Het probleem met Petra De Sutter

Het aura stort in

Weinig politici werden zo lang beschermd door hun imago als De Sutter. Eerst bouwde ze naam op als professor reproductieve geneeskunde aan de UGent. Daarna volgde een snelle politieke opmars via Groen. Vanaf 2014 zetelde ze in de Senaat. Later werd ze ook een bekend gezicht binnen de Raad van Europa.

Haar echte nationale doorbraak kwam er in 2020. Toen werd ze vicepremier in de regering-De Croo. Als minister van Ambtenarenzaken, Overheidsbedrijven, Telecommunicatie en Post moest De Sutter bewijzen dat progressief bestuur slimmer en ethischer kon zijn.

De professor. De arts. De technocraat die naar eigen zeggen boven de gewone politiek stond.

Media, academische milieus en progressieve opiniemakers hielpen dat beeld jarenlang versterken. Precies daarom voelt haar parcours vandaag zo vernietigend aan. Hoe meer verantwoordelijkheid ze kreeg, hoe zichtbaarder hetzelfde probleem werd. Zodra instellingen onder druk stonden, verloor De Sutter de controle.

Bpost werd haar ontmaskering

Het Bpost-dossier moest bewijzen dat De Sutter meer was dan verpakking. Uiteindelijk werd het haar politieke ontmaskering. Onder haar bevoegdheid kwam een systeem naar boven van overfacturatie, schimmige contracten en nauwe banden tussen politiek en overheidsbedrijf. Precies dat soort praktijken waar Groen zich jarenlang moreel boven had geplaatst.

Nog pijnlijker was haar reactie. Opnieuw volgden audits, onderzoeken en verklaringen. Toch ontstond nergens het gevoel dat iemand echt de leiding had. Daarnaast bleek later dat twee medewerkers op haar kabinet betaald werden door Bpost zelf. Eén van hen werkte zelfs mee aan het gevoelige dossier rond de krantenconcessie. Juridisch probeerde De Sutter dat als legaal voor te stellen. Politiek was het een ramp.

Plots kreeg Vlaanderen exact het beeld dat Groen jarenlang had veroordeeld: belangenvermenging tussen kabinetten en overheidsbedrijven. Zelfs de voorzitter van de raad van bestuur van Bpost gaf toe dat de situatie “niet oké” was. Vanaf dat moment begon haar aura echt te verdwijnen.

Altijd dezelfde reflex

Wat vooral opviel, was hoe weinig De Sutter leek te begrijpen hoe schadelijk die situatie politiek was. Alsof correcte procedures automatisch geloofwaardigheid creëren. Alsof een vicepremier bevoegd voor Overheidsbedrijven niet hoeft te begrijpen hoe macht en verantwoordelijkheid werken.

Later keerde dat patroon telkens terug. Wanneer instellingen onder druk kwamen te staan, volgde opnieuw dezelfde reflex. Vervolgens kwamen er verklaringen, overlegmomenten en oproepen tot nuance. De Sutter probeerde redelijkheid en verbinding uit te stralen. Daardoor ontstond steeds vaker de indruk dat niemand echt de leiding nam wanneer situaties ontspoorden.

Proximus als ideologisch uithangbord

Ook bij Proximus dook hetzelfde patroon op. Onder De Sutter begon het overheidsbedrijf steeds meer te draaien rond symboliek: inclusie, duurzaamheid en progressieve branding. Daardoor leek degelijk bestuur soms naar de achtergrond te verdwijnen. Geleidelijk begon Proximus meer op een ideologisch uithangbord te lijken dan op een strategisch bedrijf.

Daar dook opnieuw dezelfde bestuursstijl op. Volgens critici typeert dat Petra De Sutter. Ze spreekt zelden als iemand die macht uitoefent. Veel vaker klinkt ze als iemand die processen probeert te begeleiden en mensen te verbinden.

Banale oppervlakkigheid

Daarna kwam de UGent. Op papier leek De Sutter de perfecte rector: academisch prestige, internationale uitstraling en wetenschappelijke geloofwaardigheid. Tot die fameuze openingsspeech kwam. Een rector van de UGent die door AI verzonnen citaten gebruikt in een officiële academische rede: symbolischer kan het bijna niet.

