250 jaar Amerikaanse onafhankelijkheid in Brussel: Nee tegen verwarring (Column)
De kritiek op de viering van de 250e verjaardag van de Amerikaanse onafhankelijkheid in het Cinquantenaire Park gaat veel verder dan milieu- of logistieke problemen. Bovenal weerspiegelt het een verwarring tussen een land, zijn geschiedenis en de president die het momenteel leidt. Een column van Alain Schenkels.
Samenvatting van het artikel
De kritiek op de viering die de Amerikaanse ambassade in het Cinquantenaire organiseerde, onthult vooral een verwarring tussen de politiek van een president en de geschiedenis van een natie. Deze herdenking benadrukte tevens het belang van de historische, diplomatieke en militaire banden tussen de Verenigde Staten, Europa en de NAVO.
Voorafgaand aan de festiviteiten was er grote verontwaardiging over de tijdelijke privatisering van het Cinquantenaire Park ter gelegenheid van de 250e verjaardag van de Amerikaanse onafhankelijkheid. Concerten, vuurwerk, geluidsoverlast, schade aan de biodiversiteit, de vermeende kosten voor de Belgische belastingbetaler, enzovoort. De kritiek nam toe. Op het eerste gezicht lijkt die kritiek terecht. In werkelijkheid is die echter niet houdbaar.
Het evenement, georganiseerd door de Amerikaanse ambassadeur in België, Bill White, bracht bijna 8.000 gasten bijeen. In tegenstelling tot wat sommigen beweren, heeft het de Belgische belastingbetaler niets gekost. De Amerikaanse ambassade dekte alle kosten.
Verontwaardiging met variabele geometrie
Cinquantenaire Park is geen heiligdom dat uitzonderlijk zou worden opengesteld voor een buitenlandse mogendheid. Het park organiseert regelmatig concerten, festivals, sportevenementen en privéfeesten waarvoor toegangsbeperkingen gelden. Deze realiteit leidt doorgaans niet tot petities of publieke verontwaardiging.
Hetzelfde geldt voor het vuurwerk. Op 21 juli, de Franse nationale feestdag (Bastille Day), zal het park opnieuw een vuurwerkshow en een concert organiseren. De vogels zullen echter geen onderscheid kunnen maken tussen een Amerikaanse en een Belgische vuurwerkshow. Wat de dieren in het wild betreft, die trekken zich weinig aan van de nationaliteit van de vuurwerkmakers.
Het is daarom moeilijk te geloven dat het debat werkelijk over ecologie, geluidsoverlast of de tijdelijke bezetting van de openbare ruimte gaat. Als deze argumenten oprecht waren, zouden ze met dezelfde overtuiging bij elk evenement in het Cinquantenaire worden aangevoerd. Dat is duidelijk niet het geval.
Het echte verschil zit hem ergens anders. Deze keer was het een Amerikaans evenement. En voor sommigen is dat al genoeg reden om het onacceptabel te vinden.
Een land verwarren met zijn president.
Precies hier ontstaat de verwarring.
De Verenigde Staten worden niet gedefinieerd door Donald Trump. De Amerikaanse president, wie dat ook moge zijn, komt en gaat. De instellingen, de geschiedenis en de natie blijven. Deze viering markeerde 250 jaar Amerikaanse onafhankelijkheid , niet de verjaardag van een president.
Donald Trump is de 47e president van de Verenigde Staten. Vóór hem hebben Democraten en Republikeinen gediend; na hem zullen anderen volgen. Een land gelijkstellen aan zijn huidige leider is een simplistische en simplistische kijk.
Kritiek op het Amerikaanse beleid of de beslissingen van Donald Trump is uiteraard legitiem. Het is zelfs een fundamenteel principe van het democratische debat. Het echter omzetten van een historische en diplomatieke gebeurtenis in een politiek proces komt eerder voort uit een ideologische reflex dan uit analyse.
Een gedeeld geheugen dat politieke veranderingen overstijgt.
Daar, te midden van de gasten, voelde ik de volle impact van de geschiedenis die de Verenigde Staten en Europa verbindt. De fly-over van de vliegtuigen uit de Tweede Wereldoorlog was niet zomaar een spektakel. Het was een herinnering aan het offer van duizenden Amerikaanse soldaten die kwamen vechten en sterven om ons continent te bevrijden.
Zonder hun inzet zou de geschiedenis van ons continent ongetwijfeld een heel andere wending hebben genomen. Deze herinnering behoort tot onze gedeelde geschiedenis. Ze kan niet worden uitgewist of naar de achtergrond worden verdrongen, simpelweg omdat sommigen de huidige president afwijzen. De geschiedenis van een natie overstijgt altijd de ambtstermijn van één man.
Deze receptie was niet zomaar een viering van een jubileum. Het diende ook als een herinnering aan de diplomatieke banden die de Verenigde Staten, Europa en de NAVO al decennialang verbinden. In een tijd waarin de internationale stabiliteit fragiel blijft, had dit symbool grote betekenis.
Door alles door de lens van Donald Trump te bekijken, zijn sommigen vergeten wat er werkelijk werd gevierd: de 250e verjaardag van een geallieerde natie waarmee Europa een gedeelde geschiedenis, waarden en een strategische alliantie heeft.
Het is prima om een president ter verantwoording te roepen en over zijn keuzes te debatteren. Maar een hele natie reduceren tot de persoon die momenteel in het Witte Huis zit, tilt het debat niet naar een hoger niveau; het verarmt het juist.
