Fluvius ontdekt voor 172 miljoen euro aan fraude met groenestroomcertificaten
Fluvius heeft sinds 2018 in Vlaanderen voor bijna 172 miljoen euro aan frauduleuze groenestroomcertificaten opgespoord. Daarvan was al meer dan 62 miljoen euro uitbetaald. Om de fraudeurs op het spoor te komen, maakt de netbeheerder onder meer gebruik van satellietbeelden.
Samenvatting van het artikel
Sinds 2018 is voor bijna 172 miljoen euro aan frauduleuze groenestroomcertificaten opgespoord.
De omvang van de fraude is aanzienlijk. In de afgelopen acht jaar heeft Fluvius in Vlaanderen bijna 172 miljoen euro aan onterecht toegekende groenestroomcertificaten opgespoord. Dat blijkt uit interne rapporten van de netbeheerder die door De Tijd werden ingezien.
Tussen 2018 en 2025 werden onregelmatigheden vastgesteld in meer dan duizend dossiers. Van de bijna 172 miljoen euro aan frauduleuze certificaten was al ruim 62 miljoen euro uitbetaald. Dankzij controles kon de uitbetaling van nog eens ongeveer 110 miljoen euro in de daaropvolgende jaren worden voorkomen.
Tegelijk probeert Fluvius het reeds uitgekeerde geld terug te vorderen. Tot dusver is ongeveer 26 miljoen euro effectief gerecupereerd, waarvan meer dan 17,4 miljoen euro alleen al in het voorbije jaar.
Toch staat nog voor ruim 36 miljoen euro aan vorderingen open. De terugvordering kan meerdere jaren in beslag nemen, bijvoorbeeld wanneer begunstigden de vordering voor de rechtbank betwisten of een afbetalingsplan krijgen.
Gemanipuleerde installatiedata
De fraude dateert vooral uit de periode waarin zonnepanelen in Vlaanderen sterk aan populariteit wonnen, met name bij installaties die tussen 2009 en 2012 werden geplaatst.
Groenestroomcertificaten vormden destijds een belangrijke stimulans om zonnepanelen te installeren. Door de sterk oplopende kosten van het systeem begonnen de Vlaamse autoriteiten de steunmaatregelen echter geleidelijk af te bouwen.
In drie jaar tijd werd de waarde van een certificaat maar liefst acht keer aangepast, van 450 naar 90 euro. Die opeenvolgende wijzigingen leidden tot een stormloop op zonnepanelen voordat minder gunstige voorwaarden van kracht werden.
Bij een deel van de fraude werd dan ook geknoeid met de installatiedatum. Facturen of keuringsattesten konden worden aangepast om de indruk te wekken dat een installatie eerder in gebruik was genomen dan werkelijk het geval was. Zo konden eigenaars aanspraak maken op een gunstiger steunregime.
Fluvius gebruikt satellietbeelden om fraude op te sporen
Om jaren na de feiten nog onregelmatigheden aan het licht te brengen, zet Fluvius verschillende controlemiddelen in. De netbeheerder onderzoekt onder meer facturen en keuringsattesten, voert inspecties uit en raadpleegt oude satellietbeelden.
Daarmee kan worden nagegaan of er op de opgegeven datum daadwerkelijk zonnepanelen op het dak van een gebouw lagen.
De bedragen lopen sterk uiteen. Bij particuliere installaties gaat het doorgaans om enkele duizenden euro's. In sommige professionele dossiers loopt het bedrag daarentegen op tot enkele miljoenen euro's.
Een bekend dossier is dat rond zonnepaneleninstallateur Enfinity en zakenman Patrick Decuyper. Verschillende personen en bedrijven werden in 2020 veroordeeld voor het vervalsen van keuringsattesten voor drie grote zonnepaneleninstallaties. Fluvius kon in dat dossier 13 miljoen euro aan groenestroomcertificaten recupereren.
Fraude weegt ook op energiefactuur van gezinnen
De impact van de fraude beperkt zich niet tot de individuele dossiers. De historische financiering van de groenestroomcertificaten blijft immers doorwegen op de Vlaamse consumenten.
Tegen 2030 zou het systeem gezinnen en bedrijven in Vlaanderen naar schatting 14,5 miljard euro hebben gekost. Voor een gemiddeld gezin zou de financiering van de groenestroomcertificaten dit jaar nog ongeveer 95 euro bedragen, onder meer via de distributienettarieven en steunmechanismen voor groene stroom.
Vlaams minister van Energie Melissa Depraetere (Vooruit) benadrukt daarom ook de maatschappelijke gevolgen van fraude. "Frauduleus verkregen certificaten leiden tot hogere distributienettarieven voor andere gebruikers van het net. Het terugvorderen van onterecht uitgekeerde steun heeft dan ook een maatschappelijke dimensie."
Volgens Fluvius hebben de 15,6 miljoen euro aan frauduleuze certificaten die vorig jaar werden teruggevorderd of waarvan de uitbetaling kon worden voorkomen, de jaarlijkse energiefactuur van een gemiddeld Vlaams gezin via de distributienettarieven met ongeveer 3,50 euro doen dalen.