Die fout was meer dan gênant. Voor veel mensen voelde het als een zware klap voor haar geloofwaardigheid. Daardoor zagen critici plots hetzelfde patroon terugkeren.

De façade brokkelt af

Dat incident leek voor veel waarnemers het bredere probleem van De Sutter samen te vatten. Alles moet juist klinken: inspirerend, verbindend en moreel correct. Net daarom veroorzaakte de AI-blunder zoveel schade. Het ging namelijk niet alleen over foutieve citaten.

Het voorval bevestigde een bredere indruk die al langer groeide: De Sutter blinkt vooral uit in uitstraling en symboliek. Zodra de realiteit moeilijk wordt, begint die façade snel af te brokkelen.

UGent als ideologisch strijdtoneel

Ook de UGent veranderde onder haar rectoraat. Een universiteit hoort een plaats te zijn waar kennis, debat en academische vrijheid centraal staan. Onder De Sutter lijkt de UGent echter steeds meer een ideologisch strijdtoneel geworden.

Volgens critici staat niet langer de waarheid centraal, maar vooral de juiste morele houding. Tegelijk lijkt activistische druk soms zwaarder te wegen dan academische vrijheid. Daardoor werden de Gaza-protesten zo explosief. Ze legden niet alleen haar gebrek aan gezag bloot, maar ook het morele falen van een universiteit die niet meer weet waar engagement eindigt en intimidatie begint.

Van universiteit naar actieterrein

In de reacties klonk de kritiek steeds harder. “De UGent is onder ‘Groene Petra’ antisemitisch geworden en geeft Hamas-terroristen gelijk”, luidde een van de scherpste verwijten. Elders klonk het dat “jodenhaat blijkbaar belangrijker is dan samenwerking, onderzoeksinkomsten en doctoraten”.

Die uitspraken zijn scherp. Toch tonen ze hoe diep het vertrouwen in de morele neutraliteit van de universiteit is weggezakt. Daar zit volgens critici het echte probleem. Zodra een universiteit de indruk wekt dat activistische druk belangrijker wordt dan academische samenwerking, veiligheid en intellectuele onafhankelijkheid, verliest ze haar kernfunctie.

Gaza werd haar afgang

Wekenlang leek het rectoraat verlamd. Terwijl bezettingen, vandalisme en intimidatie zich opstapelden, bleef De Sutter vasthouden aan dezelfde zachte managementtaal van luisteren, verbinden en dialoog.

Aanvankelijk klonk dat redelijk. Maar hoe langer de situatie duurde, hoe meer het als zwakte begon over te komen. Een rector moet meer doen dan empathisch communiceren. Een rector moet ook gezag uitstralen en grenzen trekken wanneer een universiteit verandert in een activistisch strijdtoneel.

Links-ideologische drijfveren

Maurits Vande Reyde noemde haar op X “compleet onbekwaam als rector”. Volgens het Vlaams parlementslid gaf ze “geen vinger, maar een heel lichaam” aan activisten. Daarnaast zei hij dat ze de situatie liet ontsporen “omwille van links-ideologische drijfveren”.

Ook minister van Defensie Theo Francken haalde ongemeen scherp uit op X: “Het extreemlinkse pro-Palestina-gespuis dat als een stelletje Hamas-wannabees terreur zaait op de UGent, maakt deze instelling elke dag meer belachelijk. Appeasement leidt enkel tot meer kapsones en vandalisme, dat snapt iedereen behalve rector De Sutter.”

De rector van een van de belangrijkste universiteiten van het land gaf wekenlang de indruk meer begrip te hebben voor extremistische actievoerders dan voor gezag, orde en academische neutraliteit. Pas toen het rectoraat gevandaliseerd werd, veranderde de toon. Toen was de schade al aangericht.

Het parcours van een brokkenpiloot

Het politieke en academische parcours van De Sutter oogt steeds meer als dat van een brokkenpiloot. Bpost ontspoorde onder haar bevoegdheid. Proximus verzandde in symbolisch bestuur. Daarnaast verloor de UGent prestige en gezag onder haar rectoraat. Zelfs haar persoonlijke geloofwaardigheid kreeg een zware klap door de AI-blunder.

Jarenlang werd ze voorgesteld als iemand die boven de gewone politiek stond. Vandaag blijft van dat progressieve prestigeproject vooral een spoor van chaos, gezagsverlies en institutionele achteruitgang over.