Sportjuristen kraken FIFA: "Dit snijdt juridisch geen hout"
De omstreden beslissing van de FIFA om Folarin Balogun toch tegen België te laten spelen, veroorzaakt een storm van juridische kritiek. Sportjuristen zien een gevaarlijk precedent en waarschuwen dat de wereldvoetbalbond met deze zaak haar eigen reglementen én geloofwaardigheid ondergraaft.
Gepubliceerd door Peter Backx
Professor sportrecht Frank Hendrickx (KU Leuven) en postdoctoraal onderzoeker Frea De Keyzer uitten in gesprekken met Knack en De Morgen zware kritiek op de FIFA-beslissing. Ook de Duitse professor sportrecht Martin Nolte komt in een gesprek met Reuters tot dezelfde conclusie. Daarmee klinkt de juridische kritiek intussen ook ver buiten België.
Balogun kreeg in de wedstrijd tegen Bosnië en Herzegovina een rode kaart en zou volgens het WK-reglement automatisch één wedstrijd geschorst zijn. Nadat de Amerikaanse president Donald Trump FIFA-voorzitter Gianni Infantino had gevraagd de zaak opnieuw te bekijken, schortte de FIFA die schorsing op. Daardoor kon de Amerikaanse spits toch aantreden tegen de Rode Duivels.
Waar loopt het juridisch mis?
Voor Hendrickx laat de zaak weinig ruimte voor twijfel. "Juridisch snijdt heel deze procedure geen hout." De FIFA beroept zich op artikel 27 van haar tuchtreglement. Dat artikel heeft echter betrekking op disciplinaire sancties die een tuchtorgaan oplegt. Een automatische schorsing na een rode kaart valt daar niet onder.
Ook De Keyzer ziet geen juridische basis voor de beslissing. "Het WK-reglement en het FIFA-tuchtreglement bieden geen inhoudelijke, reglementaire mogelijkheid om aan die schorsing te ontsnappen." Bovendien voorziet het reglement slechts één uitzondering, namelijk wanneer een speler ten onrechte werd bestraft, bijvoorbeeld door een persoonsverwisseling. Van zo'n situatie was in de zaak-Balogun geen sprake.
Precedent wordt meteen zichtbaar
Ook de Duitse professor sportrecht Martin Nolte ziet een gevaarlijk precedent. "De naleving van de regels en de onaantastbaarheid van beslissingen van de scheidsrechter behoren tot de fundamenten van het sportrecht", zegt hij in een gesprek met Reuters.
Die vrees lijkt bovendien al snel werkelijkheid te worden. Nadat Frankrijk de gele kaart van Michael Olise aanvocht, overweegt nu ook de Engelse voetbalbond een beroep tegen de rode kaart van verdediger Jarell Quansah. Volgens verschillende Britse media onderzoekt de Engelse voetbalbond of Quansah alsnog speelgerechtigd kan worden voor de kwartfinale tegen Noorwegen.
Daardoor dreigt de discussie veel verder te gaan dan één rode kaart. Zodra uitzonderingen mogelijk worden, groeit immers de druk om ook andere disciplinaire sancties opnieuw te laten beoordelen. Net daarvoor waarschuwen de sportjuristen.
Hendrickx formuleert zijn kritiek nog scherper. "De FIFA schaft zichzelf als regulerend orgaan af en gooit haar eigen ruiten in." Nationale bonden worden door de wereldvoetbalbond streng aangepakt wanneer zij de reglementen verkeerd toepassen. Juist daarom valt moeilijk uit te leggen dat de FIFA nu zelf van haar eigen regels afwijkt.
Politieke inmenging tast geloofwaardigheid aan
Daarnaast maakt ook de tussenkomst van Donald Trump de zaak extra gevoelig. Hendrickx begrijpt dat een president zijn nationale ploeg steunt. Toch verandert de situatie zodra een politiek telefoontje wordt gevolgd door een beslissing die juridisch moeilijk te verklaren valt.
"Zelfs de schijn van politieke inmenging mag er niet zijn", zegt hij. Dat argument weegt des te zwaarder omdat de FIFA nationale bonden zelf streng sanctioneert wanneer overheden zich met het voetbal bemoeien. Daardoor dreigt de wereldvoetbalbond af te wijken van de normen die zij anderen oplegt.
Ook De Keyzer ziet een fundamenteler probleem. "De zaak-Balogun toont het gebrek aan echte scheiding der machten binnen de FIFA." Zonder voldoende institutionele waarborgen blijft de organisatie kwetsbaar voor politieke druk en willekeur.
Internationaal Sporttribunaal kan nog tussenkomen
De overtuigende Belgische overwinning verandert niets aan de juridische vragen die de Balogun-affaire oproept. Zowel Hendrickx als De Keyzer wijzen erop dat het Internationaal Sporttribunaal TAS nog een versnelde procedure kan behandelen. Welke gevolgen een uitspraak van het TAS zou hebben, blijft voorlopig onzeker.
Toch hopen de sportjuristen dat een onafhankelijke rechter zich alsnog over de zaak buigt. Zo kan duidelijk worden of de FIFA haar eigen reglementen correct heeft toegepast en waar de grenzen van haar bevoegdheden liggen.
