Bijna helft werknemers gebruikt mobiliteitsbudget enkel voor huur of hypotheek
Bijna de helft van de werknemers die gebruikmaken van het federale mobiliteitsbudget, zet dat uitsluitend in voor de terugbetaling van huur of een hypothecair krediet. Daarmee lijkt het systeem in de praktijk vaker een fiscaal voordeel voor wonen dan een stimulans voor duurzame mobiliteit. Dat blijkt uit een studie van KPMG.
Samenvatting van het artikel
Het mobiliteitsbudget is een fiscaal voordelig alternatief voor de bedrijfswagen waarmee werknemers hun budget kunnen besteden aan duurzame mobiliteit of, onder voorwaarden, aan de terugbetaling van huur of een hypothecair krediet. Dat laatste blijkt een heel populaire optie te zijn.
Het mobiliteitsbudget is een federaal systeem waarmee werknemers die recht hebben op een bedrijfswagen die wagen kunnen inruilen voor een fiscaal gunstig budget. Dat kunnen ze aanwenden voor een goedkopere, groene wagen of andere duurzame mobiliteitsoplossingen, zoals een fiets of een abonnement op het openbaar vervoer. Maar wie zijn firmawagen inruilt en binnen een straal van 10 kilometer van zijn werkplaats woont of minstens de helft van de tijd thuiswerkt, kan zijn mobiliteitsbudget ook inzetten om zijn hypothecair krediet of zijn woonhuur terug te laten betalen. Het onderzoek van KPMG, dat De Tijd kon inkijken, toont aan dat de terugbetaling van de woonkosten veruit de populairste optie is.
Van alle gebruikers besteedt 45 procent het volledige mobiliteitsbudget aan huisvestingskosten, terwijl bijna drie op de vier het budget daar minstens gedeeltelijk voor inzetten. De gemiddelde terugbetaling bedraagt 794 euro per maand. De analyse is gebaseerd op gegevens van mobiliteitsplatform Olympus, dat volgens KPMG ongeveer een vijfde van de Belgische markt vertegenwoordigt.
Uitbreiding mobiliteitsbudget
De bevindingen komen op een moment waarop het mobiliteitsbudget sterk wordt uitgebreid. Vandaag is het systeem nog vrijwillig voor werkgevers, maar vanaf volgend jaar moeten alle ondernemingen met minstens 50 werknemers het aanbieden aan werknemers met recht op een bedrijfswagen. Een jaar later volgen ook kmo’s met minstens 15 werknemers.
Volgens KPMG rijst de vraag of het systeem zijn oorspronkelijke doel nog bereikt. Of die regeling daadwerkelijk leidt tot minder autogebruik, minder files of lagere uitstoot, is volgens de onderzoekers niet aangetoond. Zij stellen dat het mobiliteitsbudget vandaag vooral wordt gebruikt voor woon- en fiscale optimalisatie.
Daarnaast wijzen de auteurs op mogelijke ongelijkheden en misbruik. Niet elke werknemer komt in aanmerking voor de terugbetaling van woonkosten, wat volgens hen spanningen veroorzaakt binnen bedrijven. Ook zouden werknemers zich soms administratief aan een andere vestiging laten koppelen om aan de afstandsvoorwaarde te voldoen.
KPMG pleit voor hervorming mobiliteitsbudget
KPMG pleit daarom voor een hervorming. Zo stellen de onderzoekers voor de thuiswerkvoorwaarde te schrappen of het fiscale voordeel geleidelijk af te bouwen naarmate de woon-werkafstand groter wordt. Dat zou het systeem eerlijker maken en beter laten aansluiten bij de oorspronkelijke mobiliteitsdoelstelling.
Ook de sociale partners vragen al langer om de terugbetaling van woonkosten te beperken tot maximaal de helft van het mobiliteitsbudget. Of de federale regering die piste volgt, is nog onduidelijk. Minister van Werk David Clarinval (MR) onderzoekt verschillende opties, terwijl werkgevers aandringen op snelle duidelijkheid nu de verplichte invoering nadert.
