Moody’s: hoog tijd dat de regering snijdt in de overheidsuitgaven (edito)

Al jaren leeft België boven zijn stand. Door miljarden aan subsidies uit te delen, steunmaatregelen op te stapelen zonder grondige evaluatie en moeilijke keuzes telkens uit te stellen, is de staat de budgettaire discipline kwijtgeraakt. Solidariteit is een essentiële waarde, maar mag geen excuus worden voor een gebrek aan controle. Elke publieke euro moet verantwoord, gemeten en geëvalueerd worden.

Neem een opvallend voorbeeld: bijna 600.000 mensen in ons land zijn vandaag arbeidsongeschikt. Dat cijfer roept vragen op, zeker in vergelijking met landen zoals Duitsland, dat nochtans veel groter is. Dat betekent niet dat men moet stigmatiseren, maar wel dat het dringend nodig is om beter te begrijpen, beter te omkaderen en meer verantwoordelijkheid te vragen. Een genereus systeem kan niet blijven bestaan zonder duidelijke voorwaarden.

De inspanning moet collectief zijn. Elk beleidsniveau en elke administratie moet bijdragen aan het herstel van de overheidsfinanciën. Beleidsmaatregelen zoals gratis diensten of forse kortingen, bijvoorbeeld in het openbaar vervoer, moeten opnieuw bekeken worden. Een “alles gesubsidieerd”-model is niet langer houdbaar. De juiste prijs betalen voor publieke diensten is geen achteruitgang, maar een voorwaarde voor hun voortbestaan.

Ook de fiscale vraag moet eerlijk gesteld worden. Kunnen we belastingbetalers blijven vragen om meer bij te dragen zonder dat de overheid zelf eerst bespaart? Vooraleer belastingen te verhogen, moet de overheid het goede voorbeeld geven. De broeksriem aanhalen kan geen eenrichtingsverkeer zijn.

Tegelijk brokkelt onze competitiviteit af. Bedrijven verlaten het land, afgeremd door hoge loonkosten en een van de zwaarst belaste energieprijzen in Europa. In dat tempo verdwijnen niet alleen investeringen, maar ook jobs en toekomstperspectieven voor volgende generaties.

De conclusie is hard, maar helder: door structurele hervormingen te blijven uitstellen, stevent België af op een begrotingsmuur. Decennialang hebben politieke blokkeringen verhinderd om voldoende ver te gaan. Vandaag is er geen ruimte meer voor halve maatregelen.

De boodschap van Moody’s is duidelijk: de financiële geloofwaardigheid van het land staat op het spel. Als we onze uitgaven niet snel onder controle krijgen, dreigt iemand anders dat voor ons te doen. En dan zullen de keuzes een pak pijnlijker zijn.

Er is nog tijd om in te grijpen. Maar dat vraagt politieke moed, coherentie en een echte wil om orde op zaken te stellen in de overheidsfinanciën. Zonder dat dreigen de waarschuwingen van vandaag de harde realiteit van morgen te worden.