Spanje wil migranten sneller terugsturen naar Marokko na massale toestroom in Ceuta

Twee maanden na de ongeziene migratietoestroom die Ceuta overspoelde, schakelt de Spaanse regering een versnelling hoger. Waar premier Pedro Sánchez aanvankelijk vooral een humanitaire aanpak van de crisis verdedigde, wil Madrid nu de terugkeer naar Marokko versnellen en de asielregels uitzonderlijk aanpassen.

Een ontwerpdecreet dat door Reuters kon worden ingezien, bepaalt onder meer dat inwoners van landen die door de Europese Unie als veilig worden beschouwd, waaronder Marokko, na een eerste afwijzing van hun asielaanvraag niet langer in Spanje mogen blijven tijdens hun beroep. Zij zouden de procedure vanuit het buitenland moeten voortzetten. De maatregel zou ook gelden voor mensen die tijdens de massale overtochten van 30 en 31 juli in Ceuta aankwamen.

Daarnaast zou een asielaanvraag als stopgezet kunnen worden beschouwd wanneer een migrant vijf dagen lang niet kan worden gevonden. Ook zou het verblijfsrecht in Spanje onmiddellijk kunnen worden ingetrokken van iemand die als gewelddadig of bedreigend wordt beschouwd.

Het ontwerp is nog niet goedgekeurd. Dertien organisaties, waaronder Oxfam en de Spaanse Commissie voor Vluchtelingenhulp, hebben zich er al tegen verzet.

Meer dan 8.000 migranten vertrokken

Op het terrein neemt het aantal terugkeerders intussen al toe. Volgens Ángel Víctor Torres, de Spaanse minister van Territoriaal Beleid, hebben sinds 10 augustus 8.243 migranten Ceuta verlaten. Bij 449 van hen gebeurde dat na een uitzettingsprocedure. De regering schat dat momenteel dagelijks 160 tot 200 mensen vertrekken.

Torres raamt het aantal migranten dat nog in Ceuta verblijft op 2.500 tot 3.000, al erkent hij dat een exacte telling onmogelijk is. Zijn schatting is onder meer gebaseerd op het aantal maaltijden dat dagelijks wordt uitgedeeld.

De autoriteiten zijn intussen ook begonnen met het ontruimen van geïmproviseerde kampen. Dinsdag haalden ongeveer 120 politieagenten 300 tot 400 mensen weg die nog op het strand van Benítez sliepen. Zij werden naar een tijdelijk centrum gebracht voor identificatie en kregen de mogelijkheid aangeboden om vrijwillig naar Marokko terug te keren.

Volgens El País hebben ongeveer 200 mensen de afgelopen periode tijdens dergelijke acties voor die vrijwillige terugkeer gekozen.

Regen doet sommigen terugkeren

Ook het weer speelt inmiddels een rol. De eerste zware herfstregens hebben de geïmproviseerde schuilplaatsen die migranten al wekenlang op stranden en braakliggende terreinen gebruiken, doorweekt.

Verschillende Marokkaanse migranten verklaarden dat ze liever naar huis terugkeren dan onder deze omstandigheden buiten te blijven slapen.

De verslechterende omstandigheden vallen bovendien samen met de verdere behandeling van de asielaanvragen, waardoor voor steeds meer migranten een afwijzing in zicht komt. Volgens Torres kiezen sommige migranten ervoor om terug te keren zodra ze begrijpen dat ze niet voldoen aan de voorwaarden voor internationale bescherming.

Na twee maanden waarin Madrid vooral bezig was met het opvangen van de uitzonderlijke toestroom in juli, wil de regering nu werk maken van een snellere afbouw van de crisis: de kampen ontruimen, asielaanvragen sneller behandelen en de terugkeer naar Marokko vergemakkelijken van mensen die geen recht hebben op asiel.