Langdurig zieken: is deeltijds werken een kans of net extra druk?

Moeten langdurig zieken de kans krijgen om een flexi-job uit te oefenen? Frank Vandenbroucke (Vooruit) ziet daarin een mogelijkheid om opnieuw aansluiting te vinden bij de arbeidsmarkt, op voorwaarde dat de activiteit goed wordt afgebakend. Volgens verklaringen die vrijdag door Het Laatste Nieuws werden gemeld, wil de minister van Volksgezondheid de regeling beperken tot zes maanden en flexi-jobs tijdens de eerste maand van de arbeidsongeschiktheid verbieden.

Elke werkhervatting in dat kader zou bovendien het advies van een adviserend arts vereisen. Volgens Vandenbroucke kan een beperkte activiteit deel uitmaken van het herstelproces. "Opnieuw contact krijgen met de samenleving en zich nuttig voelen, kan iemand nieuwe energie geven en zo het herstel versnellen", klinkt het.

Regeringspartijen verdeeld over aanpak

CD&V kiest voor een strengere aanpak. De christendemocraten willen flexi-jobs voor langdurig zieken volledig verbieden en hebben daarvoor een wetsvoorstel ingediend. Kamerlid Nathalie Muylle noemt de aanbevelingen van de minister "moeilijk te begrijpen in de huidige budgettaire context".

Ook de N-VA ziet flexi-jobs niet als het geschikte middel om langdurig zieken opnieuw aan het werk te helpen. Kamerlid Eva Demesmaeker pleit liever voor specifieke "terug-naar-werkbanen". Volgens haar voorstel zouden langdurig zieken maximaal 84 uur per maand kunnen werken tegen het normale uurloon, gedurende hoogstens twee jaar. Daarbij zouden ze hun sociale voordelen behouden.

Werkgevers zouden alleen de daadwerkelijk gepresteerde uren moeten betalen. Ze zouden bovendien geen ontslagvergoeding hoeven te betalen en niet verplicht zijn loon te garanderen bij een herval. Die voorwaarden moeten het voor werkgevers aantrekkelijker maken om mensen opnieuw in dienst te nemen, maar roepen tegelijk vragen op over de bescherming van werknemers die hun werk geleidelijk proberen te hervatten.

Weer aan het werk kunnen, betekent niet dat alles weer kan

Het debat verdient meer nuance dan een tegenstelling tussen wie zieken koste wat het kost opnieuw aan het werk wil krijgen en wie elke werkhervatting ongepast vindt. Wie zijn gebruikelijke job niet kan uitvoeren, is niet noodzakelijk volledig arbeidsongeschikt voor elke vorm van activiteit. Enkele uren in een aangepaste functie kunnen sterk verschillen van een voltijdse terugkeer naar een baan met alle bijbehorende verplichtingen en verantwoordelijkheden.

Dat is ook de redenering van Vandenbroucke: een beperkte werkhervatting kan een eerste stap zijn. Daaruit volgt echter niet dat alle langdurig zieken gebaat zijn bij een gedeeltelijke terugkeer naar de arbeidsmarkt. De gezondheidstoestand, de aangeboden taken en het tempo van de werkhervatting moeten doorslaggevend blijven.

Daarnaast moeten het debat over flexi-jobs en dat over werkhervatting in het algemeen van elkaar worden onderscheiden. Wie tegen flexi-jobs voor langdurig zieken is, hoeft niet noodzakelijk tegen elke vorm van geleidelijke werkhervatting te zijn. Het alternatief dat de N-VA voorstelt, illustreert dat onderscheid.