20 mei 2026: de dag waarop AI zelfstandig begon te denken
Een AI loste vorige week een 80 jaar oud wiskundig raadsel op. Dat klinkt als de zoveelste voetnoot in de nieuwsstroom. Het tegendeel is waar.
Samenvatting van het artikel
Een intern OpenAI-model loste de 80 jaar oude Erdős-conjunctuur op via een onverwachte verbinding met algebraïsche getaltheorie, wat experts doet spreken van de eerste publiek zichtbare ASI-prestatie met verstrekkende geopolitieke gevolgen.
Open AI's model maakte een verbinding die mensen 80 jaar lang was ontgaan
Het probleem stamt uit 1946. De Hongaarse wiskundige Paul Erdős vroeg zich af hoeveel puntenparen in een vlak exact één eenheid van elkaar kunnen liggen. Decennialang geloofden wiskundigen dat een eenvoudig vierkant rooster, zoals het schaakbordpatroon op een ruitjesblad, de beste aanpak was. OpenAI's interne redeneermodel dacht er anders over. Het construeerde een oneindig grote verzameling van puntenconfiguraties die significant meer paren op exacte eenheidsafstand bevatten dan welk menselijk schema ook.
De sleutel lag in algebraïsche getaltheorie, een wiskundetak die normaal gesproken niets van doen heeft met meetkunde. Dat het model die verbinding maakte, is geen detail. Het is precies het soort creatieve sprong dat decennialang als exclusief menselijk gold. Erdős zelf mocht het niet meer meemaken. Hij stierf in 1996.
Artificial Super Intelligence is een feit
Fields Medal-winnaar Tim Gowers, de wiskundige equivalent van een Nobelprijs, noemde het resultaat "een mijlpaal in de AI-wiskunde." Getaltheoreticus Arul Shankar formuleerde het scherper: dit toont aan dat AI niet langer een assistent is van wiskundigen, maar een autonoom denkend systeem met originele, ingenieuze ideeën.
AI-analist Alan Thompson, die een publieke ASI-checklist bijhoudt, zegt wat anderen niet durven: "Terwijl definities blijven verschuiven en de doelpalen telkens opnieuw worden verplaatst, is het bewijs duidelijk. Wanneer een systeem slimmer redeneert dan onze briljantste menselijke geesten bij problemen die menselijke experts niet konden oplossen, zijn we het terrein van Artificial Super Intelligence (ASI) of kunstmatige superintelligentie, binnengegaan."
Het interne model van OpenAI toont vroege ASI-capaciteiten, al liggen de werkelijk transformerende superintelligente systemen nog voor ons. De geschiedenis zal dit moment, 20 mei 2026, markeren als de eerste publiek zichtbare ASI-prestatie.
Bedrijven die machtiger worden dan staten
De Council on Foreign Relations, CFR, een van de meest invloedrijke buitenlandse beleidsorganisaties ter wereld, stelde begin dit jaar al dat superintelligentie de geopolitiek, de Amerikaanse strategie en het volledige strategische landschap zou transformeren. En dat als dit scenario zich voltrekt, de kloof tussen AI-grootmachten en de rest onoverbrugbaar wordt. Middelgrote spelers, inclusief Europa, Japan en India, dromen van een eigen positie in de AI-waardeketen. Maar als geavanceerde AI-modellen worden ingezet om zichzelf snel te verbeteren, dan wordt die droom steeds onrealistischer.
Wat de CFR-analyse ook benadrukt: de echte strijd gaat niet alleen tussen landen, maar tussen landen en techbedrijven. OpenAI, Anthropic en Google investeren meer in AI-onderzoek dan het militaire onderzoeksbudget van vrijwel elk land ter wereld. Ze begrijpen de technologie beter dan de regulatoren. En als ze ASI bereiken, worden hun capaciteiten buitengewoon, met potentieel voor cyberaanvallen, politieke beïnvloeding of de ontwikkeling van nieuwe wapensystemen.
Een wiskundig bewijs klinkt ver van dat alles. Maar het is het bewijs dat de klok heeft verzet.
