Nieuwe Belgische mijnenveger laat drones het gevaarlijke werk doen
België heeft woensdag de M940 Oostende gedoopt, de eerste van zes nieuwe mijnenvegers voor de Belgische marine. De vloot kost België intussen minstens 1,57 miljard euro. De grote vernieuwing: drones nemen voortaan het gevaarlijkste werk over en moeten de veiligheid op zee aanzienlijk verhogen.
Gepubliceerd door Peter Backx
Samenvatting van het artikel
De M940 Oostende is de eerste van zes nieuwe Belgische mijnenvegers. Dankzij drones kunnen zeemijnen voortaan op veilige afstand worden opgespoord en vernietigd.
Onder ruime publieke belangstelling kreeg de M940 Oostende woensdag haar officiële doop in de stad waarvan ze de naam draagt. De plechtigheid tijdens de Dag van de Marine markeerde de komst van een volledig nieuwe generatie mijnenvegers. De M940 Oostende is de eerste van zes schepen die België zal ontvangen.
Oostende is niet toevallig de peterstad. De stad onderhoudt al jarenlang nauwe banden met de marine en huisvest ook de Naval Academy, waar toekomstige marinemilitairen worden opgeleid.
Drones nemen het risico over
De grootste vernieuwing zit in de manier waarop het schip wordt ingezet. Waar oudere mijnenvegers zelf dicht bij explosieven moesten varen, blijft de bemanning nu op veilige afstand. De M940 Oostende doet dienst als commandocentrum voor een hele reeks onbemande systemen. Oppervlaktevaartuigen, onderwaterdrones en vliegende drones sporen mijnen op, brengen ze in kaart en schakelen ze vervolgens uit. Daardoor verlopen operaties veiliger, sneller en nauwkeuriger.
Nederland krijgt eveneens zes identieke mijnenvegers. België treedt op als leidende partner van het gezamenlijke aankoopprogramma, maar beide landen financieren hun eigen vloot. Het Belgisch-Nederlandse programma omvat niet alleen twaalf nieuwe mijnenvegers, maar ook een honderdtal gespecialiseerde drones.
Verschillende van die onbemande systemen worden bovendien ontwikkeld en geproduceerd in Oostende. Ook het onderhoud van de Belgische schepen zal grotendeels in Zeebrugge gebeuren.
"Onze welvaart hangt af van de zee"
Minister van Defensie Theo Francken benadrukte tijdens de doop dat de investering veel verder gaat dan defensie alleen. "Ook al heeft België slechts 67 kilometer kustlijn, onze welvaart is onlosmakelijk verbonden met de zee. Onze havens zijn de poort naar de wereld en de motor van onze economie."
Meer dan tachtig procent van de Belgische buitenlandse handel verloopt via de zee. Veilige vaarroutes zijn daarom essentieel. "Met de M940 Oostende versterken we niet alleen onze marine, maar beschermen we ook de economische slagader van ons land", zei Francken.
Hij herinnerde er ook aan hoe België uitgroeide tot een internationale specialist in mijnenbestrijding. "Na de Eerste en de Tweede Wereldoorlog lag onze Noordzee bezaaid met mijnen. Uit die historische ervaring heeft onze marine een unieke expertise opgebouwd in mijnenbestrijding. Met deze nieuwe schepen behouden we die expertise én zetten we technologisch een enorme stap vooruit."
Hormuz toont waarom vervanging nodig is
De komst van de nieuwe schepen is geen overbodige luxe. Nog dit voorjaar ontstond discussie nadat België voor een mogelijke internationale missie in de Straat van Hormuz nog rekende op de bijna veertig jaar oude mijnenveger Primula. Dat schip behoort tot de verouderde Tripartite-klasse.
De M940 Oostende en haar vijf zusterschepen moeten die vloot de komende jaren definitief vervangen. Voor België raamde het Rekenhof de kostprijs van het volledige programma onlangs op minstens 1,57 miljard euro, exclusief btw. Dat bedrag omvat niet alleen de zes nieuwe mijnenvegers, maar ook de drones, logistieke ondersteuning, opleidingen, infrastructuur en de volledige integratie van de nieuwe capaciteit.
Na de M940 Oostende volgen nog vijf andere mijnenvegers: de M941 Tournai, M942 Brugge, M943 Liège, M944 Antwerpen en M945 Rochefort. De leveringen zijn gepland tussen 2026 en 2029. Tegen het einde van dit decennium moet de volledige Tripartite-vloot vervangen zijn.
Met de M940 Oostende haalt België veel meer binnen dan een nieuw marineschip. De eerste van zes nieuwe mijnenvegers luidt een nieuw tijdperk voor de Belgische marine in. Hoogtechnologische drones nemen voortaan de gevaarlijkste opdrachten voor hun rekening, terwijl de bemanning de volledige operatie vanop veilige afstand aanstuurt.