloedrijke regeringsleider over belangrijke Europese dossiers, van Oekraïne en migratie tot Euroclear en de Europese begrotingsverhoudingen.
Samenvatting van het artikel
Bart De Wever kiest bewust voor een pragmatische samenwerking met Giorgia Meloni, omdat hij Italië en haar invloed als cruciaal beschouwt voor de Belgische belangen in Europa.
Het blitzbezoek van Bart De Wever aan Rome maandag was allesbehalve een voetnoot, ook al is bekend dat de premier een bijzondere voorliefde heeft voor de Italiaanse hoofdstad. Met zijn ontmoeting met Giorgia Meloni stelde de Belgische premier een gebaar dat tegelijk diplomatiek, politiek en bijzonder symbolisch was. Symbolisch, omdat Giorgia Meloni in België nog altijd op heel wat weerstand stuit, vooral aan Franstalige zijde. Politiek, omdat de ontmoeting iets zegt over de manier waarop Bart De Wever naar Europa kijkt zoals het werkelijk is, en niet zoals sommigen het nog altijd zouden willen voorstellen. En vooral diplomatiek, omdat Italië vandaag een onmisbare partner is in verschillende belangrijke dossiers voor België. Bovendien zijn de politieke affiniteiten tussen beide premiers al langer bekend.
Zoals wel vaker treedt Bart De Wever pragmatisch op. Hij weet dat hij met Giorgia Meloni op een aantal belangrijke punten daadwerkelijk op dezelfde lijn zit: de oorlog tussen Rusland en Oekraïne, het gevoelige dossier rond Euroclear, een meer intergouvernementele en realistische visie op Europa en de noodzaak om opnieuw meer grip te krijgen op migratie. Dat betekent niet dat beide leiders het over alles eens zijn, maar het volstaat ruimschoots om een rechtstreeks, vriendschappelijk en inhoudelijk gesprek te rechtvaardigen tussen twee leiders die gewicht in de Europese schaal leggen.
Wat Oekraïne betreft, is de redenering duidelijk. Zowel België als Italië hebben er belang bij dat Europa met een sterkere en meer eensgezinde stem spreekt. Ook rond Euroclear zijn de Belgische belangen duidelijk. De Belgische regering beseft maar al te goed dat dit dossier juridisch, financieel en budgettair bijzonder explosief kan zijn. Dat Rome bereid is naar de Belgische bezorgdheden te luisteren, is dan ook geen detail, maar een noodzaak. Ook op het vlak van migratie heeft Meloni zich al langer ontpopt tot een centrale gesprekspartner in Europa. De Wever zit bovendien op een lijn die sterk aansluit bij die van de leider van Fratelli d’Italia. Ook hier weet De Wever dat het weinig zin heeft om degenen die centraal staan in de Europese krachtsverhoudingen links te laten liggen.
We moeten de realiteit onder ogen zien: Giorgia Meloni is vandaag een van de centrale machtsfiguren in Europa. Tegen de achtergrond van de politieke onzekerheid in Frankrijk en Duitsland ontpopt ze zich steeds meer tot een factor van stabiliteit, continuïteit en invloed. Of dat nu bevalt of niet, met haar moet rekening worden gehouden. Dat heeft Bart De Wever duidelijk goed begrepen. Terwijl anderen blijven vasthouden aan denkbeelden die deels achterhaald zijn, kiest hij ervoor te praten met degenen die regeren, die aan de macht blijven en die dossiers die voor België van doorslaggevend belang zijn, vooruit kunnen helpen of blokkeren.
Dat verklaart ook waarom de kritiek dat hij de zogenaamde “cordon sanitaire” zou doorbreken, weinig vat op hem heeft. Om te beginnen gaat het hier niet om een binnenlandse politieke alliantie, maar om de relatie tussen twee regeringsleiders. Daarnaast heeft Bart De Wever zijn politieke affiniteit met Giorgia Meloni nooit verborgen. Hij wachtte niet tot hij zijn intrek nam in de Wetstraat 16 om daarvoor uit te komen. Tot slot is een premier er niet om zich te laten leiden door verontwaardiging aan de talkshowtafel, maar om de belangen van zijn land te verdedigen en te spreken met wie daarvoor nodig is.
Bij sommige Franstalige politici en waarnemers bestaat een terugkerende neiging om de Europese machtsverhoudingen te beoordelen vanuit morele categorieën die vaak comfortabeler dan werkbaar zijn. Maar het echte Europa werkt niet op basis van politieke houdingen. Het draait om meerderheden, tijdelijke allianties, nationale belangen en concrete raakvlakken. Vanuit dat oogpunt is de aanpak van Bart De Wever minder provocerend dan wel nuchter.
Ook het tijdstip van het bezoek is uiteraard geen toeval. De blitzreis vindt plaats aan de vooravond van een begrotingsconclaaf dat zijn Arizona-meerderheid zwaar onder druk zet. Bij Bart De Wever is de timing zelden onschuldig. Door vlak voor een moeilijke begrotingsronde naar Rome te trekken, benadrukt hij dat de dossiers ook op Europees niveau spelen, dat Belgische keuzes niet in een vacuüm worden gemaakt en dat bepaalde gesprekken in het buitenland rechtstreekse gevolgen hebben voor de budgettaire manoeuvreerruimte in eigen land. Ook op dat vlak lijkt alles zorgvuldig berekend.
De kern van dit bezoek is typisch De Wever: koel, strategisch en weloverwogen. Voor hem is praten met Meloni geen ideologische keuze, maar een keuze als regeringsleider. De redenering is eenvoudig: Italië doet ertoe, Meloni doet ertoe en België heeft er geen belang bij om dat te ontkennen.
