Wikipedia: Joodse burgerrechtenorganisatie ADL hekelt de berichtgeving over Hamas en de aanvallen van 7 oktober

Sancties tegen Wikipedia-bijdragers volstaan niet om de artikelen die ze hebben aangepast recht te zetten. Dat stelt het Center for Technology and Society van de Anti-Defamation League (ADL) in een rapport dat donderdag 15 oktober werd gepubliceerd. De Amerikaanse organisatie die antisemitisme bestrijdt, hekelt de manier waarop Israël, Hamas en de aanslagen van 7 oktober 2023 worden behandeld op de Engelstalige Wikipedia.

Volgens de ADL kregen zes bijdragers een verbod om bepaalde onderwerpen te bewerken en werden drie anderen definitief van het platform geweerd. Hun bijdragen zouden echter niet systematisch zijn doorgelicht om problematische passages op te sporen en te corrigeren.

Het onderzoek bouwt voort op een rapport uit maart 2025. Daarin beschuldigde de organisatie een groep van een dertigtal bijdragers ervan gecoördineerd te hebben geprobeerd om volgens haar antisemitische en anti-Israëlische narratieven in de online encyclopedie te verspreiden. Afgelopen juli had Alain Schenkels, columnist voor 21News, de neutraliteit van de encyclopedie en haar invloed op onze perceptie van de geschiedenis al in twijfel getrokken.

Volgens ADL gaan de praktijken minder zichtbaar door

Sinds het eerste onderzoek zouden de bewerkingsactiviteiten die de ADL als gecoördineerd beschouwt, met 95 procent zijn afgenomen. Het aantal gelijktijdige ingrepen in dezelfde artikelen zou met 88 procent zijn gedaald. Toch meent de organisatie dat de aangeklaagde praktijken in een minder opvallende vorm blijven bestaan.

De ADL identificeert negentien accounts die actief zijn op artikelen over Israël en de Palestijnen. Acht daarvan zouden deel hebben uitgemaakt van de oorspronkelijke groep, terwijl elf andere accounts later werden opgemerkt. De organisatie wijst onder meer op het ongedaan maken van correcties, het verwijderen van informatie en geleidelijke herschrijvingen. Die ingrepen trekken volgens haar minder aandacht dan grootschalige wijzigingen.

De organisatie erkent wel een beperking van haar analyse: het feit dat meerdere accounts aan dezelfde pagina's werken, volstaat op zichzelf niet om aan te tonen dat ze samenwerken. Volgens de ADL rechtvaardigen de patronen in de publiek toegankelijke bewerkingsgeschiedenis niettemin een grondiger onderzoek.

Hamas en 7 oktober centraal in de kritiek

Het rapport haalt onder meer het Wikipedia-artikel over Hamas aan. Op 10 oktober 2023 zou een bijdrager een groot deel van de informatie over het antisemitisme van de beweging, het gebruik van menselijke schilden en mensenrechtenschendingen hebben verplaatst naar een afzonderlijke pagina met de titel "Kritiek op Hamas". Volgens de ADL maakte die ingreep de informatie minder zichtbaar voor lezers van het hoofdartikel.

De organisatie wijst ook op schrappingen in het artikel over de oorlog in Gaza. In november 2023 zou een bijdrager ongeveer 17.000 tekens aan tekst en bronnen hebben verwijderd waarin de gruweldaden van 7 oktober werden gedocumenteerd. Twee dagen later zou diezelfde persoon nog eens ongeveer 7.400 tekens hebben geschrapt.

Het account is inmiddels definitief verbannen. Volgens de telling van de ADL waren in augustus echter nog 346 van de 382 onderzochte bewerkingen van dat account terug te vinden in zes artikelen. Dat cijfer heeft betrekking op de onderzochte bijdragen en betekent niet dat elke afzonderlijke bewerking een feitelijke fout bevat.

De ADL betwist ook bepaalde formuleringen in het artikel over het zionisme. Daarnaast signaleert de organisatie ingrepen in artikelen over seksueel geweld tijdens de aanvallen van 7 oktober en over Shiri Bibas en haar twee kinderen, Ariel en Kfir, die in gevangenschap werden vermoord.

ADL vraagt Wikimedia om een audit

Volgens de organisatie reiken de gevolgen verder dan Wikipedia zelf. Zoekmachines en AI-systemen kunnen informatie uit de online encyclopedie overnemen en zo omstreden voorstellingen verspreiden, zonder dat gebruikers inzicht krijgen in de bewerkingsgeschiedenis van de teksten.

De ADL vraagt de Wikimedia Foundation om een audit uit te voeren van artikelen die ingrijpend zijn aangepast door bijdragers die sancties kregen opgelegd. De organisatie stelt voor te beginnen met de zes belangrijkste pagina's die in haar rapport worden onderzocht. Daarnaast roept ze zoekmachines en ontwikkelaars van AI-systemen op om hun bronnen duidelijker te vermelden en hun indexen bij te werken zodra artikelen zijn gecorrigeerd.

De Wikimedia Foundation had op het moment van publicatie nog niet gereageerd op vragen van Jewish Insider.