Bart De Wever: “Saneren in dit land is geen aangename wandeling”
De Kamer heeft donderdagavond de programmawet goedgekeurd. Daarmee krijgt ook de veelbesproken centenindex groen licht. Premier Bart De Wever verdedigde de maatregel als onderdeel van een van de grootste begrotingssaneringen in decennia. Ondertussen reageert ondernemersorganisatie Unizo bijzonder ontgoocheld op de beslissing van de regering.
Samenvatting van het artikel
De Kamer heeft de programmawet met de centenindex goedgekeurd, maar de maatregel blijft verdeeldheid zaaien binnen de meerderheid en zorgt ook voor scherpe kritiek van Unizo.
De programmawet werd donderdag laat op de avond goedgekeurd door de meerderheid. In die wet zitten verschillende maatregelen waarmee de regering-De Wever de begroting wil verbeteren. De centenindex was daarbij veruit het meest besproken onderdeel.
De maatregel beperkt tijdens deze legislatuur twee keer de automatische indexering van lonen boven 4.000 euro bruto per maand. Ook voor uitkeringen en pensioenen geldt een plafond. De oppositie verzette zich maandenlang tegen de maatregel. Daarnaast klonk ook binnen de meerderheid kritiek. Toch kreeg de programmawet uiteindelijk groen licht.
De Wever verdedigt moeilijke keuzes
Premier Bart De Wever kreeg donderdag in de Kamer verschillende vragen over de begrotingsmaatregelen en de centenindex. Daarbij verwees hij naar de omvang van de besparingsoperatie waar zijn regering voor staat.
"Saneren in dit land is geen aangename wandeling", zei de premier. Volgens hem gaat het om de grootste sanering sinds de Tweede Wereldoorlog. Daarom zijn maatregelen nodig die niet altijd populair zijn.
De Wever benadrukte dat de regering de komende maanden nog meerdere miljarden euro's moet vinden om de overheidsfinanciën op orde te brengen. Daarbij moet telkens het algemeen belang vooropstaan, aldus de premier.
Eerste werknemers voelen impact al snel
De centenindex staat gepland om in te gaan vanaf 1 juni. Door de goedkeuring van de programmawet lijkt de regering nog net op tijd om die timing te halen. Daarvoor moet koning Filip de wet wel nog dit weekend ondertekenen. Vervolgens moet de tekst worden gepubliceerd in het Belgisch Staatsblad.
Als dat tijdig gebeurt, kan de maatregel maandag al van kracht worden. Dat leek even onzeker omdat de koning momenteel in de Verenigde Staten verblijft. Hij woonde er aan Harvard University de diploma-uitreiking van prinses Elisabeth bij. Volgens het Paleis keert hij zaterdag terug naar België.
Wanneer de publicatie op tijd volgt, zullen de eerste werknemers de gevolgen van de centenindex meteen voelen.
Wat verandert er concreet?
De centenindex geldt voor het deel van het loon boven 4.000 euro bruto per maand. Dat deel wordt niet volledig geïndexeerd. De maatregel wordt normaal twee keer toegepast: een eerste keer vanaf juni 2026 en een tweede keer vanaf januari 2028.
De eerste impact wordt verwacht in sectoren die maandelijks indexeren. Het gaat onder meer om werknemers in de cementindustrie, de energiebedrijven en delen van de petroleumsector.
Vanaf juli volgen grotere sectoren zoals de bouw, de metaalindustrie, de bankensector en de schoonmaaksector. Ook ambtenaren en uitkeringsgerechtigden kunnen later dit jaar met de maatregel te maken krijgen als de spilindex wordt overschreden.
Discussie binnen de meerderheid blijft duren
Hoewel de programmawet is goedgekeurd, lijkt de politieke discussie nog niet voorbij. Zowel MR als CD&V verzetten zich de voorbije weken tegen de centenindex.
MR-voorzitter Georges-Louis Bouchez wil dat de partijvoorzitters van de meerderheid opnieuw samen onderhandelen over de begroting. Daarbij verwees hij naar de formule die werd gebruikt tijdens de regeringsonderhandelingen.
"Laten we ons een week of twee opsluiten en onderhandelen, en dan zal iedereen tenminste achter de maatregelen staan", zei Bouchez. Anders dreigt volgens hem opnieuw "de gebruikelijke cinema" waarbij partijvoorzitters zich achteraf tegen bepaalde maatregelen keren.
Bouchez vindt, net als CD&V-voorzitter Sammy Mahdi, dat de centenindex opnieuw besproken moet worden tijdens het begrotingsconclaaf dat tegen 21 juli een akkoord moet opleveren.
Unizo teleurgesteld over beslissing
Ook bij Unizo komt de goedkeuring van de centenindex hard aan. De ondernemersorganisatie reageerde in de nacht van donderdag op vrijdag "zeer ontgoocheld".
Volgens Unizo heeft de regering een akkoord van de sociale partners naast zich neergelegd. Werkgevers en vakbonden hadden vorige maand samen een alternatief uitgewerkt voor de centenindex. Dat voorstel werd echter niet gevolgd.
"Het gaat hier om een thema dat tot de kern van het sociaal overleg behoort", klinkt het bij de organisatie. Daarom stelt Unizo zich nu openlijk vragen over de rol die de sociale partners nog kunnen spelen. Daarnaast vraagt de ondernemersorganisatie dat de centenindex tijdens de komende begrotingsgesprekken waar mogelijk wordt bijgestuurd.
