Alarm over Belgische farma: “Regering moet nu ingrijpen”
België verliest snel terrein als farmaland. Nieuwe cijfers van pharma.be tonen een duidelijke daling van investeringen, onderzoek en klinische studies. Tegelijk raakt amper de helft van de nieuwe geneesmiddelen tot bij Belgische patiënten. Daarom vraagt Kamerlid Irina De Knop (Anders) dringend actie van de federale regering.
De waarschuwing komt nadat sectorfederatie pharma.be deze week nieuwe cijfers voorstelde in de Kamer. Daaruit blijkt dat de Belgische biofarmaceutische sector op meerdere fronten terrein verliest. Zo daalde de werkgelegenheid met 0,5 procent. Daarnaast zakte ook het aantal onderzoekers met 2,5 procent.
Bovendien kreeg de export een zware klap met een daling van 6,8 procent. Tegelijk nemen ook investeringen, productie en het aantal patentaanvragen verder af.
Voor De Knop zijn dat ernstige signalen. “Internationale farmabedrijven en hoofdkantoren twijfelen steeds vaker om nog in België te investeren”, zegt ze. “Als we nu niet ingrijpen, verliezen we jobs, onderzoek en innovatie aan andere landen.”
Concurrentie uit China en VS groeit snel
Daarnaast groeit ook de druk vanuit het buitenland. Vooral de Verenigde Staten en China investeren vandaag massaal in nieuwe geneesmiddelen en medisch onderzoek. Daardoor dreigt Europa steeds meer terrein te verliezen.
Volgens De Knop mag België dezelfde fout niet opnieuw maken. “Europa heeft eerder al strategische industrie verloren in de sector van zonnepanelen en elektrische voertuigen”, zegt ze. “Als we opnieuw te laat reageren, dreigt hetzelfde nu te gebeuren in de farma.”
Ook pharma.be waarschuwt dat investeringsplannen steeds vaker worden uitgesteld of herbekeken. Daardoor raken nieuwe projecten moeilijker opgestart. Bovendien worden toekomstige investeringen in onderzoek en productie steeds voorzichtiger benaderd.
Te lang wachten op nieuwe geneesmiddelen
Niet alleen de sector staat onder druk. Ook patiënten voelen de gevolgen steeds harder. Nieuwe Europese cijfers tonen dat slechts 49 procent van de innovatieve geneesmiddelen die tussen 2021 en 2024 werden goedgekeurd, ook effectief beschikbaar raakt voor Belgische patiënten. Daarmee scoort België slechter dan Duitsland, Oostenrijk, Frankrijk en Nederland.
Bovendien moeten Belgische patiënten bijzonder lang wachten op nieuwe behandelingen. Gemiddeld duurt het 552 dagen tussen de Europese goedkeuring van een geneesmiddel en de uiteindelijke terugbetaling in België. Dat is ongeveer drie maanden langer dan het gemiddelde in vergelijkbare Europese landen.
Voor zeldzame ziekten blijft de toegang eveneens beperkt. Zo wordt slechts 47 procent van de weesgeneesmiddelen terugbetaald in België. “Wanneer innovatieve geneesmiddelen later of niet beschikbaar raken in België, zijn het patiënten die daarvoor de prijs betalen”, waarschuwt De Knop. “Toegang tot innovatie mag niet afhangen van het land waarin je woont.”
Procedures blijven veel te traag
Pharma.be wijst daarnaast op een ander groot probleem. Voor minstens 70 procent van de goedgekeurde geneesmiddelen wordt in België wel degelijk een dossier voor terugbetaling ingediend. Dat percentage behoort zelfs tot de hoogste van Europa.
Toch blijft de verwerking bijzonder traag verlopen. Alleen al de Belgische terugbetalingsprocedure neemt gemiddeld 323 dagen in beslag. Daarbovenop komen vaak extra vragen, bijkomende evaluaties en moeilijke prijsonderhandelingen. Daardoor hinkt België achterop tegenover andere West-Europese landen.
Daarnaast zorgen bijkomende vragen, extra evaluaties en moeilijke prijsonderhandelingen vaak nog voor extra vertraging. Met als gevolg dat België achterop hinkt tegenover andere West-Europese landen.
Klinische studies verdwijnen
Verder baart vooral de terugval van klinische studies grote zorgen. België bouwde jarenlang een sterke internationale naam op in medisch onderzoek. Vandaag brokkelt die voorsprong steeds verder af. “Terwijl het aantal klinische studies wereldwijd sterk stijgt, blijft België achter”, zegt De Knop. “Dat is een alarmsignaal dat we niet mogen negeren.”
Daarom vraagt de Anders-fractie dat de federale regering dringend werk maakt van een versterkte voortzetting van het federale R&D-bioplatform. Dat platform werd onder de regering van Alexander De Croo uitgebouwd om België aantrekkelijk te houden voor innovatieve farmabedrijven.
“België mag niet blijven talmen”
Volgens De Knop gaat het vandaag echter veel te traag. “Terwijl andere landen volop investeren en versnellen, blijft België talmen”, zegt De Knop. “We kunnen niet blijven toekijken terwijl onze koppositie afbrokkelt.”
Daarom vraagt de Anders-fractie een duidelijke federale strategie om België opnieuw aantrekkelijk te maken voor innovatieve geneesmiddelen, klinische studies en investeringen. “Als we onze positie willen redden, moet er nu gehandeld worden”, besluit De Knop.
