Paniek in Downing Street: Wes Streeting bereidt zich voor om Keir Starmer op te volgen

In Londen begint de sfeer steeds meer te lijken op de laatste weken van Britse premiers die door hun eigen kamp ten val werden gebracht. Officieel staat Keir Starmer nog steeds aan het hoofd van de regering en belooft hij nog tien jaar te regeren. Officieus denkt een groeiend deel van Labour nu openlijk na over een tijdperk ná Starmer.

De schokgolf van de lokale verkiezingen van afgelopen donderdag heeft de partij diep door elkaar geschud. De verliezen in Engeland, Schotland en Wales hebben binnen Labour opnieuw een existentiële angst aangewakkerd: dat Nigel Farage en Reform UK geleidelijk de belangrijkste populaire oppositiekracht tegen de regering worden.

In die context wordt de speech die Keir Starmer maandag moet geven in Westminster gezien als een potentieel beslissend moment. Verschillende Labour-parlementsleden spreken privé al van een “laatste kans”.

Wes Streeting bereidt zich voor op het post-Starmer-tijdperk

De meest opvallende onthulling komt van de Telegraph. Volgens verschillende bronnen die door de krant worden geciteerd, zou Wes Streeting aan Downing Street hebben laten weten dat hij actief werkt aan een politiek programma en een campagneapparaat voor het geval de situatie zou “instorten”.

Officieel bereidt de minister van Volksgezondheid geen directe uitdaging tegen Starmer voor. Maar zijn entourage erkent nu dat hij zich positioneert voor een mogelijke opvolging als een andere kandidatuur een echte leiderschapsstrijd zou ontketenen.

De politieke berekening is duidelijk. Streeting denkt de enige kandidaat te zijn die een toekomstige overwinning van Reform UK kan verhinderen. Zijn kamp benadrukt daarbij dat Redbridge, zijn bastion in Oost-Londen, electoraal beter standhield dan verschillende gebieden die verbonden zijn aan Angela Rayner.

Zijn team zou al werken aan een campagne rond vijf grote programmapunten, met de hoop ook te profiteren van toekomstige NHS-cijfers die een verbetering van de wachttijden voor patiënten moeten aantonen.

De opmars van Streeting illustreert vooral een diepere evolutie: binnen Labour beginnen steeds meer verkozenen te denken dat de vraag niet langer is óf er een opvolging komt, maar wanneer.

Angela Rayner schuift Andy Burnham naar voren

Tegelijkertijd verhoogt Angela Rayner ook de druk op de premier. In een uitgebreide reactie na de verkiezingen haalde de vicepremier uit naar een “toxische cultuur van vriendjespolitiek” in Downing Street en waarschuwde ze dat Labour het contact met de arbeidersklasse definitief dreigt te verliezen.

Nog opmerkelijker: ze riep expliciet op tot de terugkeer van Andy Burnham naar het Britse parlement. De voormalige minister, vandaag burgemeester van Greater Manchester, wordt steeds vaker gezien als de kandidaat van een populairder, regionaler en economisch soevereinistischer Labour.

Rayner zegt nu openlijk dat het tegenhouden van Burnhams terugkeer naar het Lagerhuis een grote strategische fout was.

Die ontwikkelingen voeden de speculaties over een mogelijke interne herschikking binnen Labour rond een as Burnham–Rayner–Miliband, die de partij opnieuw socialer en minder technocratisch moet maken.

Volgens de Financial Times zou Ed Miliband al gesprekken voeren met Burnham en Rayner over een nieuw politiek “project” dat het starmerisme zou kunnen opvolgen.

Een belegerde premier

De situatie wordt des te gevaarlijker voor Starmer omdat de kritiek niet langer alleen van de linkervleugel van de partij komt. Verschillende voormalige bondgenoten van de premier nemen nu publiek afstand.

Parlementslid Catherine West dreigt met een zogenaamde “stalking horse”-kandidatuur, bedoeld om formeel een interne opstand op gang te trekken. Andere verkozenen vragen openlijk om een vertrekagenda.

Zelfs sommige ministers lijken hun geduld te verliezen. Volgens verschillende lekken in de Britse pers zouden leden van het kabinet vinden dat de regering “aan het einde van haar leiband” zit.

De kern van het probleem is zowel politiek als ideologisch. Starmer zit vandaag klem tussen verschillende onverenigbare electoraten:

• een progressieve stedelijke basis die voorstander is van een nauwere band met de Europese Unie;
• voormalige Labour-kiezers uit de arbeidersklasse die zich aangetrokken voelen tot het discours van Farage;
• en een parlementair apparaat dat verdeeld is tussen centristen en de soft left.

De explosieve terugkeer van Europa

Net in die explosieve context moet Starmer maandag een toespraak houden over een nauwere samenwerking met Europa. De premier zal beloven het Verenigd Koninkrijk opnieuw “in het hart van Europa” te plaatsen en pleiten voor sterkere samenwerking met Brussel op vlak van energie, defensie en economische groei.

Hoewel hij officieel zijn “rode lijnen” behoudt, geen terugkeer naar de interne markt of de douane-unie, denken verschillende Labour-verkozenen al dat die standpunten geleidelijk zouden kunnen versoepelen.

Voor veel parlementsleden is de timing riskant. Een deel van Labour vreest dat een te eurofiele toespraak de electorale leegloop naar Reform UK in voormalige arbeidersbolwerken nog zal versnellen.

Dat is meteen ook de paradox van de huidige crisis: net op het moment dat Starmer zijn regering opnieuw een ideologische ruggengraat probeert te geven, lijkt zijn persoonlijke autoriteit fragieler dan ooit.

In Westminster spreken sommigen ondertussen niet langer over een regeringsherschikking, maar over een voorzichtige machtsoverdracht in voorbereiding.